Euskara Erkide Batua

OHARTZAPENA:

Blog berria sorthu dugu non EVSCARA CLASSICOA studiaturen baitugu:

http://www.blogak.com/euscara

Anhitz esquer

IOSV LAVIN

Adisquide maiteac,

Leku huntan:

 http://leizarraga.wikispaces.com/space/filelist

Axularrec erabilirico hitzen bildumá (guerohitzac) aurkezten derauçuet.

Hunequin batera bercelaco lan batzu cein han berean ikusten ahal baitira:

-Krutwigen lexicoa leiçarragatiar graphiaz

-Testamentu Berria (in Word)

-Inverso (Atzecoz aurreraco hizteguia)

Ivan d'Etcheverry

Ondoco leku huntan:

http://leizarraga.wikispaces.com/space/filelist

eta Word formatoan Leiçarragac Testamentu Berrian erabilirico hitz guztien cerrenda (17.900) causitzen ahal duçue. Documentua hitzac.doc da.

Indicaturik dathor hitz bakoitza zenbat aldiz agertzen den.

Behin bakarrik vsaturico hitzac 9282 dira.

Lan haur Pierre Morin adisquide canadieseac eguin draut.

Adeitsuqui

Ivan d'Etcheverry

Euskara Erkide Batua (EEB) finkaturik dugu Gilen Mejuto eta Josu Lavin jaunok.

Gilen Mejuto Leizarragaren obrak EEBra egokitzen dihardu:

http://leizarraga.blogspot.com

EEBrekin bat natorrenarren hemendik aitzina euscara classicoan idazteko gogoa berpiztu zait. Ortografia' geure autore klasikoena izanen da tradizioari zor zaion errespetua atxiki nahi dudalakotz.

Ivan d'Etcheverry ezizenaz idatziko dut gehienetan.

Josu Lavin

Adisquide preciatuac,

Ioannes Leiçarragaren TESTAMENTV BERRIA editatu dut blog batean:

http://leicarraga.blogspot.com

Haguitz elegant gueratu çaitala iruditzen çait.

Adeitsuqui

Ivan d'Etcheverry

Ondoko lekuan:

http://leizarraga.wikispaces.com/johannes

beheko textua entzun dezakezue nire ahotsean.

Proba bat besterik ez da.

Hona hemen Leizarragaren textu hori:

1 HATSEAN cen Hitza, eta Hitza cen Iaincoa baithan, eta Iainco cen Hitza.

2 Hitz haur cen hatsean Iaincoa baithan.

3 Gauça guciac Hitz harçaz eguin içan dirade: eta hura gabe deus ezta eguin, eguin denic.

4 Hartan cen vicitzea, eta vicitzea cen guiçonén Arguia:

5 Eta Argui hunec ilhumbean arguitzen du: eta ilhumbeac hura eztu comprehenditu.

6 Içan da guiçon-bat Iaincoaz igorria, Ioannes deitzen cenic.

7 Haur ethor cedin testimoniage ekartera Arguiaz testifica leçançat, guciéc harçaz sinhets leçatençat.

8 Etzén hura Arguia, baina igorri cen Arguiaz testifica leçançát.

9 Haur cen Argui eguiazcoa, mundura ethorten den guiçon gucia arguitzen duena.

10 Munduan cen, eta mundua harçaz eguin içan da, eta munduac eztu hura eçagutu.

11 Beretara ethorri içan da, eta beréc eztute hura, recebitu.

12 Baina hura recebitu duten guciey, eman draue priuilegio Iaincoaren haour içateco, haren icenean sinhesten duteney:

13 Cein ezpaitirade iayo odoletaric, ez haraguiaren vorondatetic, ez guiçonaren vorondatetic: baina Iaincoaganic.

14 Eta Hitza haragui eguin içan da, eta habitatu içan da gure artean, (eta contemplatu vkan dugu haren gloriá, gloriá diot Aitaganic engendratu bakoitzarena beçala) gratiaz eta eguiaz bethea

15 Ioannesec testificatu vkan du harçaz, eta oihu eguin, cioela, Haur da ceinez erraiten-bainuen, Ene ondoan ethorten dena, ni baino aitzinecoago da: ecen ni baino lehen cen.

16 Eta haren abundantiatic guciéc recebitu v kan dugu, eta gratia gratiagatic.

17 Ecen Leguea Moysesez eman içan da, baina gratiá eta eguiá Iesus Christez eguin içan da.

18 Iaincoa nehorc eztu ikussi egundano, Aitaren bulharrean den seme bakoitzac berac declaratu draucu.

19 Eta haur da Ioannesen testimoniage, Iuduéc Ierusalemetic Sacrificadoreac eta Leuitác igorri cituztenecoa, hura interroga leçatençat, Hi nor aiz?

Hona hemen orain arteko mezuen zerrenda eta haiei dagozkien estekak.

Interlingua/Romanica projektuaren aldeko lan batzuk egin behar ditudalakotz okupaturik izango naiz, baina pozarren erantzungo dizuet, baldin eta beheko mezuei egindako komentario, iritzi, galdera, e.a. helaraz bazenietzadate.

Adeitsuki

Josu Lavin

Urtarrila, 2007

1. Lexiko internazionala 2007/01/19 19:29:03.015 GMT+1
2. Galdegaia 2007/01/18 21:24:10.214 GMT+1
3. IL & IN 2007/01/15 22:40:07.959 GMT+1
4. Zaramaztet 2007/01/15 18:47:11.179 GMT+1
5. Traidoreak saldu naio etsaiari 2007/01/14 23:54:26.179 GMT+1
6. Zerauzkiotet 2007/01/13 13:58:27.131 GMT+1
7. Aditz laguntzailea 2007/01/12 19:47:24.106 GMT+1
8. Liburua hartu deutsut 2007/01/11 19:45:39.507 GMT+1
9. Poz pozgarria zeinetaz pozten garen 2007/01/10 23:09:16.806 GMT+1
10. Pena penagarria zeinetaz penatzen garen 2007/01/09 22:37:31.343 GMT+1
11. ZENBAT [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 23:43:46.067 GMT+1
12. NOLA [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 23:34:08.021 GMT+1
13. Erabilera bereziak 2007/01/08 23:21:18.625 GMT+1
14. NOIZ [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 23:12:37.566 GMT+1
15. NON [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 23:10:01.372 GMT+1
16. ZEIN [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 23:01:19.285 GMT+1
17. ZER [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 19:25:34.159 GMT+1
18. NOR [+ atzizkia] [ETA/ERE] ... -eN/BAIT- 2007/01/08 19:24:22.298 GMT+1
19. -eN eta BAIT- menderagailuak 2007/01/08 18:41:54.700 GMT+1
20. -eLA menderagailua 2007/01/08 18:27:34.529 GMT+1
21. Artikuluak eta erakusleak 2007/01/08 18:08:48.276 GMT+1
22. Izenlagunak 2007/01/08 18:02:13.461 GMT+1
23. Izenorde eta adverbio relativoak 2007/01/07 23:36:09.340 GMT+1
24. Nork edan baiteza 2007/01/07 17:40:15.988 GMT+1
25. Nik emon deiodan... 2007/01/07 13:16:56.177 GMT+1
26. IEZAZKI 2007/01/07 12:28:05.567 GMT+1
27. Adizki laburragoak II 2007/01/07 10:13:40.537 GMT+1
28. Adizki laburragoak 2007/01/06 23:13:37.620 GMT+1
29. Proba 2007/01/06 22:33:21.500 GMT+1
30. Pasivotik aktivora 2007/01/05 12:53:22.628 GMT+1
31. Ahots pasivoa 2007/01/04 00:21:55.985 GMT+1
32. Blog honen beste erruduna 2007/01/03 17:10:43.955 GMT+1
33. Arima Penitentaren Occupatione Devotak 2007/01/03 10:56:04.340 GMT+1
34. Kaienko 2007/01/03 10:41:38.278 GMT+1
35. Leizarraga Taldea 2007/01/03 01:31:04.987 GMT+1

Abendua, 2006

1. nazio, nazione & nazino 2006/12/30 19:11:07.518 GMT+1
2. dio, derauko & deutso 2006/12/30 16:07:17.146 GMT+1
3. Blog honen erruduna 2006/12/30 00:01:12.453 GMT+1
4. Mintzakide erantzule maiteak 2006/12/29 23:51:14.426 GMT+1
5. Ekialdeko aditz laguntzailea 2006/12/29 17:52:17.405 GMT+1
6. Albait- 2006/12/29 09:05:59.900 GMT+1
7. Egizu 2006/12/29 08:42:32.681 GMT+1
8. Imperativoa 2006/12/29 00:04:27.295 GMT+1
9. dezadan & baitezat 2006/12/28 23:20:59.031 GMT+1
10. nadin & bainadi 2006/12/28 21:51:06.045 GMT+1
11. üthürri 2006/12/28 19:50:12.417 GMT+1
12. ePerra 2006/12/28 19:18:28.041 GMT+1
13. Hau jakin (izan) banu... 2006/12/28 12:20:58.510 GMT+1
14. Aditzoina 2006/12/28 11:49:13.445 GMT+1
15. Posibilitatetik realitatera 2006/12/28 00:48:04.483 GMT+1
16. Hitano + zuka & xuka 2006/12/27 23:42:07.854 GMT+1
17. Subjunktivoa eta imperativoa 2006/12/27 18:27:15.157 GMT+1
18. Espilue 2006/12/27 18:20:04.675 GMT+1
19. Optativo posible progresivoa 2006/12/27 16:03:30.553 GMT+1
20. Etorri izan baledi 2006/12/27 11:05:28.236 GMT+1
21. Litzatekeena versus litekeena 2006/12/26 19:50:16.650 GMT+1
22. Litekeena 2006/12/26 13:38:27.855 GMT+1
23. Alfabetoa 2006/12/26 00:20:12.701 GMT+1
24. Denbora kontinuoak edota progresivoak 2006/12/21 19:01:50.077 GMT+1
25. Plusquamperfektua 2006/12/21 18:30:31.799 GMT+1
26. Baldintza eta ondorioa gaztelaniaz 2006/12/21 13:51:17.385 GMT+1
27. Hitano 2006/12/21 13:50:40.339 GMT+1
28. Oxala! 2006/12/21 13:50:08.447 GMT+1
29. Praktika 2006/12/21 13:49:34.582 GMT+1
30. Izan banintz 2006/12/21 13:49:06.946 GMT+1
31. Kontuz gaztelaniarekin! 2006/12/21 13:48:36.046 GMT+1
32. 16 + 8 = 24 aditz denbora 2006/12/21 13:47:55.510 GMT+1
33. 16 aditz denbora 2006/12/21 13:47:26.527 GMT+1
34. izan, izaten, izango (da) 2006/12/21 13:46:53.682 GMT+1
35. UKAN aditza 2006/12/21 13:46:25.728 GMT+1
36. naiz, nintzen, banintz, nintzateke 2006/12/21 13:45:40.129 GMT+1
37. Atemporala 2006/12/21 13:44:03.565 GMT+1
38. Euskal Literatura Komputerizatua 2006/12/21 13:44:48.561 GMT+1
39. Laguntza 2006/12/21 13:44:32.107 GMT+1
40. Egia eta gezurra 2006/12/21 13:43:08.220 GMT+1
41. Optativoa 2006/12/21 13:42:42.686 GMT+1
42. Aberatsa izango banintz 2006/12/21 13:41:44.423 GMT+1
43. Lau denbora basiko 2006/12/21 13:40:45.902 GMT+1
44. NAIZ 2006/12/21 13:39:44.578 GMT+1
45. Mintzakide 2006/12/21 13:38:30.662 GMT+1
46. Euskara Erkide Batua 2006/12/10 00:06:38.163 GMT+1

Klik egin badezazu HEMEN Romanicaren (Erdara Erkide Batuaren) hiztegirik handienera helduko zara.

Piet Cleij hizkuntzalariak prestatu du interlingua-nederlandesa hiztegi hau zein neuk interneten editatu baitut.

Sarrera eta adibide guztiak ulergarriak dira euskaldunontzat, nahiz irteera hizkuntza den holandesetik tutik ere ez ulertu.

Orain arte egin den LEXIKO INTERNAZIONALAren bildumarik handiena da.

Romanicak edo bere versio gramatikalki simplifikatua den Interlinguak lexiko internazional hutsa erabiltzen du, zein kasik % 100ean euskaran ere onartu behar bailitzateke behar liren adaptazio ortografiko eta gramatikalak eginez.

HEMEN interlingua-beste_hizkuntza_batzuk hiztegiak aurkitzen ahal dituzue.

Adeitsuki

Euskara Batuan OILOA hitza bi modutara ahoska daiteke:

OILOA eta OILLOA

Berdin esan genezake OINA hitzari buruz:

OINA eta OINNA [OIÑA]

Euskara Erkide Batuan ere bi ahoskera horiek onartzeaz gain bi idazkerak ere onartzen dira, baina bustidura adierazten denean idatzizkoan esannahia ez da bat eta bera:

OILOA: la gallina

OILLOA: la gallinita

OINA: el pie

OINNA [=OIÑA]: el piececito

Gaztelako erdalkian (dialekto romanikoan) ezarri ditugun itzulpenak ulertzen dituzuenok oso ongi hauteman ahal duzue zer nolako diferentzia dagoen, ezta?

Ikusi bezala:

N >> NN [=Ñ]

L >> LL

I baten eraginez eta batzutan I baten eraginik gabe ere batzutan bustidura adierazkorra gertatzen da:

D >> DD

Madalen >> Maddalen

indarra >> inddarra

burdina >> burdinna [=burdiña], burddinna [=burddiña]

mando >> manddo, mannddo [=mañddo]

ederra >> edderra

L >> LL

laburra >> llaburra

eulia >> eullia

polita >> pollita

N >> NN [=Ñ]

nanoa >> nnannoa [=ñañoa]

mina >> minna [=miña]

soinua >> soinnua [=soiñua]

S >> X

isilik >> ixilik

sagua >> xagua

Joseba >> Joxeba

simplea >> xinplea

Z >> X

duzu >> duxu

zakur >> xakur

gizona >> gixona

T >> TT

tipia >> ttipia

aita >> aitta

ditugu >> dittugu

TZ >> TX

tzar >> txar

TS >> TX

atsoa >> atxoa

itsasoa >> itxasoa

R >> LL

bero >> bello

Ez dira betiere diminutivoak. Batzutan pejorativoak edota gaitzesgarriak izan daitezke nork zer non esaten duen.

Nik zuek...

zaramaztet / zakarztet / zarabilztet

Hark zuek...

zaramazte / zakarzte / zarabilzte

Guk zuek...

zaramaztegu / zakarztegu / zarabilztegu

Haiek zuek...

zaramazte(te) / zakarzte(te) /zarabilzte(te)

Euskaltzaindiak erabakitako goiko adizkietan ZTE aurkitzen dugu, noiz eta TZATE espero baikenuen. Beraz, beheko forma hauek okerrak dira Euskara Batuan:

zaramatzatet, zakartzatet, zarabiltzatet

zaramatzate, zakartzate, zarabiltzate

zaramatzategu, zakartzategu, zarabiltzategu

zaramatzatete, zakartzatete, zarabiltzatete

Bon,

zaramatzate, zakartzate, zarabiltzate

zuzenak dira HAIEK ZU denean, baina okerrak HARK ZUEK denean.

Ekialdeko euskaran ZTE artizki hori daramatenak eta TZATE daramatenak ez dira berdinak, zeren ZTE horren valiokidea ZKIE baita. Adibidez:

derauztegu = dizkiegu

zaizte = zaizkie

Ekialdeko euskaran ZTE dun horiek, adibidez:

zaramaztegu / zakarztegu / zarabilztegu

ez dira NOR-NORK (guk zuek) sailekoak, NOR-NORI-NORK sailekoak baino (guk zu haiei). Guk zuek haiei adierazteko hauek erabiltzeko dira Ekialdeko euskaran:

zaramaztetegu / zakarztetegu / zarabilztetegu

NOR-NORI-NORK sailean NOR lehenengo ala bigarren persona denean erraz osa litezke paradigma osoak ez bakarrik aditz laguntzailean, baizik eta trinkoetan ere.

NARAMAKIOTE (haiek ni hari)

= naramate + hari

= eramaten naiote

GARAMAZKIZUE (hark gu zuei)

= garamatza + zuei

= eramaten gaitizue/*gaizkizue

ZAKARZKIEGU (guk zu haiei)

= zaramatzagu + haiei

= ekartzen zaitiegu/*zaizkiegu

ZAKARZKIETEGU (guk zuek haiei)

= zakarztegu/*zakartzategu + haiei

= ekartzen zaitietegu/*zaizkietegu

ZARABILZKIGU (hark zu guri)

= zarabiltza + guri

= erabiltzen zaitigu/*zaizkigu

Azkenengo ZAIZKIGU hau ZARAUZKIGU (=zaitu + guri) da Ekialdeko euskaran. Agian NOR-NORI saileko formarekin nahas daitekeelako hautatu dute Euskaltzaindian ZAITIGU (=zaitu + guri) moduko forma irregular asmatuak NOR-NORI-NORK sailean, ezta?

Erabiltzaileek dute hitza eta erabakia