1998. urtetik ona Erronkari Ibaxako basoetan ibili zaigun Camilleri, oraindik bizi den artean, tartetxo bat eskeini nahi nioke gaurko honetan. Bere azken egunetan gaudenaren sentsazio txarra dut. Papillon hartz arre zaharrak hil aurretik zuen konportamentu berbera erakusten du. Beraz...
Urte hartan, 1998, Camille gure artean zebilela entzun nuenean izugarrizko poza sentitu nuen. Betidanik gustatu izan zaizkit hartzak, bereziki Pirinioetako hartz arrea. Baina Camillek biziki piztu zuen nigan beraienganako jakinmina;. dokumentalak, internet, liburuak, bai! hartzen inguruko biologia liburuak erosi eta goitik behera ikasteraino. Elikadura, ugalketa, hibernazioa, habitata
Bakartia, misteriotsua, indartsua baina guzti horien gainetik jakintsu eta zuhurra. Munduko kultura askotan ageri da hartza.Migel Mari Elosegi basozain Leitzarraren "Hartz arrea Pirinioetan" liburuan agertzen den kondaira zahar batek dioenez Ipar-mendebaldeko amerikar indioentzat hartza izan omen zen aintzinako gizakiei basoan bizirik irauten irakatsi ziena: hark adierazi omen zien zer jan eta zer ez, eta urte sasoi bakoitzean zein baliabide ustia zitzaketen. Baina negua lotan pasatzeko sekretua ikasi aurretik, beldurra medio, hartzak hiltzen hasi omen zen gizakia. Eta ordudanik hartzak lozorroan zeuden bitartean gizakiak gorriak eta bi ikusi behar izaten dugu neguko hotzari aurre egiteko.
Badira urte batzuk Belaguako basoetan barneratzen asi nintzela hartzaren magiak bultzaturik. Argazki kamera eskuan eta begiak lurrean oinatz edo beste arrastoren baten bila. Bide zidorren batean anka arrastoren bat topatu osteko zirrara ezin da deskribatu. Sentsazio izugarria da.
Azken egun hauek iritxi arte inork ez du lortu fisikoki zu ikusterik. Oinatzak, gorotzak, ileak etab bai baina zu fisikoki ez. Mamu baten antzera ibili zara gure artean. Ilusio asko piztu dituzu. Oraintxe bertan zuk zeuk eginiko "okerkeria" asko datozkit burura; Belaguako artzain bati erlauntzetatik eztia jan zenionekoa, radiotransmisorea ipintzeko arrapatu nahian gauero gauero pasatzen zinen bidezidor batean ipinitako 4 tranpak berauetan erori gabe pasa zenituenekoa, Uztarrotzeko plaza erdi erditik pasa zenuenekoa.... ezin ahaztu gosea dela medio jan dituzun ardi gajoak.
Zu Belaguan ibiltzeak inguru harekiko dudan arreman estua oraindik ere gehiago lotzea lortu du. Ukerdiko erreserba integrala (mila urtean atzera artxiboetan ez da ageri giza ustiaketarik Ukerdiko basoan) eta bere inguruak ezagutzera bultzatu ninduzun. Egun horietako batean Ukerdiko basoaren erdi erdian geundela ikusi genituen artz gorotzak, azeri mahatsez osaturiko botaka beroa eta entzundako oihu gogor hura ez ditut sekula ahaztuko (orein, basurde, kortzo eta bestelako animalia basatien oihuak entzunak nituen askotan aurretik eta hura ez zen izan horietako bat). Ordudanik lehen Belagua ikusten ez nuen modu berezi batean ikustea lortu duzu. Bailararen egoera osasuntsuaren bioindikadorerik hoberena zara. Bailararen kontserbazioaren aldeko borrokaren eragileetako bat.
Bizi arazi didazun guztiagatik, baso batean sartzen naizen bakoitzean ingurunea ulertu ahal izateko jakinmina pizteagatik, naturarekiko maitasun eta miresmena indartzen laguntzeagatik eta beste hainbat gauzengatik eskerrak eman nahi dizkizut zu gure ondotik joan aurretik.
Zure lekua ez da hutsik geratuko, badituzu lagunak inguruan. Zure jolas parkea zoragarria da eta Nere, Aspe Ouest edo Canellito gure artean izango direla zihur naiz Aztaperreta eta Ukerdiko azken hartz seinaleek adierazten duten bezala.
Igande arratsaldean ateratako argazkia duzue hau. Marea goruntz zetorren eta olatuak geroz eta handiagoak ziren. Momentu batzuetan lurra jan behar zutela zirudien, hau nirea da esanez. Besterik gabe...
Laga Urdaibaiko Biosferaren Erreserbaren barnean dagoen hondartza txiki bat da. Ogoño mendiak ikutu berezi bat ematen dio. Bertan ere gauez atera nituen argazki batzuk.
Aurreko teknika berbera erabiliz lehen planoko arkaitza argitu nuen eta Ogoñoren argiztapena Matxitxakoko faroari zor diot.
Ez da Ogoño Lagak duen berezitasun bakarra. Surflariek asko maite dute txoko hau bere korronte gogorrengatik. Laga aserratzen denean ez da giro izaten bertan. Bi argazki hauek gaueko argazki hauek ateratako arratsalde bereberean aterata daude. Ilunabarreko argazki ederrak atera daitezke bertatik Mundaka, Matxitxako eta Izaro aldera
Hurrengo saioa Gaztelugatxen egingo dut filtro degradatu neutroak probatzeko. Horretarako behar dudana: Asteburu batean ilunabarrez marea bajua tokatzea eta haizea hego ikutuaz ilunabarreko kolorazio gorri berezi hori lortzeko.. Loteria ia-ia.
Hemen dituzue pare bat adibide gauez argazkiak ateratzen erabil daitezkeen bi tekniken ingurukoak.
Lehena exposizio luze bat da simpleki. Izar gutxi ikusten dira ilargi betea zegoelako baina hori aprobetxatuz mendia argitu zidan eta laino batzuk zeudenez "flow" efektua lortu nuen. 17 minutuko exposizioa da hau.
Bigarrena "pintar con luz" deitzen den teknika erabiliz ateratakoa da. Argi hotzezkoa linterna batekin (kasu honetan ledezko linterna bat) resaltatu nahi dugun motiboa bere argiaz margotzen dugu denbora gutxi batez, beste guztia exposizio luzeari utziko diogu. Atzean ikusten den hiria Oloron St Marie da eta ikusten den argi gorria bere kutxadura luminikoa.
Maitasun berezia diot Albokari, bere
soinu bereziak munduko beste edozein musikak lortu ez duena lortzen
du. Oilo ipurdia sortarazten du. Magikoa da. Bai, bai; Dut taldearen
inongo abestik ere ez du lortu hori.
Alboka hitza entzutean zuzenean Leon
Bilbao eta Maurizia Aldeiturriaga etortzen zaizkit burura.
Hori bai zela rock gogorra. Euskal
herriko herri musikaren zutabeak dudarik gabe.
Argazki honetan geroago elkartu zitzaien Fasio trikitilaria agertzen da beraiekin batera.
Leon Bilbao Artean jaio zen 1916an, eta
1990an hil zen. Aitarengandik ikasi zuen alboka eta panderoa jotzen.
Hamahiru urterekin plazaratu zen, eta geroztik etengabe ibili da
inguruko trikitilariekin Bizkaia osoan eta Euskal Herriko leku
askotan. Urte asko eman zituen Mauriziarekin batera alboka eta
pandero bikotea osatuz. Albokaren enbajadore bihurtu zen.
Maurizia
Aldeiturriaga Zeberion jaio zen 1905ean eta 1988an hil zen. Bere kasa
ikasi zuen panderoa jotzen eta kantatzen, gelan isilka gordeta,
emakume batentzat lanbide txarra zelakoan, garai hartan behintzat.
Hamabi urterekin agertu zen jende aurrean. Bere kantatzeko moduagatik
oso panderojole estimatua izan da inguruko albokari eta trikitilarien
aldetik.Ez al zuen abesteko modu maitagarria?
Mauriziaren kantatzeko modua oso
ezaguna egin zen, bitxia zelako, oraintxe tonu bajuetan, gero berriz
algara altuetan aritzen zelako. Sentimendu handiarekin kantatzen
zuen. Salero ikaragarria zeukan. Bikote honek Bizkaiko herri musika
jaso eta indarberritu zuen erromerietan eta jaietan. Alboka ere
galtzekotan egon zen urteetan Leon Bilbaok gorde zuen bizirik.
Orain dela bi urteko udazkenean, gu mendian ginen bitartean, Eusebio, Dioni eta Patxi belaguako basoetan barrena ibili ziren udazkeneko frutu onenen bila. Iluntzean Belaguako borda zahar batean elkartu ginen elkarrekin afaltzeko. Kontu-kontari egon eta gero ehun urte baino gehiago dituen kriseilu baten argiaz jolasten hasi ginen. Inguruko argi guztiak itzali eta bere argiaz soilik baliatuz konposizio ezberdinak egiten hasi ginen eta azkenean ikusten duzuen hau sortu genuen. Argazki hau ikusten dudan bakoitzean gau hartako oroitzapen asko datozkit burura eta azken aldian egiten dudan modu berean nire osabaren olerki bat atxikituko diot argazkiari:
Ilargiaren bila zabiltzan hori, tori nire kriseilua! Lainoaren seme garenoi aski zaigu aurrekoaren aztarna, Lagun urkoaren eskua!
Iurgi Ezkiaga dut izena,1978. urtean Legorretan jaioa naiz. Argazkilaritza eta naturaren inguruko arloak direnez nire denborapasak, hauen inguruan joango da blogaren norabidea nahiz eta noizean behin desbariorenbat ere onartua egongo den. Besterik gabe, blog honetan aipatzen dudan zerbaiten inguruan duda edo jakinminik bazenukete eta nik laguntzerik banu badakizue; lasai asko bidali korreotxo bat eta saiatuko naiz.