Blogak.com

Sortu blog berria   Sar zaitez blogera

2006/12/29 00:04:27.295 GMT+1

Imperativoa

IMPERATIVOAri AGINTERA deitzen zaio Euskaltzaindiaren Euskara Batuan, zeina baita truko bat, trikimailu abil, iaio eta trebe bat INPERATIBO idatzi behar ez izateko.

Imperativoa relazio zuzena dauka subjunktivoarekin, zeren haren bidez eskatzen, erregutzen edo agintzen baita ezen egingarri edo faktible den zerbait egin dadila real.

Kompara dezagun etor zaitez imperativoa subjunktivoko forma hauekin:

etor zaitezen

etor zaitezela

etor bazaitez

etor baitzaitez

etor zaitezke (= posiblea da etor zaitezen)

Ikusi ahal denez adizki berbera da.

Hirugarren personetan BE-/B- aurrizkia agertzen zaigu, baina haien ordez beti erabili ahal dira subjunktivoko forma valiokideak.

etor bedi = etor dadila

etor bitez = etor daitezela

Aditz trinkoek, adibidez JOAN aditza, Imperativoan forma trinkoak dituzte:

noan

zoaz

bihoa = doala

goazen

zoazte

bihoaz = doazela

baina gaur egun gero eta gehiago erabiltzen dira *EDIN eta *EZAN aditzen bidez eratutako imperativoak:

joan nadin

joan zaitez

joan bedi = joan dadila

joan gaitezen

joan zaitezte

joan bitez = joan daitezela

 

Nork: Josu_Lavin.2006/12/29 00:04:27.295 GMT+1
Etiketak: | Permalink | Erantzunak (2) | Errenferentziak: (1)

Erantzunak

NOALA eta JOAN NADILA ere erabil al daitezke imperativorako?

Bestalde, uste dudanez, hirugarren personako imperativoa aditz trinko batetik' errazki sor daiteke B- aurrizkiaren bidez.

BIHOA zuk paratu duzunarekin batera:

BIZ, B(I)U, BEKAR, BETOR, BIO (eman biezaio?)...

Baina ez dakit tradizioan noraino iritsi diren honelakoak usatzen, eta zilegi zaigunetz paradigma luzatzen ibiltzea: BERAMA, BEBIL, BIRAKI, BIRAU...

Nork: gilen.2007/01/02 16:34:37.726 GMT+1

Bai, JOAN NADILA bezala NOALA ere erabili ahal dira imperativoan.   BIZ = IZAN BEDI BIZAIO = IZAN BEKIO BIHOA = JOAN BEDI BIHOAKIGU = JOAN BEKIGU BU/BIU = UKAN BEZA BEKAR = EKAR BEZA BETOR = ETOR BEDI BIO = UKAN BIEZAIO BERAMA = ERAMAN BEZA BEBIL = IBIL BEDI BIRAKI = IRAKIN BEZA BIRAU = IRAUN BEZA BERAMAKIZUE = ERAMAN BIEZAZUE   + analogiaz sor litezkeen guztiak.   Bestalde:   EUZU = UKAN EZAZU EUZUE = UKAN EZAZUE ZAREN = IZAN ZAITEZ ZARETEN = IZAN ZAITEZTE etc.   EEBk onartzen ditu erabili diren guztiak eta etorkizunean erabil ditzagunak, zeren alde eta aldi orotako euskara baita. OHARRA: "Aldi orotako" horren barruan iraganaldia, orainaldia eta geroaldia dautza.

Nork: Josu Lavin.2007/01/02 19:06:04.600 GMT+1

Errenferentziak:

...> 2006/12/29 09:05:59.900 GMT+1 Egizu 2006/12/29 08:42:32.681 GMT+1 Imperativoa 2006/12/29 00:04:27.295 GMT+1 Erreferentzia: MEZU GUZTIEN ZERRENDA - Euskara Erkide Batua 2007/01/24 18:26:46.775 GMT+1

Idatzi artikulu bat





The CAPTCHA image

Mesedez irudian agertzen diren letrak sartu ondoko testu-kutxan. Captchas.net zerbitzuan oinarritua.