EUSKARAZOAK

Kaixo lagunok

Agian Slota zen den ez dakizue, segur aski Scalextric hitza ezagunagoa duzue ezta???... ba, horixe da  bukatu dudana: Scalextric pista iraunkor bat hain zuzen
Beno hemen duzue nire lanaren fruitua ea zer iruditzen zaizuen...

Luzaro hitz bat ere ez dut idatzi baina horrek ez du esan nahi oporretan egon naizenik
Une batean Euskararen klaseak laga nituen oso lanpetuta nenbilelako, "stressatuta" pittin bat...
Estres hori kentzeko  eta lan-bitarteak aprobetxatuz aspaldian hasita neukan Slot-pista bat bukatu dut.
Esku lanak beti izan ditut gogoko eta astirik baldin badaukat gauzaren bat egiten topatuko nauzue seguru. Eguneko bizipenak ahazteko medizina onena niretzat.
Tamalez, azken bolada honetan lanak hainbat eginkizun bazter batean lagatzera behartu nau.
Baina azkenean proiektu zahar bat berreskuratzea lortu dut eta hona hemen emaitza.

Azken bolada honetan ezinean nabil...
Buruan gauza gehiegi, lanean a tope, (guk ez daukagu krisirik) astirik ez, ezinean....
Aurten ez dut aurkitu bitarte bat ere euskara lantzeko bihar den moduan.
Boga edo Mooddle plataforma guztiz ahaztuta daukat.
Agian ikastaroa ez zait iruditu erakargarria eta pixkanaka-pixkanaka bazter batean laga dut, ez dakit...
Azken finean, ariketak utzi ditut egiten eta gero eta gutxiago noa Euskaltegira...
Enfin, beti esan dudan bezala, nire erritmoan joango naiz, eta une honetan atsedenaldi bat hartzea komenigarriena izango da niretzat.
Azken hiru urte hauetan nahiko aurreratu dut (horrela uste dut behintzat) eta iaz bigarren mailako azterketa gainditu nuen ere, ze demontre...
Beraz, lasai-lasai hartuko dut eta tartetxo baten medioz  laster itzuliko naiz indarrak eta gogoak guztiz berreskuratuaz.
Laster arte

Iparraldetik etorrita, Urrestillan luzaro bizitzeko topatu zuten lekua Lapeyrarrek.
Izan ere, XVIII. mendeko hasieratik hona, Toalle edo Toberagile baserri-burdinola-errotan  bizi izan dira Lapeyra edo Lapeirarrak.
Lanbide Tradizionalak izeneko liburuan horrela diote: " Lapeira familia 250 urtez galdaragile eta toberagile edo haizebidegile lanbideei lotua agertzen da"
Gaur egun burdinola ez da existitzen, aspaldian ale-errota eraiki zen baina ..." Guztia oraindik ere funtzionamendurako primerako egoeran aurkitzen da, eta Lapeira familiak garia eta artoa ehotzen du bertan enkarguz."



Toberagille baserria, arbasoen jatorria, gauza ezaguna zen niretzat.
Nire familia-adarra kanpora joan eta Euskal Herrian zehar barreiatu zen. Zoritxarrez belaunaldiz belaunaldi Urrestillakoekin harremana gero eta urriagoa bihurtu zen.
Duela gutxi. Azpeitiko Udalak argiratu zuen Liburu bitxi bat " Nobiliario de Azpeitia" hain zuzen. Liburu honetan hainbat prozesu biltzen dira Azpeitiko bizilagunen noblezia edo hidalgia frogatzeko. Haien artean Lapeirarrarena ere agertzen da.
Eibarko lagun batek denda bat dauka Azpeitian eta Azpeitiko Lapeira batekin topo egin zuen. Horrela liburu honen berri heldu zitzaidan eta horri esker jakin nuen familiaren genealogia.
Hala ere arbasoen zuhaitza Jose Ignacio Lapeyran geratzen zen...Eta ez zen agertzen nire birraitxitxa Justo Lapeyra...galduta nengoen.
Lagun honen medioz Azpeitiko Lapeirarekin nahi nuen harremana eduki ea berak bazekien gehiago kontu honi buruz, bitartean  internetera jo nuen ea zer aurkitzen nuen.
Gora eta behera ibili ondoren azkenean web-orri bat topatu nuen.
Koño!! abizena ikertuta zegoen, hala ere autorea zalantzan zebilen bi lerro ez zekien nola lotu eta...
Nik aprobetxatu nuen neukan informazioa bidaltzeko.
Nire sorpresarako, segituan jaso nuen erantzuna, eta zelakoa gainera!!
Antonio Castejonek, web-orriaren autoreak, ziztu bizian konpondu zuen ataskua eta genealogia askoz luzeagoa eta zabalagoa osatu zuen. Nire birraitxitxaz gain nire Aitxita ere agertzen zen...
Orain 1500 urteko arbasoarenganaino hel naiteke , demasa!!!
Bazirudien kontu mamia konponduta zegoela, gainera baneukan telefonoa Azpeitiko Lapeirari deitzeko...
 A ze sorpresa emango diot familiakoari...
Rinnng...rinnng...rinnng...
-Bai..
-Aupa Eduardo Lapeyra naiz , Eibartik deitzen dizut....
-A bai...."Azpeitiko-euskaraz-eta-hikaz"...
-??????...
Hortik aurrera nola edo hala moldatu nintzen, azkenean ez dakit datorren asterako geldituta gauden edo ezinezkoa zen dentista bazeukalako...
Demontre "Kutsidazu bidea Ixabel" pelikularen protagonista sentitu nintzen...
Ai ama lan ugari daukat "arbasoekin" elkar-ulertzeko... Beno mintza praktika ezin hobea dut aurrean...animo y al toro!!!

Penagarria izan arren Euskal Herriko biztanle askok  fobia dute euskararekiko.
Segur aski, biolentziaren kontuan badugu arrazoi bat, aitzakia ezin hobea batzuentzat, nahiz eta, nire ikuspuntutik, arrazoi nagusia sakonagoa izan.
Hainbat urtetan saiatu da Euskara politika-lehiatik kanpo lagatzea, baina badirudi helburua ez dela lortu.
Urte askotan Abertzale-gehiengo ezberdinekin Euskararen aldeko politikak bultzatu dira, hala ere ezin da aurkitu kontsensu orokor bat.
Orain, tranpa eginez edo ez, beste aldeko indarrak bildu dira, Abertzaleak EAE-ko gobernutik at lagatzeko.
Akordio bat sinatu dute hainbat aldaketa martxan jartzeko, haien artean , jakina, Euskara-politikari dagokionez
Hala ere, azken urteotan euskararen sustapenean emaitza hobeak lortu dira EAEan Nafarroan edo Iparraldean baino eta hori onartzekoa da.
Tamalez, ez du ematen lortutakoak  PSE eta, are gutxiago (batez ere) PPkoen artean euskararekiko maitasuna piztu duenik. Badirudi orain arte egin denak  erakargarria izan baino konstituzionalistengan Euskarafobia piztu egin duela .
Segur aski, akordio handi bat  falta da arazoa konpontzeko.
Zoritxarrez, beste kontu batzuetan bezala, ezinezkoa dirudi hori lortzea.
Agian ezin liteke Euskararen kontua, Euskal Herriko KONTUtik bereiztea eta hortik gakoa.
Horrela bada, lan nekea dugu aurretik, Euskararen bizia bermatzeko eta Euskarafobia madarikatu hori aldentzeko.

Ia ez dago Eibartar bat Kalamua mendian egon ez denik.
Nahiz eta Eibarko lurretan Urko izan mendi altuena, erosoagoa suertatzen da Kalamuarantz abiatzea.
Horregatik asteburuetan, eguraldia ona baldin bada, mendiko bideak  jendez beterik,  Eibarko "Dosdemayo" kaleko itxura hartzen du.
Hala ere, Kalamuako tontorra, nahiz eta askok ez jakin, Eibartik kanpo dago.
Gure hiriko muga maldan geratzen da eta.
Markinako eta Elgoibarko lurrak biltzen dira Kalamuako puntan.
Beraz, Markinarra edota Elgoibartarra da tontorra. Baina, Eibartik hara hurbiltzea askoz errazagoa denez, Eibartarrok izaten gara batez ere inguru hartaraino heltzen garenok.

Nahiz eta Arratetik bide bat egon Usartzatik abiatzen da jende gehiena eta sarritan gainezka egoten da aparkalekua. Asteburuetan bide honetatik baldin bazoazte konpainia ugari topatuko duzue.
Baina tontodromotik kanpo nahi baduzue ibili hemen daukazue aukera
"Bariante" bitxi bat proposatuko dizuet buelta egiteko eta nahiz eta bidea leku beretik ( Usartzatik)  hasi eta amaitu hainbat leku ezezagun bisitatzeko aukera edukiko duzue...
Ze animatzen zarete?? ea bada, hona hemen zirkuitua:



Kotxea Usartzan lagako dugu...
Usartzan benta bat dago, gaur egun itxita, jolas leku bat eta honen atzetik Txabola-sozietate txiki bat. Txabola honen albotik pasatzen den bidea hartu behar dugu.
Bide hau, nahiz eta oso gutxi ibilita, oso zaharra da eta Eibar eta Markina lotzeko erabili zen antzina .



Hasieran, ezkerretik hainbat zelai lagako ditugu eta bide ertzean hainbat pago topa ditzakegu.
Usartzatik 500 metrotara, "Gorroxixa" parajean, beste txabola-sozietate bat aurkituko dugu.



Handik beste 500 metrotara bidegurutze bat topatuko dugu. Eskumako bidea, Auako pagadira eramaten dena.
(50 metro eskas daude pagadiaren beheko partera heltzeko...nahi baduzue badakizue.)



Guk berriz ezkerretik jarraituko dugu. Segituan bidea aldapa beherantz jotzen du "fuerte".
(posible da pasarte hau saihestea eta alboan dagoen pinuditik jaistea, adi pinudira sartzeko sarrerarekin).
Ia aldapa bukatzen ari ginenean iturri bat topatuko dugu gure eskuman...



Aldapa behera amaitu eta zementuzko pista batera helduko gara. Hemendik hainbat norabide har ditzakegu. Txartel bat daukagu dana argitzeko, guk guztiz eskumarantz jo behar dugu. Parean, oso hurbil, 50 metrotara, San Ildelfonso Humilladeroa. Pixka bat urrunago San Romango baseliza.



Zementuzko pistatik 300 metro edo ibili behar dugu.  Gure alboan malda batean pagadi aldapatsu bat. Berehala eskumatik bide bat aurkituko dugu.



Bide hori hartu behar dugu zementuzko pista lagaz.  Hortik gutxira beste bidegurutze batera helduko gara. Etxola bat jausita ikusiko dugu, hemen ezkerretik doan bidea hartu. Segituan errekatxo baten  gainetik pasatuko gara, aurrera segi bide zabal honetatik. Ez egin kasu eskumatik agertzen diren bideei beste bidegurutze batera ailegatu arte.
Hemen beste txabola-sozietate bat dugu...(nire Aitak "la chabola de los enanitos" deitzen zion leku horri, oso baxua baitzen bere ataria. Orain txabolaren atea jausita dago eta barruko ekipamendua ikus dezakegu).



Adi hemen, ezkerreko bidezidorretik jo behar dugu eta.
Bidea beherantz doa beste errekatxo bat zeharkatu arte, gero eskumatik aldapaz gora bideratzen da.
Orain arte ia ibilbidea osoa beherantz jo du batik bat, hemendik aurrera berriz, gorantz doa nabarmen. Segi gora eta ez egin kasu alboko bideei. 
Aldapa gogor batzuk pasatuz gero bidea lasaitzen da eta berriro beste errekatxo batera hurbiltzen da. Errekatxo pasa eta segituan beste bidegurutze batera helduko gara.
Beste txabola bat dugu hemen, guk daramagun norabidea jarraituko dugu, eskumatik doan bidea ahaztuz.
Humilladerotik honaino ia beti zuhaitzen azpitik ibili gara, orain berriz zuhaitzak desagertu eta larre handi bat zeharkatuko dugu.
Ikusgarria da bidezidorraren ertzean agertzen diren lauzak, eta baita ere leku zabal honetatik ikusten den paisaia.



Atzerantz begira mendi lerro bat ikusiko dugu...Akondia, Garagoitxi eta Kalamua bera agertzen da. Maldan, arreta jartzen badugu, Kalamuako bide arruntean dagoen "Deportiboaren" aterpea ikus dezakegu.
Ezkerrerantz begira, hegoalderantz, hainbat mendi ikusgai: Urko, Anboto, Oiz..., beherago Aginagako bailaran dauden hainbat baserri...eta hor azpian ere Humilladeroa.
Jarraitu dugu aurrera, leku zabal hau zeharkatzen...normalean goiko larretan artalde bat ikusiko dugu.



Segituan bidea zementuzkoa bihurtzen da, aurrera segi eta berehala pinudi batean sartuko gara. Une honetan pista beherantz jotzen du, ez kezkatu, laster eskumatik agertuko den bidea hartuko dugu. (Behera joko bagenu Barinagaraino edo Markinaraino abiatuko ginateke)



Zati hau, oso aldapatsua da , lasai hartu eta pixkanaka-pixkanaka jo gorantz. Poliki-poliki aldapa gogorrenak  atzean lagako ditugu eta bidea mantsotuko da pixka bat. Pinudiak ere atzean lagako dugu eta zelai aldapatsu bat zeharkatuz gero Kalamuako mendebaldeko lepora helduko gara.



Tontorra bistan dugu jada eta bidea zabaltzen da, zailena egin dugu.
Hemendik jarraitzeko bi aukera ditugu:
Bata.-Gogoz eta indartsu bagaude Kalamuako tontorreraino igoko gara. Puntaraino, 10-15 minutu besterik ez ditugu eta .
Mendi honetatik paisaia ezin hobea daukagu ikusgai.



Bestea.- Nekez jota bagaude eskumatik "Parlamentu" izeneko lekura joango gara. Han leku zoragarria dugu indarrak berreskuratzeko.

Bueltatzeko bide arruntetik abiatuko gara...ez dago galtzerik. Azkenean 7 Km-ko buelta beteko dugu eta 2 ordu eta erdi edo beharko ditugu ibilbide osoa egiteko.
Benga bada tondodromotik urten eta anima zaitezte!!!

PD: Hainbat lekutatik lokatza dezente aurki dezakezue, Oinetako egokiak eraman eta egun lehorrak aprobetxatu joateko.

Dirua bildu eta gero, kalera joan ginen ea zer zen posible erostea.
Paper-denda bat zegoen San Juan kalean orain justu Txurrut Taberna dagoen tokian.
Bildutakoarekin errotuladore eta Aironfix erroilu zuri  batzuk ez ezik gomazko tipoen inprentatxo bat ere erosi genuen (genituen).
Tramankuluak bageneuzkan (tramankuluak) eta lagun baten etxera joan eta lanean hasi ginen. Mezua aukeratu eta gomazko tipoak jarri genituen plantxa batean. Nekez, eskuz eta banan-banan, panfletoak ateratzen hasi (jartzen ari) ginen. Multzo batzuk bukatu eta gero Aironfix erroiluekin hainbat txartel egin genituen rotuladorez. Segituan txartelak jaso eta bakoitzak paperezko multzo bat hartuz  joan ginen kalera.  Hainbat lekutan txartelak jarriz eta Galerias parketik paperak botaz "IAT"k, "Ikasle Abertzale Taldea"k bere bizi laburra hasi zuen (zen).
Segituan konturatu ginen lana dezente zela panfletoak egitea eta pentsatu genuen errazagoa eta arrakastatsuagoa izango zela "Pintadak" egitea.
Tamalez dirua agortu (egin izan) zitzaigun eta spray bat ere ez geneukan.
Bestelako (Beste) erremediorik aurkitu (ikusi) ezinik lapurketa egitea erabaki genuen.
Bagenekien Galerias Preciados dendan alde bat zegoela automobil-errepuestuekin.  Nahiz eta leku hori sotoan egon, ausartu ginen "ekintza" egitera, gutako batek lapurketetan trebetasuna omen zeukalako
Eskolatik irten eta gero, arratsalde batean lauzpabost lagun Galerias dendara sartu ginen.
Zuzen zuzen sotora abiatu eta bertan leku ezberdinetara barreiatu ginen.
Ni "espezialistarengandik" gertu nengoen, itxaroten, baina bera geldi zegoen ez aurrera ez atzera.
Denbora pasatzen ari zen eta ni gero eta urduriago.
Azkenean ezin izan nuen gehiago iraun eta bat-batean spray beltz handi bat hartu, txamarra azpitik ezkutatu eta kalera abiatu nintzen.
Besteak ni ikusiz kalera ere abiatu ziren.
Beheko solairuan nengoen jada, kanpoko atea gero eta hurbilago, eta nik nire baitan esaten: Zein (zelako) erraza den (da) lapurtzea, zein erraza den...
Kaleko atea pasa eta ipsofaktuan nire besotik norbaitek oratuz eta niri esanez: "que llevas ahi chaval"
Une hartan, gurasoek kontua jakinda zer egingo luketen (duten) beldurtuta, irtenbide bat aurkitu nuen: Yo...yo nada, ese de ahi sera...
Gizona bueltatu zen eta gure "espezialistari" begira geratu zen. Nire laguna ni baino txamarra estuagoa zeraman eta bulto bat nabaritzen zen arroparen azpian.
Orduan gizonak aske laga ninduen. Besterik ez nuen behar eta ziztu-bizian korrika(z) alde egin nuen handik Eibarko beste muturreraino.
Sorpresa galanta eduki zuen Galerias-ko gizonak, batez ere gure "espezialistak"  arroparen azpian Domund itsulapiko bat zeramala erakutsi zionean.
Lortu, lortu genuen spraya, baina ni hainbat hilabetetan ez nintzen Galerias-tik gertu pasatu.
Eta hortik aurrera garbi eduki dut lapurketak ez direla izaten hain errazak...
...edo bai???

 23-F izeneko data era berezian bizi izaten dut eta espero dut urte askotarako izan dadila
Aurten, medio-teknologikoek data hori bururatzera beste urteetan baino goizago behartu naute.
Izan ere, orain dela aste pare bat, mezu arraro bat jaso nuen posta-elektronikoz.
Bazirudien denda-elektronika batean ibili nintzela eta pasa-hitza aldatu nahi nuela...
Ni, ez nintzen akordatzen horrelakorik eskatuta neukanik eta kasu handirik egin barik mezua ahaztu nuen.
Baina handik astebetera, leku beretik bidalita, mezu berri bat jaso nuen.
Mezuan eskertzen zidaten dendako bezeroa izatea eta baita erosketa bat egitea ere.
Susmoak baneuzkan ere, handik gutxira erosketaren faktura heldu eta den-dena ulertu nuen...

23F-koa pasatu zenean Donostiara nindoan trenez. 1981. urtean ferrokarrilaren azpiegiturak aldatzen ari ziren eta trenak denbora itzela behar zuen Eibartik-Donostiara joateko.
Arratsalde osoa trenean sartuta, sakelekoak edo interneta ezean, ez nekien ezer ere une hartan gertatzen ari zenari buruz.
Donostian ez nuen (nintzen) ezer nabaritu, bakarrik ikastetxera heldu eta gero jakin nuen gertatutakoa.
Hala ere klaseak normal-normal eduki genituen.
Gero, astero egiten nuen bezala, nire osabaren etxera abiatu nintzen.
Telebistaren aurrean jarrita (jarriz) eta afarirako prest geunden.
Segituan gure gustuko jaki(ak) goxoenak ez ezik, xanpaina eta pastelak mahai gainean jarrita.
Kopak bete eta osabak eta biok topa egin genuen, ZORIONAK!!!
Ze demontre, "zibil" bibotedun  horrek ez zigun izorratuko gure urtebetetzea, ez horixe!!

Nire emazteari zer edo zer erakutsi behar diot, batez ere posta-elektronikari buruz.
Sorpresa bat egin nahi badut (egitera baldin badoa) aurretik zer opariko dizuen jakitea ez da izaten onena... Ai Arantza...

Oharra: Emazteak bazekien kontua eta dendakoei eman zien bere posta-elektronikoa niri ezer ez bidaltzeko. Baina, tamalez, bezeroen fitxan nire posta ere bazegoen eta ordenagailuak automatikoki  bidali zizkidan mezuak.  Arantza txapelduna...

Aste honetan hainbat efemeridek iraganera begiratzera behartu naute.
Alde batetik, hauteskundeetarako kanpainan gaudenez  ekitaldi ezberdinak antolatzen dira, baina guztien artean datorren martitzenean Eibarren ospatuko denak (duenak) aspaldiko oroitzapenak ekarri dizkit burura.
Oso gaztea nintzenean, 13 edo 14 urtekoa, justu-justu Diktadura ostean, Sozialistek Estatuko Espainoleko lehendabiziko mitina ospatu zuten Astelena frontoian.
Arrakastatsua izan zen mitina eta frontoia gainezka egon zen. (Bere) Buruzagi nagusiak ekarri zituzten Sozialistek eta baita ere handik urte gutxira Espainiako Gobernuko Presidentea izango zena Felipe Gonzalez.
Aurten, sozilaistek, itxaropentsu(ak) baitabiltza, hizlari eta leku bera berreskuratu dute mitina ospatzeko. Denbora dexente pasatu da eta gaur egun ez du ematen hain erraz beteko dutenik Frontoia, ikusiko dugu.
Kontu hau garai hartako korreriak ekartzen dizkit...
Kakaume izan arren talde politiko batean genbiltzan. Beno talde edo horrelako zerbait zen lagunok muntatu egin genuena: IAT "Ikasle Abertzale Taldea".
Diktaduraren arrasto asko mantentzen ziren gizartean. Akordatzen naiz nahiko arrunta zela Polizia eta Guardia Zibila kaleetan egotea baina guk, hala eta guztiz, gure ekintzak egiten genituen "Galerias" parketik panfletoak botatzen, hormetan pintadak egiten edo leku estrategikoetan txartelak jarrita.
Mitinaren bezperan, guretzat "espainolista" hutsak baitziren etorritakoak..."ausartu" egin ginen Astelena Frontoiko atarian gure txartelak jartzera...
"Ha nacido un nuevo grupo
 IAT
Ikasle Abertzale Taldea
GORA EUSKADI ASKATUTA"
Ez dakit zer pentsatuko zuten Aironfix eta rotuladorez eginda zeuden  txartel "txapuzero" horiek kentzen ari zirenean...
Guretzat ausardia itzela izan zen hura...hain inozoak ginen...enfin...

Egun batean, mezu bat heldu zaizu.
Igorlea ikusi ondoren presaka zabaltzen duzu mezua.
Zure pasahitza sekretua bertan daukazu, ezagutza berezi bat zabaltzeko gakoa hain zuzen.
Arnasa hartu ondoren, pasahitza idatzi eta web-gunea irekitzen duzu.
Barruan zaude jadanik, atzera (joateko ezinean) joan ezinik, eta pixkanaka-pixkanaka hasten zara irakurtzen...
Pantailan zure ezaugarri guztiak deskribatzen ari dira: Sexua, adina, begien kolore marroiak, ile beltzarana...
Pixka bat aurrerago lehendabiziko ezusteak...beti bertakoa zarela pentsatu ondoren zure familia Errusiatik datorrela jakinarazten dizute.
Bukatzeko osasunari buruzko atala. Azken asteotan urduri samar ibili zara zer jarriko ote duen pentsatuz. Orain parean daukazu txostena...
Badirudi zorte pixka bat eduki duzula, nahiz eta gaixotasun batzuentzat joera eduki,  informeak ez du ezer larririk azaltzen...
Ufff... ez zenuen uste listu lagin txiki (pixka) batetik hainbeste informazio aterako zenik

Horrelako egoeran zu ere egongo zinateke DECODEME enpresari 600 bat € (bat) bidaliko bazenio.
Listuari esker zure genoma deskodifikatuko dute eta hortik aterata hainbat informazio bitxia bidaliko dizute.
Baina bidaltzen dizute informazioa nahiz eta oso pertsonala, zehatza eta berezia izan oraindik genomak gordetzen duen informazioaren zati txikia besterik ez da.

Gaur egun gero eta errazagoa da izakien genoma sekuentziatzea eta pixkanaka-pixkanaka nukleotidoen katetik informazio gehiago ateratzen ari gara.
Baina oraindik asko falta zaigu gene zerrenda luze horietatik instrukzio guztiak ulertzeko.
Nahiz eta genoma sekuentziatu oraindik gene askok zer egiten duten (gene askok) ez dakigu edo bakarrik informazio partzial bat daukagu.
Eta ez hori bakarrik, gene asko nahiz eta genoma batean egon, beste gene aktibatzaile batzuk behar dituzte instrukzioak martxan jartzeko eta harreman konplexu horiek oraindik ez dira ulertzen zehatz-mehats.
Horregatik kasu askotan gaitza bat sustatzen duen geneak eduki arren ezin da ziurtatu gaitza garatuko den ala ez.
Aurrekoa gutxi balitz , aurrerapen zientifikoek erritmo ezberdinak izaten dituzte sarritan. Horrela jakin dezakegu zein gene-talde(a)k eragiten duten gaitza(ren bat jakin dezakegu) baina gerta daiteke (denbora) une berean gaixotasunaren sendabiderik ez izatea (pasa daiteke) eta hortik kezka.
Beraz, gaur egun txosten horiek ezin dute ziurtatu ehuneko ehunean gaitza bat garatuko duzula. Eta harrigarriena da zertarako jakingo nahi dugun gaixotasun(aren) bat edukiko dugula gaixotasun horren kontra ez badugu sendabiderik.
Baina zientzia bitartean aurrera doa, eta gero eta gehiago dakigu gure genomari buruz. Agian oraindik goizago da txosten horiei (horietakoei) fidagarritasun gehiegi emateko, baina denboraren poderioz tresna ezinbestekoa bihurtzeko bidean dabiltza, gizakiaren genoma guztia konprenitzen badugu zenbat gauza egin daitezke...
Ea asmatzen dugun informazio hori ondo antolatzen (antolatzea), gizakien faborez eta ez enpresa pribatuen etekinez.

Ez dakit noiztik zegoen hor kokatuta, baina 5 urte baino gehiago baitziren. Hemerotekara jo eta gero gogoratu dut Jose Luis Arrieta Zubimendi "Azkoiti" 2001. urtean hil zela Toulousen . Gerotxoago hautsak Eibarko mendietan haizatu ziren eta ETAko kide historikoaren omenez Kalamua eta Garagoitxiren arteko zelaian monolito bar jarri zuten "Bietan jarrai" leloa hainbat eta hainbat Eibartarrei erakutsiz.
Bizi garen egoeran eskultura hori, ETAko kide baten omenez, mantentzea nekez ulertzen zen, nahiz eta "Azkoiti" ETAn sartu diktaduraren garaian.
Bihar Eibarko ETAren indarkeriaren ondorioz eraila suertatu zirenei omenaldi bat egingo da, eta badirudi horregatik erabaki zutela horrelako monolito kentzea...
Zelaian zulo handi bat geratu da.
Ez dakit baina segur aski  "Azkoiti"en lagunek,  "Parlamentu" izeneko lekuan egiten den bezala, zulo horretan zuhaitz bat landatuko balute  inor ez litzateke kaltetuta sentituko...