Blogak.com

Create a new blog   Log in to your blog

2009/07/01 15:39:02.761 GMT+2

Udaltop jardunaldien materialak eskura

Udaltop jardunaldien materialak denon eskura jarri dituzte. Horrez gain, badago ere hitzaldi guztien DVD-a doan eskatzerik.



Posted by: garaigoikoa.2009/07/01 15:39:02.761 GMT+2
Tags: soziologia hizkuntzaren transmisioa familia sl udaltop soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/30 20:32:06.132 GMT+2

Hizkuntzaren oroimen historikoa

Astebete oporretan eta bloga lolo egon da. Atseden  baten. Eta bueltan, ba zerbait idatzi behar, baina burua ez dabil oso fin bero sapa honekin. Beraz, kopiatu eta itsatsi. Gipuzkoa euskara webgunetik hartu dut artikulu hau, Paula Kasaresena.

Hizkuntzalaritza liburuek desagertzeko arriskuan dauden mintzairen azken hiztunen aipamenak erruz bildu dituzte. Carme Junyent hizkuntzalariaren hitzetan, hizkuntzalaritzaren historia azken hiztunen nekrologiez josirik dago.

Orain, Interneten ere mundu zabaleko hainbat hizkuntzen azken hiztunen lekukotasunak aurki ditzakegu. Batzuetan, hiztun horiek, euren hizkuntza komunitatea osatzen zuen gizataldea desagerturik (hilik edo beste kultura eta hizkuntza batera asimilaturik), hizkuntzaren benetako azken hiztunak izan ziren. Hala gertatu zen Ingalaterran, Kornuallesen, 1777. urtean Dolly Pentreath arrantzalea, kornubiera hizkuntza zeltikoaren azken hiztuna, hil zelarik; Dalmaziako (oraingo Kroazian) Veglia uhartean 1898an Antonio Udina hargina, dalmata hizkuntza erromanikoaren azken hiztuna, hil zelarik; Erresuma Batuko Man uhartean 1974an Ned Maddrell manxera hizkuntza zeltikoaren azken hiztuna hil zelarik; edo AEBtako Kalifornian 1916an Ishi, yahi hizkuntza amerindieraren azken hiztuna eta 1987an Roscinda Nolasquez cupanera hizkuntzaren azkena hil zirelarik.

Bertze batzuetan, dialekto baten azken hiztunen aipamenak ditugu. Halakoak ugariak izan dira euskararen historia hurbilean, eta hainbat euskalkiren azken hiztunen izen-abizenak ere badakizkigu, Ubaldo Hualde edo Fidela Bernat, adibidez.

Baina azken hiztunaren hiltzeak ez dakar nahitaez hizkuntzaren desagerpena. Herri bateko azken hiztuna desagertuta ere, hizkuntza galdu berriak bere komunitatean, haren toponimian eta bizilagunen izenetan, hau da, komunitate horren oroimen kolektiboan bere arrastoa uzten du eta hori hizkuntza berpizteko hazia izan daiteke. Ez dakigu hizkuntza galduaren oroimen kolektiboak nola eragiten duen belaunaldi berrien hizkuntza berreskuratzeko nahian eta ahalmenean, baina zenbait egilek -Miquel Grosek Recuperación del euskera en Navarra liburuan, adibidez- bi gertakarien arteko erlazio zuzena iradoki du. Bertzalde, hor dugu Dolly Pentreath zenarekin gertatutakoa: bizi zelarik atso xelebretzat hartu izan zuten kornubiera egiten zuen azkenekoa izateagatik, eta egun goraipatua eta miretsia da bizitza osoan bere hizkuntzari erakutsi zion atxikimenduagatik.

Beraz, herri hizkuntzen berreskuratze eta berrindartze sozialaren azterketan interesgarria da hizkuntzen eta oroimen historikoaren arteko harremanari erreparatzea, are eta gehiago egun oroimen historikoaren gaia hain modan egonda.


Paula Kasares
Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasle elkartua.


Posted by: garaigoikoa.2009/06/30 20:32:06.132 GMT+2
Tags: soziologia historikoa kasares oroimen sl soziolinguistika paula hizkuntza | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/17 15:56:23.341 GMT+2

Soziolinguistikaz berripapera: 25. zenbakia

25. zenbakia / 2009ko ekaina

Word dokumentua /Pdf dokumentua

SOZIOLINGUISTIKA KLUSTERRA

SOZIOLINGUISTIKA KLUSTERRAK LEZOKO EUSKARAREN KALE NEURKETAREN DATUAK AURKEZTU ZITUEN MAIATZAREN 28AN

2008ko azaroan egindako datu-bilketaren emaitza nagusiekin batera aurreko hamar neurketetako datuak ere aurkeztu ziren, horrela, 1990etik hona, hamazortzi urtetan, erabilerak izan duen bilakaeraren nondik norakoaren azterketa egiteko aukera izan genuen. Lezon, erabilera indizea %37,8koa da. Hau da, kalean behatu diren 100 elkarrizketetatik 38 izan dira euskaraz. 1990ean erabilera %35ekoa zen eta 2008an %38koa. Tartean, 1994an erabilera %27ra jaitsi zen.

2008ko datuarekin alderatuz gero, hamalau urtetan erabilera hamaika puntu igo da. Datu hauek guztiak, zonaldeka, adinaren arabera, sexuaren arabera eta haurren presentziaren arabera aztertu ziren. Horrez gain, udalerriko ezagutza datuekin alderatuz bi azterketa egin ziren; batetik, Txillardegiren eredu matematikoa aplikatu zen eta ezagutzaren arabera estatistikoki espero daitekeen erabilera eta erabilera errealaren artean dagoen aldea aztertu zen; bestetik, BEGIRA prospekzioak egiteko tresnaz baliatuz aurrera begira ezagutzak eta espero daitekeen erabilerak (isotropiakoak) zein bilakaera izan dezaketen aztertu zen.

Informazio gehiago:

EUSKARA LAN MUNDUAN... LANEAN! SOZIOLINGUISTIKA KLUSTERRA UDAKO EUSKAL UNIBERTSITATEAN

Soziolinguistika Klusterrak aurten ere Udako Euskal Unibertsitatearen (UEU) eskaintzaren barruan soziolinguistikari buruzkoa ikastaroa antolatu du, eta Baionako Unibertsitatean burutuko da uztailaren 8 eta 9an Euskara lan mundua... lanean! izenburuarekin. Bertan, lan munduan euskararen erabilerari bultzada bat eman nahi dioten egitasmoak aztertuko dira. UEUren Udako ikastaro hau aukera egokia izango da egindakotik ikasi eta eremu berrietara zabaltzeko eta elkarrekin esperientziak trukatu eta hobetzeko bideaz hausnartzeko.

Informazio gehiago:


ZEIN HIZKUNTZA HITZ EGITEN DU KOMUNIKAZIO GIZARTEAK? SOZIOLINGUISTIKA KLUSTERRA EHUKO UDAKO IKASTAROETAN

Soziolinguistika Klusterrak soziolinguistikari buruzko ikastaro interesgarri bat antolatu du Euskal Herriko Unibertsitatearen (UPV-EHU) XXVIII. Uda Ikastaroetako eskaintzaren barruan.

Zein hizkuntza hitz egiten du komunikazio gizarteak? Galdera horren inguruan hausnartuko da ikastaroan. “Komunikazioaren gizartea”, “aro globala”, “hedabideak”, “nortasunaren eraikuntza” eta “hizkuntzen industria” bezalako hitz gakoen inguruko azalpenak eta eztabaidak izango dira, soziolinguistikaren ikuspegitik nagusitzen ari diren gizarte aldaketei aurrea hartu nahian.

Errealitate berriei begira jarriko da beraz ikastaroa, goi mailako hainbat irakasleren parte hartzearekin. Ikastaroa Donostiako Miramar Jauregian, ekainaren 22, 23 eta 24an burutuko da.

Informazio gehiago:

http://www.soziolinguistika.org/node/3873
http://www.sc.ehu.es/scrwwwsu/2009/ehasiera.html

EKIMENAK ETA KANPAINAK

EUSKARAREN ERAKUNDE PUBLIKOAK HITZARMENA SINATU DU SEASKAREKIN

Hitzarmen horren bitartez Seaskak hamaika irakasle postu gehiago izango ditu. Gainera beste akordio batzuetara ere heldu dira, hala nola, juridikoki eskola gisa aitortuak direnak ikastola moduan aitortzea, ikastola berriak irekitzeko aukera izatea eta euskararen kalitatea neurtzeko tresna baliatzea irakaskuntza eredu desberdinetan.

Informazio gehiago:

EUSKARA SUSTATZEKO HITZARMENARI EUTSIKO DIOTE JAURLARITZAK ETA EEPK

Ekainaren 10ean Baionan sinatu zen Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak eta Euskararen Erakunde Publikoaren arteko lan-akordioa, modu horretan diru-laguntza ziurtatuz. Diru-laguntza 2007-2010 bitartean indarrean izango den hitzarmenaren baitan kokatzen da eta bere helburua Ipar Euskal Herriko eragileen hizkuntza jardueren proiektuak sostengatzea izango da. Proiektu eta programa horiek urtez urte adostuko dira EEP eta E.Jren artean.

Informazio gehiago:

HERRI URRATS URTERO BEZALA OSPATU DA SENPEREN

Haizea alde baita leloari jarraiki milaka lagun elkartu ziren iragan maiatzaren 10ean, Senpereko aintziraren inguruan, modu horretan Seaskari laguntza eskaintzeko. Han izan ziren, besteak beste, Koldo Tellitu, Euskal Herriko Ikastoletako Konfederazioaren lehendakaria, Andres Urrutia, Euskaltzainburua, Frantxua Maitia, Akitaniako Kontseilu Orokorreko lehendakari ordea eta Max Brisson, Euskararen Erakunde Publikoaren lehendakaria.

Informazio gehiago:

ZAZPI UDALERRI SARTU DIRA UDALERRI EUSKALDUNEN MANKOMUNITATEAN

Pasa den ekainaren 14an UEMAren eguna ospatzeko aukera baliatuz gauzatu zen Beran zazpi udalerrien sarrera UEMA mankomunitatean. Sartu berri diren zazpi udalerriak Larraun, Etxalar, Bera eta Araitz (Nafarroa); Elgeta eta Amezketa (Gipuzkoa) eta Busturia (Bizkaia) dira. Orotara, beraz, Uemak Euskal Herriko 61 udalerri elkartzen ditu.

Informazio gehiago:

HAMAIKA TALEBISTAK HITZARMENA SINATU DU EUSKALTELEKIN EUSKAL AUTONOMI ERKIDEGO OSOAN IKUSTEKO AUKERA EGON DADIN

Hitzarmen horren bitartez ekainaren 12tik aurrera EAEko Euskaltelen zuntz optikoa duten etxe guztietan ikus daiteke formatu digitalean Hamaika Talebista.

Hitzarmena Hamaika Bilbo Telebistaren egoitzan sinatu zuten Alberto Garcia Erauskin Euskalteleko kontseilari zuzendari nagusiak eta Hamaika Telebistako Iñaki Alzagak (Deia;Diario de Noticias, Diario de Noticias de Alava eta Noticias de Gipuzkoa ), Gorka Altunak (Gara eta Le Journal ) eta Joanmari Larrartek ( Berria eta Hitza)

Informazio gehiago:

BAI EUSKARARI ZIURTAGIRIAREN 2009KO KANPAINA ABIAN DA

Balioa eta berrikuntza lelopean abian da dagoeneko Bai Euskarari Ziurtagiriaren 2009ko publizitate kanpaina. Euskal Herri osoko hainbat sektoretako zazpi entitate dira aurtengo kanpainako protagonista: Mendia Optika (Gasteiz), Arlan (Erandio), Zadorra-Etxea (Agurain), Nekatur (Donostia), Elkar Liburu Denda (Iruñea), Iurreta Institutua (Iurreta), eta Sokoa (Hendaia). Bai Euskarari Ziurtagiriaren elkarteak dionez ekimen honen baitan “era guztietako entitateak, eta beste ezeren gainetik, euskararen alde ari diren pertsonak daudela adierazi nahi da”

Informazio gehiago:

IRI ELEANIZTASUNERAKO ENPRESEN ELKARTEA SORTU DA

Bezeroekin harreman hobeagoa lortzeko asmoarekin komunikazioa katalanez, galizieraz eta euskaraz egiteko helburuarekin sortu da IRI Eleaniztasunerako enpresen elkartea. Elkarteak hizkuntza-diagnostikoak, erabilera-planak, itzulpenak, aholkularitza eta bestelako zerbitzuak eskaintzen ditu eleaniztasun hori errazteko.

Espainiako estatuan aritzen diren Galiziako, Valentziako eta Euskal Herriko honako hiru enpresa ordezkariek egin zuten aurkezpena Bartzelonako Euskal Etxea Kultur Zentroan: Reversoko Antón Lado (Galizia), I-més-eko Toni Martinez (Valentzia) eta Iberbako Patxi Alaña (Euskal Herria). Azpimarratzekoa da aitortza ofiziala ez duten beste hizkuntzak ere sustatu nahi dituela elkarteak. Beraz, katalanez, galizieraz, euskaraz eta gaztelaniaz gain, bablea eta aragoiera ere sustatu nahi dutela adierazi dute.

Informazio gehiago:

INFORMATIKARI EUSKALDUNEN VII. BILKURA OSPATU ZEN IRAGAN MAIATZEAN DONOSTIAKO TEKNOLOGI ELKARTEGIKO ERAIKIN NAGUSIANRI ELEANIZTASUNERAKO ENPRESEN ELKARTEA SORTU DA

Teknologia berriak, gaur eta bihar izenburupean sareko azken berrikuntzetan aritu ziren bereziki, han elkarturiko lagunak, eta etorkizuneko komunikabideek zer-nolako aukerak dituzten aztertu ziren mahai.-inguru interesgarrian. Mahai horretan izan ziren “Berria/ Hitza" eta "Argia" hedabideetako ordezkariak Kazeta.info, Ipar Euskal Herriko kazeta digitalarekin batera.

Informazio gehiago:

IKERKETAK ETA ARGITALPENAK

EUSKARAREN EGOERA NAFARROAN 2008 AZTERLAN SOZIOLINGUISTIKOA AURKEZTU DU NAFARROAKO EUSKARAREN INSTITUTU EUSKARABIDEAK

Ia 3.600 laguni egindako telefono bidezko inkesta bat baliatuz 15 urtetik gorako biztanleen hizkuntza-gaitasuna ezagutzeko aukera izan da hizkuntza-eremuen arabera sailkatuta. Ikerketan aztertu dira euskararen erabilera hezkuntzan eta gizartean duen trataera, besteren artean. Aldi berean hizkuntzarekiko hainbat jarrera eta hizkuntza-eremuen sailkapenaren inguruko iritziak ere jaso dira.

Informazio gehiago:

KATALANAREN EGOERARI BURUZKO TXOSTENA (20005-2007) AURKEZTU DA

Txostena Observatori de la Llengua Catalana-k eta Xarxa CRUSCAT – IEC-ek egina da, eta kontuan hartu ditu 2005-2007ko datuak.
Txostenak dionez katalanaren egoera Valentzian eta Ipar Katalunian oso kezkagarria da, ezagutzaren aldetik eta egiten den erabilera gero eta murritzagoa delako. Katalunian eta Andorran, aldiz, hiztun kopurua haziz doa, Xavier Vilaren ustez 60 eta 70. hamarkadetako immigrazioko ondorengoek ikasten ari baitira. Bere ustez, baina, joera hori alda daiteke immigrazio berriarekin.

Informazio gehiago:

KATALUNIAKO DBHKO 4. MAILAKO IKASLEEN IKERKETA SOZIO-DEMOGRAFIAKOA ETA LINGUISTIKOA AURKEZTU DUTE BARTZELONAN

Ekainaren 5ean elkartu ziren Bartzelonako Parke Zientifikoan esparru desberdinetako adituak (hezkuntzakoak, soziologiakoak, filologiakoak, psikologiakoak eta hizkuntza politikakoak, besteak beste), derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasleen hizkuntza-gaitasunaren inguruan hausnartu eta eginbeharrak definitzeko helburuarekin, bereziki antolatutako jardunaldi batean.

Jardunaldia Bartzelonako Unibertsitateak, Hezkuntza Saileko Ebaluazio Kontseiluak eta Gobernuko Hizkuntza Politikako Departamentuak antolatu zuten.

Bertan, 51 ikastetxek parte hartu duten ikerketa aztertu zen. Ikerketa horretan kontuan hartu dira ikasle bakoitzaren ezaugarri sozio-demografiakoak, ikasleen ikaste-ohiturak, kultura-kontsumoa eta ezaugarri soziolinguistikoak. Hortik abiatuta, jokabideari eta hizkuntza-ezagutza eta hizkuntza-irudikapenari buruzko datuak ere jaso dira.

Informazio gehiago:

MERCATOR-EN DATU-BASEA ESKURA INTERNETEN

Kataluniako Hizkuntza Politikarako Idazkaritza eta CIEMEN (Centre Internacional Escarré per a les Minories Étniques i les Nacions) artean sinaturiko hitzarmenari esker eskura jarri da interneten Mercator-en hizkuntzen datu-basea. Bertan aurki daiteke -21.000 mila sarreren artean- hizkuntza eta legeen inguruko jurisprudentzia nagusia eta hizkuntza eskubideen inguruko bibliografia, batez ere, Kataluniako eta Europako Batasuneko hizkuntza gehienen inguruan.

Informazio gehiago:

ALBISTEAK

HIZKUNTZA PLANGINTZA GRADUONDOKOAK, EUSKAL HERRIKO UNIBERTSITATEKO BEREZKO TITULU DENAK, HIZKUNTZA POLITIKA SAILBURUORDETZAREN BERMEA DAUKA

Euskal Herriko Unibertsitateak Hizkuntza Plangintza Berezko Titulua eskainiko du datorren 2009/2010 ikasturtean. Soziolinguistikaren oinarrizko ezagutza eskaintzeaz gain, Hiznet, Hizkuntza Plangintza graduondokoak honako hiru helburu nagusi hauek ditu: euskararen normalizazioaren plangintzarako metodologia eta lanabesak irakastea, euskararen egoeraren berri zehatza eskaintzea, eta Euskal Herriko gizarteak hizkuntzekiko eskaintzen dituen baldintzak ezagutaraztea. Ikastaroak metodologia malgua darabil, irakaskuntza birtuala eta aurrez aurreko lau saio tartekatzen dituelarik.

Bertako irakasleak unibertsitate desberdinetako irakasleak dira, baita hainbat enpresa eta euskalgintzako profesionalak eta Eusko Jaurlaritza eta Herri administrazioko teknikariak ere. Zuzendari lanetan, Iñaki Martinez de Luna Perez de Arriba EHU-ko irakaslea aritzen da.

Graduondokoa euskalgintzako euskaltzaleei, euskara teknikariei, egunen batean zeregin horietan aritzeko asmoa dutenei, herri administrazioan, hezkuntza sisteman eta antzeko lan arlotan hizkuntza normalkuntzean erantzukizun publikoa dutenei,... zuzenduta dago.

Bederatzigarren edizio honetan ere Eusko Ikaskuntzaren Asmoz Fundazioak, internet bidezko formakuntzan duen esperientziagatik, bere baliabideak eskainiko ditu ikastaroa aurrera ateratzeko. Graduondokoa datorren azaroan hasi eta hurrengo urteko uztailean amaituko da eta ikastaroaren izen emate epea zabalik dago

Informazio gehiago:

HIZKUNTZA POLITIKARAKO SAILBURUORDETZAKO ZUZENDARITZA-KARGUAK OSATU DIRA

Hizkuntza Politikarako Sailburuorde Ramon Etxezarretaren taldean arituko diren zuzendariak izendatu dira jada. Euskara sustatzeko zuzendaria Lourdes Auzmendi Eyerbe, EHUko irakasle eta itzultzailea izango da aurrerantzean, Koordinazio zuzendaria Igor Calzada soziologoa, eta Eugenio Mujikak hartuko du HABEren zuzendaritza.

Informazio gehiago:

EUSKARA IRAKAS HIZKUNTZA NAGUSITZAT ZUEN DEKRETUA BALIOGABETU DU EUSKAL AUTONOMIA ERKIDEGOKO JUSTIZIA AUZITEGI NAGUSIAK

Pasa den legealdiko aipatu dekretuan euskara irakas hizkuntza nagusi modura zehazten zen baina helegitea aurkeztu zuen Hizkuntza Aukeratzeko Askatasuna plataformak. Orain Auzitegiak helegite hori onartu du hizkuntza ereduei buruzko legedia ez zuela errespetatzen argudiatuz.

Informazio gehiago:

ESPAINIAKO AUZITEGI GORENAK NAFARROAKO EUSKARAREN DEKRETUAREN KONTRAKO ERABAKIA BERRETSI DU

Nafarroako Auzitegi Nagusiak administrazioan euskararen erabilera arautzen zuen 29/2003 Foru Dekretuaren lau artikuluren gaineko erabakia Espainiako Auzitegi Gorenak berretsi egin du. Erabaki horien ondorioz administrazioak gaztelaniaz eta euskaraz helarazi beharko ditu bere mezuak eremu euskaldunean dauden herritarrei, nahiz eta administrazioa eremu mistoan kokatuta egon.

Informazio gehiago:

AGENDA

UDAKO EUSKAL UNIBERTSITATEAREN (UEU) IKASTAROAK JANTZI! LELOPEAN BURUTUKO DIRA BAIONA, EIBARREN ETA IRUÑEAN

Aurtengo egitarauan 38 ikastaro izango dira ekainetik 29tik uztailaren 24a bitartean. Bertan aurki daitezke, besteak beste, ekonomia, soziologia, psikologia, hizkuntzalaritza, soziolinguistika eta musika gaietako ikastaroak. Izen-emate epea zabalik da oraindik, eta informazio gehigarria aurki daiteke UEUren web gunean.

Informazio gehiago:

IRITZIAK – ELKARRIZKETAK - ARTIKULUAK

]
Gipuzkoako Foru Aldundia
Soziolinguistikaz Berripapera Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz lagundutako egitasmoa da

Posted by: garaigoikoa.2009/06/17 15:56:23.341 GMT+2
Tags: klusterra soziologia hizkuntzaren berripapera soziolinguistikaz sl soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/16 19:54:08.182 GMT+2

Inkestak eta inkestak

Gaur goizean irakurri diogu Erramun Osari Nafarroako inkesta soziolinguistikari buruzko lehen balorazioa (gehiago etorriko ei dira).

Eta gaur arrastian beste gauza baten bila beste inkesta bat topatu dugu: Hizbegia. 2007koa da Gipuzkoan zentratua, eta gipuzkoarren hizkuntza pertzepzioak aztertzea du helburu. Ez dakit horren moduko gehiago egin direnik eta interesgarria ematen du (115 orriko txostena da eta ez dut izan aztertzeko betarik).

Eta, amaitzeko, gaur ere merkataritza euskalduntzeko plangintza birtualei buruzko artikulua egon da. Inkestak eta inkestak, eta batek zioen modura, ez etorri inkesta soziolinguistikoekin.

Posted by: garaigoikoa.2009/06/16 19:54:08.182 GMT+2
Tags: inkesta hizkuntzaren soziolinguistika soziologia sl | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/10 20:07:21.285 GMT+2

Ekolinguistika, edo hizkuntzaren ekologia,

Aspaldiko partez (orain dela bi urte, zaharrak gara gero) Mikel izeneko batek eskatu zidan hizkuntzaren ekologia zer zen azaltzeko. Nik halamoduz azaldu nion eta gaur irakurri dut artikulu bat eta berarekin gogoratu naiz.

Soziolinguistika eta hizkuntzaniztasuna ekologia konplexutik abiatutako hurbilketa Albert Bastardas

Posted by: garaigoikoa.2009/06/10 20:07:21.285 GMT+2
Tags: soziologia ekolinguistika hizkuntzaren sl soziolinguistika ekologia | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/09 21:16:32.171 GMT+2

Hasarratzen garenien ..... erderaz

Atzoko ildoari jarraituz, txosten beretik ateratako beste kontu bat.

Zergaitik haserrealdietan gaztelaniaz?

Klusterrekoek hiru arrazoi posible aipatzen dituzte:
- Berehalakotasuna: haserrealdi batean denbora mugatua da, ez dago nahi beste denbora pentsatzeko.
- Ez gaude lasai: beraz, seguraski zailagoa da hizkuntzaren txipa izatea.
- Segurtasun beharra: gutxiago menperatzen duzun hizkuntza batean norbera gutxiago dela hautematea ohikoa dela dirudi.
  

Posted by: garaigoikoa.2009/06/09 21:16:32.171 GMT+2
Tags: klusterra soziologia hizkuntzaren bikoteak hizkuntza sl psikosoziolinguistika soziolinguistika ohiturak | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/08 20:18:22.305 GMT+2

Bikoteen hizkuntza ohiturak zelan aldatu?

Soziolinguistika Klusterrak ikerketa aparta egin du bikoteen hizkuntza ohiturak aldatzeari buruz. Ikerketa berria, berritzailea eta oso-oso interesgarria. Txostenaren laburpen bat da hemen ekarritakoa, laburpen subjektiboa jakina. Txosten osoa euren webgunean dago eta merezi du osorik irakurtzea.

Zein izan da ikergaia?
Bikoteen arteko hizkuntza ohituren aldaketa. Hau da, bikote batzuk hartu dira lehen erdaraz egiten zutenak eta orain gehien bat euskaraz egiten dutenak. Aldaketa gauzatu duten bikoteak dira. Interesgarria izango litzateke ere aztertzea ohitura aldatzen saiatu direnak baina lortu ez dutenak. Horrez gain, EAEko egoera soziolinguistiko guztietako bikoteak hautatu dira.

Ikertu egin da elkarrizketen bidez. Eta, batez ere, erreparatu zaizkie aldaketaren arrazoiei, zailtasunei eta horiei aurre egiteko estrategiei.

Marko teorikoa
Bikoteak aztertu dira talde bezala. Euren esanetan, "hizkuntza jokaera ez da gizabanakoaren alderdi hutsetik azter daitekeen kontua. Hizkuntza jokaera pertsonen arteko harremanari dagokion zerbait da, eta bikotea da gutxieneko kopurua. Elkarri egokituz eraikitzen da hizkuntza jokaera eta egokitasunaren emaitza da jokaera ohiko bihurtzea". Edo beste era batera esanda, "hizkuntza erabilera taldeen baitan ematen da, eta gutako bakoitzak gure hizkuntza-joera indibiduala egokitu egiten dugu taldearen dinamikara eta arauetara. Talde bakoitzak -gure kasuan, bikoteek- sistema bat osatzen du, bere nortasuna, egitura eta dinamika propioak dituena".
Hizkuntza ohiturak aldatzea, lau fase ditu:

- Abiapuntuko egoera: osotasun bat finkatuta dago une honetan (gaztelaniaz egitea hain zuzen). "Pertsona bat ezagutzen dugunean ere, harreman horretako gainerako kontuekin batera, zein hizkuntzatan hitz     egingo dugun ere hautatzen dugu. Hizkuntza hautu hori oso denbora gutxian finkatzen da, eta behin finkatuta, automatikoki egiten dugu hautaketa aldiro, inkontzienteki".

- Legamiaren unea: finkatutako ohitura aldatzeko, beharrezkoa da osotasun zaharra auzitan jartzea. Aldaketa gertatzeko beharrezkoa da ohitura bere lekutik mugituko duen energia berria sortzea. Kontuan hartu behar da harreman hizkuntza aldatzea asko aldatzea dela. Bikoteetan hizkuntza ez da azaleko kontua, harremanaren erdi-erdian dago. Harreman batean hizkuntza aldatzea asko da, are gehiago horren hurbilak diren harremanetan. Zeintzuk dira aldaketarako baldintzak?
            - Jokaera berria desiragarritzat jo behar du hiztunak
            - Jokaera berria egingarria eta erabilgarria jo behar du                       hiztunak
            - Jokaera berriak neurriko ahalegina eskatzen diola                           hauteman behar du hiztunak

    - Berregokitze egoera:behin aldatzen diren joerak ez dira beti finkatzen. Aztertutako kasuetan, ordea, bai. Eta prozesuan sortu zaizkien zailtasunei aurre egiteko zein estrategia eta bide erabili dituzten aztertzen da kasu honetan, zeintzuk izan diren mugarriak prozesu honetan.

    - Finkatutako egoera: hau da azken fasea. Fase honetan egoera berria finkatzen da eta osotasun berri bat sortzen da.

Ikerketaren irakaspenak

1. Aldaketa handiak egiteko motibo handiak behar dira. Ez da bolada bateko kapritxoa hizkuntza ohiturak aldatzea.

2. Bikoteek lorpenak azpimarratzen dituzte zailtasunak baino. Azkenean, ikerketa egin da lortu dutenekin, amaierara iritsi direnekin. Iritsi ez direnen kasuan, seguraski beste bat izango zen erantzuna. Gainera, bikoteek ikusten dituzte zailtasunak normaltzat.

3. Bolada batean bikote gehienek lehentasuna eman diote euskarari, ohitura finkatu arte.

4. Erabilera erabiltzetik etorri da. Bietako batek euskara gutxi zekien bikoteetan, oinarrizko maila batetik ez da gertatu lehenik gaitasun on bat eskuratzea eta gero erabiltzea. Biak batera joan egin dira.

5. Hasiera batean arraro eta zail, baina behin egiten hasira ... uste baino errazagoa izan da prozesua.

6. Ia bikote guztietan biek edo bietako batek zaintza hartu du, aldaketa prozesua zaintzeko ardura. Eta ia kasu guztietan mutila izan da rol hori hartu duena.

7. Seme-alabak jaio aurretik aldatu dute joera bikoteek, edo behintzat prozesua hasita zegoen. Seme-alabek ohitura finkatzeko eta sendotzeko eragina izan dute, baina prozesua hasita zegoen. Klusterreko teknikariek honako hipotesi hau bota dute: "behin seme-alabak jaiota, bikoteko harreman-hizkuntza aldatzea jaio aurretik baino askoz zailagoa da". Hipotesi hau berretsiz gero, transmisiorako martxan jarrita dauden hainbat proiektu planteatuko beharko lirateke berriro, nire ustez.

8. Bikoteek oro har ez dute aldatu seme-alabengatik bakarrik, baina ohitura finkatzen lagundu egin dute.

9. Ohitura aldatu duten hiru bikote mota bereiztu dituzte: berreskuratu dutenak (gaitasuna bazuten biek eta une batetik aurrera erabaki dute euskaraz egitea), eskuratu dutenak (aldatzeko nahia egon arren, bietako batek ez du gaitasunik, eta ez da erabaki esplizitorik hartu) eta euskaratu dutenak (hasieran nolabaiteko gogoa egon arren, ez dago gaitasunik ezta erabakirik ere).

10. Bikote eta prozesu bakoitza elkarrengandik oso ezberdinak dira.

Zergatik aldatu? Zerk eragin du aldaketa?

Hemen zerrenda batean agertuko badira ere, ez daude inola ere sailkatuta euren garrantziaren arabera.

1. Euskaldun izan nahia.
2. Familian jasotakoari segida ematea.
3. Gurasoek eman ezin izan zigutena seme-alabei eman nahia.
4. Bizi naizen tokiko hizkuntza eta kultura neureganatzea.
5. Bestak nigatik gaztelaniaz egitera ez behartzea.
6. Seme-alaben etorrera irudikatzea.
7. Garaiko giro sozio-politikoa: inposaketaren kontrako erreakazioa eta garaiko euskalduntzearen aldeko giroa.
8. Euskararen aldeko giro soziala.
9. Gaztelania arrotza izatea.

Aurrera begirako lan ildoak:

- Testigantza hauek sozializatzea: bikote hauen testigantza oso baliagarria edo lagungarria izan daiteke antzeko prozesuei ekin nahi dieten bikoteentzat. Hauen testigantzetatik abiatuta dibulgazio-materiala egin daitekeela diote Klusterrekoek. Nik uste dut egin behar dela, aurreko baten proposatu nuen soziolinguistika domestikoaren harian.

- Ekintza-ikerkuntza egitasmoak martxan jartzea.

Posted by: garaigoikoa.2009/06/08 20:18:22.305 GMT+2
Tags: klusterra soziologia hizkuntzaren bikoteak hizkuntza sl soziolinguistika ohiturak | Permalink | Comments (0) | References (1)

2009/06/04 18:36:20.160 GMT+2

Irakurgaiak: Bat 69

Atzeratuta nabil azken aldion Bat aldizkariekin. 70. heldu da eta oraindik 69a amaitu barik. Baina gaur amaitu egin dut eta ohikoa denez, horren gaineko iruzkintxo bat egin nahi nuke.

Bat 69an Hausnartu sarietako lan irabazleak datoz. Horien artean denetarik dago. Lehen saria ez zen eman, baina bigarrena Fermin Lazkanoren lanak irabazi egin zuen. Lana oso interesgarria da eta horri buruzko beste artikulutxo bat idatziko dut aurrerantzean.

Hurrengoa Jone Miren Hernandezena da. Antropologiaren ikasgaika ekartzen ditu soziolinguistikara. Lana interesgarria da, baina niri ez zait oso berria iruditu. Izan ere, eduki horiekin gutxi gorabehera ikasgaia dago Hizneten eta bere garaian egin nuen.

Gero dator Castillo Suarezen beste artikulu bat. Oso teknikoa iruditu zait, eta oso mugatua aldi berean. Izan ere, bakarrik da baliagarria Nafarroako udaletako euskara zerbitzuetan dabiltzanentzat. Besteontzat gaia urrun geratzen zaigu.

Hausnartuko lanekin amaitzeko, Eunate Irazabalen artikulua dator. Emakumeak euskarazko irakaskuntzan bete eta betetzen ari diren papera aztertzen du. Lana interesgarria, batez ere hizkuntzaren feminizazioaren inguruan esaten dituenak. Berak ikusten du feminizazio hori emakumearen ohiko rolaren jarraipen gisa gutxi gorabehera. Hipotesi ausarta.

Alain Viauten ekarpena da hurrengoa. Okzitaniako soziolinguista honek hizkuntzaren beharra aldarrikatzen du. Horren arabera, formulatu beharko lirateke hizkuntza politika eta hizkuntza biziberritzeko saioak.

Eta, azkenik, Kataluniatik dator notizia, beste behin ere. Ferran Suay eta Gemma Sanginés, azken aldion ospetsu bihurtzen ari direnak gure herritxoan. Eta betikoa dakarte: TELP proiektuaren oinarri teorikoak oraingo honetan. Berriro irakurtzeko egokia.

Posted by: garaigoikoa.2009/06/04 18:36:20.160 GMT+2
Tags: klusterra bat soziologia hizkuntzaren sl 69 soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/06/01 16:11:38.865 GMT+2

Hausnartu sarien II. deialdia

Soziolinguistika Klusterrak 2009KO HAUSNARTU – EUSKAL SOZIOLINGUISTIKA SARIETARAKO DEIALDIA abian jarri du Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin.

Soziolinguistika Sarion helburua euskal soziolinguistika teoriko edota metodologikoaren garapena eta berrikuntza indartzea da, eta xede horrekin, deialdi honetan garapen teoriko zein metodologikoa lantzen dituzten lan hoberenak sarituko dira. Kontuan hartuko dira, nolanahi ere, euskararen gaineko berariazko garapen teorikoak nahiz kanpoan landutako gerapenetatik abiatuta gure hizkuntzaren egoera aztertzeko eta ulertzeko egokitzapenak.

Asmoa hauxe da: dagoeneko euskal soziolinguistikarekin harreman zuzena izan duten ikerlarien lana bultzatzea eta oraindik harremanik izan ez duten ikerlariak euskal soziolinguistikaren eremura biltzea. Modu horretan hizkuntzaren eta soziolinguistikaren inguruko ikerketen oinarri teorikoak zabaldu eta aberastuko dira.


Jatorrizko lanen oinarri teorikoa edo ikuspuntua ez du zertan soziolinguistikaren arloari lotua izan behar; aldiz, zuzenbide, soziologia, ekonomia, psikologia, historia, geografia, gizarte psikologia,A antropologia edo beste adar zientifikoetatik abiatutako planteamendu teorikoak euskal soziolinguistikaren eremura egokituak izan daitezke, kasu askotan. Bestela esanda, soziolinguistikatik bertatik egindako garapen berriak ez ezik, beste adar zientifiko horien ekarpenak ere bultzatzea da sari hauen xedea. Deialdian parte hartzeko gonbidapena egiten diegu, beraz, giza eta gizarte jakintza alorretako ikertzaile guztiei.

OINARRIAK

1. EDUKIA

  • Euskal soziolinguistika teoriko edota metodologikoaren garapena eta berrikuntza.

  • Euskararen gaineko garapen teorikoak edota metodologikoak

  • Euskaratik kanpo landutako garapenetik abiatuta gure hizkuntzaren egoera aztertzeko eta ulertzeko egokitzapenak

  • Lan teorikoak - teorien aplikazioa - ikerketa aplikatuen ildo berriak.

  • Aurretik argitaratu gabeak.

  • Oinarri zientifiko sendoa izango dute.A

  • Soziolinguistikatik, soziologiatik, hizkuntzalaritzatik antropologiatik, historiatik, abiatuta…

2. EGILEA
  • Bakarra edo lantalde bat aurkeztu ahal izango da.

3. FORMATOA
  • Word formatuan bidaliko dira eta irudiak ere izan ditzakete.

4. LUZERA
  • Lehiaketak ez dio lanaren luzerari mugarik jarri. Nolanahi ere, gehienez 30 000 karaktere (hutsunerik gabe) dituen laburpena leharaziko du egileak, jatorrizko lana muga hori baino luzeagoa bada.

5. EPAI-MAHAIA
  • Soziolinguistikan adituak biltzen dituen lantalde batek ebaluatuko ditu jasotako lanak.
  • Epaimahaia osatuko duten kideak honako hauek izango dira:
      • Gipuzkoako Foru Aldundiko ordezkAaria
      • BAT Soziolinguistika Aldizkariko ordezkaria
      • Soziolinguistika Klusterreko kidea
  • Euskal soziolinguistikan aditua den beste pertsona batek ordezka dezake aurreko mahaikideren bat, egoki ikusiz gero.

6. SARIAK
  • Lehenengo saria: 1.000 €
  • Bigarrena saria: 700 €
  • Hirugarrena saria: 500 €;

7. ZABALPENA
  • Lan hoberenak BAT aldizkariaren berariaz prestaturiko ale berezian argitaratuko dira.

8. EPEA
  • 2009ko urriaren 30a

9. NORA

10. DATUAK
  • Egile guztien izena eta bi deitura

  • Helbide postala zein elektronikoa

  • Telefono-zenbakia

  • Lanbidea: Irakaslea, ikaslea, euskararen gaietan profesionala, euskaltzalea e.a.

  • Lantokia, hala badagokio: Unibertsitatea, Fakultatea, e.a.

Posted by: garaigoikoa.2009/06/01 16:11:38.865 GMT+2
Tags: klusterra soziologia hizkuntzaren sl hausnartu soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

2009/05/27 20:05:02.492 GMT+2

Hizkuntzen kudeaketa gero eta globalagoa izango da, aurretik goaz jakinduria horretan

Azken aldion nire blogean nik sortutako testu gutxi daudela esan dit baten batek --): Ba, orduan beste nonbait idatzitakoa ere ekarriko dut hona, lizentziak lizentzia.

Aurrekoan Mikel Irizar izan zen Emuneko teknikarioi hitzaldi bat ematen. Hitzaldiak honako izenburua izan zuen: “Kutxa eta hizkuntzen kudeaketa”. Hitzaldi horren funtsa berak Bat aldizkarian idatzitako bi artikulu dira.

Hemen ez dugu egingo hitzaldiaren laburpena, hitzaldian hartutako zenbait ideia botako ditugu, interesgarrienak direlakoan. Bertara joan zen beste edonork ere azpimarratu ditzake beretzat interesgarrienak edo deigarrienak izan zirenak.

  • Ezin dugu enpresa gurera moldatu, gu moldatu behar gara enpresara eta horren arabera jokatu. Ikusi eta ikasi, eta ondo entzun. Hori da egin beharreko lan bat. Enpresetan galderak egin behar ditugu, enpresaren mekanismoak ezagutu behar ditugu.
  • Ezin ditugu euskalgintzako mezuak kaletik enpresara eraman, ez. Diskurtso propioa, egokitua, teknikoa eta neutroa eraman behar dugu enpresetara. Tokian tokiko diskurtsoa, alegia.
  • Aliatuak behar ditugu etxe barruan. Baina ez euskararen inguruko aliatuak bakarrik, gure lana egiten lagunduko diguten bestelako aliatuak ere behar ditugu.
  • Hizkuntzen kudeaketa txertatu egin behar da kudeaketa arruntean. Ezin da izan gai periferiko bat. Normalizazioan ari garenok ez dugu egin behar, eragin egin behar dugu. Egin behar dutenak dira enpresako arduradun naturalak.
  • Gauzak erraz jarri behar dira, heroi gutxi dago. Horretarako, hizkuntza ohiturak aldatzeko laguntza mekanismoak aktibatu egin behar dira. Horren harira, paradigma aldaketa eskatu zuen: euskaraz egiteko eskubideak ez dakar berez egiteko betebeharra. Ulermena lantzeko bideak jorratu behar dira.

Azkenik, Mikel Irizarrenak ez diren, baina berak batu dituen hiru esaldi.

“Ez dio enpresak mesede egin behar hizkuntzari, baizik hizkuntzak enpresari”

“Bere hizkuntza ohiturak aldatzeko kapaz den enpresa bereziki dago prestatua berrikuntzarako”

“Hizkuntzen kudeaketa gero eta globalagoa izango da, aurretik goaz jakinduria horretan”


Posted by: garaigoikoa.2009/05/27 20:05:02.492 GMT+2
Tags: lan irizar lantalan soziologia hizkuntzaren emun mundua sl mikel soziolinguistika | Permalink | Comments (0) | References (0)

Babeslea: Casas Rurales Pais Vasco