Garaigoikoa

Karrajuako Benitori lapurtua (berak Sechu Senderi lapurtua).

Welcome to the best method to learn Basque!

Bienvenu à la meilleure méthode pou apprendre le basque!

Euskaraz hitz egiten hasteko lehenengo pausoa erraza da. Egizu karnet tamainako argazkia, euskaraz egiten hasi baino lehen nolakoa zinen gogoratzeko.

Bigarren pausoak ahalegin apur bat gehiago eskatzen du: beldurrik gabe euskaraz irakurtzea. Animoa eta aurrera!

Hirugarren pausoan gaude. Bulinsky interpretazio metodoan oinarrituta, hizkuntza ikasten ari den pertsonaia baten paperean sartu behar duzu, ondorio dramatiko guztiekin.

Adibidez, kopako sonbreroa, bibotea edo ileordearekin mozorrotu, sartu taberna batean esate baterako, eta euskaraz lehenengo hitzak bota pertsonaia horren izenean: "Zurito bat mesedez".

Zergatik mozorroa? Ikasten hasten garenean komenigarria da -jende lotsatiarentzat batez ere- ezagunek nor garen ez jakitea. Ezagun hauek askotan gure misioa kakazteko abilidade berezia dutelako, hauen modukoak esanez:

• Euskaraz egiten duzu? Beituuu! (barrez)
• Eneeee! Ze ondo egiten duzun! (%100 ironia eta zuzenkeria politikoa)
• Oso ondo neska/mutila! (pozik antzean baina beldurrez)
• Ostias! Honekin orain euskaraz egin behar da. (hau esan ez baina pentsatu bai, eta aurpegian igarri)
• Zelan euskaraz ba? (ikaratuta)
• Zer, perfilaren azterketa daukazu? (zinismo gordina)
• Ostia, colega, ¿y a ti qué punto te ha dado? (moskeatuta)
• Ondo egingo bazenu sikieran... (jatorrista, profanazio-sentimendua)
• Igarri egiten da, ez duzu amaren tititik edan. (jatorristago)

Ergelkeria hauek esaten dituztenek ez dute intentzio txarrik izaten, baina askotan irteten zaizkigu horrelakoak, eta “Zer esango dute?” horrek atzera bota ditu euskaraz egiten saiatu den bat baino gehiago.

"Zer esango" hori dena dela, norberaren semeak bankua atrakatzen badu arduratzeko motiboa izan daiteke adibidez, baina hizkuntza bat erabiltzeak ez ditu ondorio berdinak, ez horixe!

Edonola ere, argi izan galdera horrek inseguritatea dakarrela: Eta euskaraz egiten hasten banaiz, zer esango dute?

Kategoria berdintsuan egon daiteke "Zer pentsatuko dute?" galdera ere, hizkuntza ikasteko prozesuan psikiatriak zer-nolako garrantzia daukan konturatzeko balio behar diguna.

Euskaraz egiten hasteko laugarren pausoa norberaren errorei barre egitea da, besteek barre egin baino lehen. Umoreaz hartu behar dira "Ez nahi dut" edo "Utzi paketean!" bezalakoak. Zientifikoki frogatuta dago historian inor ez dela joan A: Hizkuntza bat ere ez erabili egoeratik C: Hizkuntza bat ondo erabili egoerara, tarteko B: Halan-holan hitz egin egoeratik pasatu gabe.

Irakurtzen dakienak liburuetan aurkitu dezake laguntza. Hiztegietan ia berba guztiak daude Atik Zra ordenatuta. Dena dela, irakurtzen ez badakizu, edo, besterik gabe, ez badaukazu irakurtzeko gogorik, lasai. Kasu asko dokumentatu dira, euskaraz libururik egundo irakurri ez duten pertsona asko daude, eta euskaraz ederto baten egiten dute berba.

Azken fasera heltzen ari gara, euskararen desmitifikazio-fasera hain zuen ere, une honetan, esanak esan eta mitoak mito, konturatzen gara euskara munduko beste hizkuntza guztiak bezalakoa dela, berez ez daukala aparteko transzendentalitaterik. Eta egun batean harrituko gara konturatuta norbaiti, natural-natural, ia pentsatu gabe, ordua galdetzen ari garela euskaraz.

Eta behin helburua lortuta, berriro harrituko gara ikustean -batzuek diotenaren kontra- euskaraz egiteko ez dela ez abertzale erradikala izan behar, ez baserri batean bizi behar.

Euskaraz egiteko instrukzio hauetako azken pausora heldu gara, ez dago atzera egiterik gainera. Lehengo argazkia oraingo argazkiarekin konparatzeko ordua da, eta dena berdina dela ikusiko dugu.

Aldaketak ikustezinak izango dira, eta baten bat balego azalpen bakarra denbora edo euskararekin zer ikusirik ez daukan beste edozein faktore baino ez da izango.

Soziolinguistika Klusterrak hizkuntza ohituren aldaketari buruzko ikerketa bat egin nahi du. Euskara familia bidez transmititzeak duen garrantziarekiko adostasunetik abiatuta,  familia transmisioaren testuinguruan, hizkuntza-ohituren aldaketan eragiten duten faktoreak aztertzea dute helburu. Horretarako, hizkuntza-ohitura aldatu duten bikote batzuen azterketa burutzea proposatu da.

Ikerketa hau burutzeko ezinbestekoa da jendearen borondatezko laguntza, eta hauxe da eskatzen dutena: gaur egun Gasteiz, Laudio,Irun, Arrasate, Donostia, Hernani, Lasarte-Oria, Beasain, Tolosa, Zarautz, Igorre, Bilbo, Durango,Balmaseda, Bermeo, Lekeitio eta Mungia herri/hirietan bizi diren eta bikoteko hizkuntza ohitura “aldatu” duten bikoteen erreferentziak pasatzea (telefonoa, emaila...). Bikotea edozein “motatakoa” izan daiteke: ezkonduta daudenak / ez daudenak, seme-alabak dituztenak / ez dituztenak…, baina ezaugarri hori behar dute, beraien arteko harremaneko hizkuntzan aldaketa bat gertatu dela: lehenago beraien arteko harremana erabat edo nagusiki erdaraz zen, eta gaur egun, beraien arteko harremana erabat edo nagusiki euskaraz da.

Horren bikoteen berri izanez gero, jar zaitezte harremanetan Soziolinguistika Klusterreko kideekin.

Zaila da hizkuntza transmisioan eragitea, zaila da oso esparru pribatua delako, oso esparru intimoa. Baina handik eta hemendik kanpaina batzuk jarri dira martxan, sentiberatzean eragiteko baino ez bada.

 

Duela egun batzuk, Nafarroako zenbait udalek martxan jarritakoaren berri izan genuen: Duzun onena. Aurretik beste batzuk ikusi-entzun-irakurri ditugu: Alkarbideren hainbat (bat, bi, hiru, lau eta bost), Oarsoaldeko udalena (Euskadi irratian entzuna, baina interneten ez dut topatu), Buruntzaldeko udalena (hemen ere bai), ... (eta hortik despistatuko zitzaizkidan beste batzuk).

Ba, gaur bertan Galizian egiten dena ezagutu dut. Bigarren urtea du. Lehen urtean Galego e logo izenekoa eta aurten Contador, que me contas. Bideoak eta euskarri bereziak. Ezberdina, lehiaketak, sariak, hizkuntzaren sustapena, eta dena marketing biralaren bideak erabiliz, edo behintzat, XXI. Mendeko bideak erabiliz.

Soziolinguistika Klusterrekoek bidali didate Hausnartu sarien berri blogean zabaltzeko. Eta hortara goaz.

Euren webgunean daude oinarriak eta azalpena (oraindik ez dabil, gaur arratsaldean jarriko dute martxan). Azalpena hona ekarri dugu. Eta hemendik gonbidapena parte hartzera, sari politak daude-eta.



Hausnartu deitutako sariak Soziolinguistika Klusterrak antolatu ditu. Sari horien helburua euskal soziolinguistika teoriko edota metodologikoaren garapena eta berrikuntza da. 5 sari emango ditu Soziolinguistika Klusterrak 2008an.
 
Deialdi honetan euskal soziolinguistikaren arloan garapen teorikoak lantzen dituzten lan hoberenak sarituko dira. Asmo horrekin, kontuan hartuko dira euskararen gaineko berariazko garapen teorikoak nahiz kanpoan landutako gerapenetatik abiatuta gure hizkuntzaren egoera aztertzeko eta ulertzeko egokitzapenak. Asmoa hauxe da: dagoeneko euskal soziolinguistikarekin harreman zuzena izan duten ikerlarien lana bultzatzea eta oraindik harremanik izan ez duten ikerlariak euskal soziolinguistikaren eremura biltzea.
Modu horretan hizkuntzaren eta soziolinguistikaren inguruko ikerketen oinarri teorikoak zabaldu eta aberastuko dira. Gonbidapena egiten diegu, beraz, giza eta gizarte jakintza alorretako ikertzaile guztiei deialdian parte hartzeko. Izan ere, jatorrizko lanen oinarri teorikoa edo ikuspuntua ez du zertan izan
behar soziolinguistikaren arloari lotua; hau da, zuzenbide, soziologia, ekonomia, psikologia, historia, geografia, gizarte psikologia, antropologia edo beste adar zientifikoetatik abiatutako planteamendu teorikoak euskal soziolinguistikaren eremura egokituak izan daitezke, kasu askotan. Bestela esanda, soziolinguistikatik bertatik egindako garapen berriak ez ezik, beste adar zientifiko horien ekarpenak ere bultzatzea da sari hauen xedea.

Eusko Jaurlaritzak atzo aurkeztu zuen Euskara 21 izeneko egitasmoa. Horren gaineko informazioa adibidez Berriak dakar.

Webgunea ere paratu du, bloga eta guzti. Eduki gutxi badu ere, oinarrizko txostena izan badago. Irakurri beharko da. Dena den, ez dut uste EJk azken urteotan dabilen diskurtsotik asko aldenduko denik.
 

Datorren maiatzaren 8an, Kontseiluak jardunaldia antolatu du hezkuntzari buruz.

Jardunaldiak Urrats bat aurrera izena du eta Bilbon izango da, Deustuko Unibertsitatean eta doan.


Egitaraua:

9:30. Sarrera. Xabier Mendiguren, Kontseiluaren idazkari nagusia.
10:00. Ikasle euskaldun eleanitzak sortzeko Kontseiluaren proposamena. Hizkuntzak irakatsi eta ikasteko markoa EAEn legearen garapena aurkezpena. Arantxa Urbe lan-taldearen
koordinatzailearen eskutik.
 
11:00. Adituen ekarpena. 
Felix Etxeberria, EHUko Pedagogiako katedraduna.            
12:00 - 12:30. Atsedenaldia.
12:30-14:00.  Hezkuntza sektoreko eragileen mahai-ingurua.
Parte hartzaileak: EHIGEko Ana Eizagirre, Ikastolen Konfederazioko Koldo Tellitu, Kristau Eskolako Mikel Ormazabal eta Sortzen-Ikasbatuazeko Julen Etxeberria.
Moderatzailea: Hik Hasiko Joxe Mari Auzmendi.
k

Atzoko Berrian Aitzol Altuna soziolinguista handiak esan zuen euskarak gaelikoak baino etorkizun txarragoa duela. No eta to. Iragarle eta soziolinguista den Aitzol "historialaria"k hori dino, zergatik eta gaelikoak euskarak baino indar politiko gehiago ei duelako?

Familia transmisioa, kale erabilera, komunikabideetan presentzia, ... eta horren moduko adierazle soziolinguistikoek ez dute deus ere balio, boterea da gakoa. Tumatxa hi, luzitu haiz. Ez  bizitasun etnolinguistikoak, ez ostiarik. Irlandarrak ondo doaz eta gu konturatu ez. No eta to, ostera ere.

Sinplekeriak alde batera utzi behar dira. Errealitatea ez da sinplea, eta errezeta sinpleek ez dute balio. Eta sasisoziolinguistek ere historia ikertu beharko lukete eta ez etorkizuna asmatzen denbora galdu.

Atzo Irati Jimenezek Berrian argitaratu zuen Euskara zikina izeneko zutabea. Berarekin erabat ados, normalizazioa lortuko da euskara zikina ere daukagunean.

Eta horrekin batera gogoratu nintzen Euskalsex dela eta, euskarara bikoiztutako film pornoa eman zutela. Eta bikoiztu dutenek dirulaguntza eskatu eta Eusko Jaurlaritzak eman ez. «Eusko Jaurlaritzak ez du pornografiarekin zerikusirik nahi, euskarara bikoizteko laguntzarik ez zigun eman» .........

UEUk bere ikastaroen menua zabaldu egin du. Aurrekoan ere aipatu genuen ikastaroen berri, baina oraingoan zehatzago dator eskaintza.

Bi ikastaro azpimarratzeko, soziolinguistikari dagokionez:

- Euskararen legeak: esperientzia praktikoak eta aukerak.

- Euskararen botere ekonomikoa: Euskara salgai?

Eta itzul gaitezen Euskal Herrira, garaia da eta. Orain dela urte batzuk (3 akaso) Topaguneak hainbat laguni eskatu zion labur-labur eurentzat Euskara Elkarte bat zer den azaltzea. Eta niri ere eskatu zidaten eta honako testua egin nuen.

Nik ez dakit zer den euskara elkarte bat, zer den zehatz-mehatz. Azken finean, elkarte asko daude eta bakoitzak bere ezaugarri bereziak izan baditu: antolaketa aldetik, tamaina aldetik, diru aldetik, jarduera kopuru aldetik, ...

 Azal horien guztien atzean dagoen mamia, ordea, uste dut badakidala zein den, zein den euskara elkarte baten atzetik dabilen filosofia, alegia. Euskararen alde gaude euskara elkarteok, baina, batez ere, euskaraz gaude euskara elkarteok. Euskara aldarrikatzen dugu euskara elkarteok, baina, batez ere, euskaraz egiten dugu euskara elkarteok. Hainbat zerbitzu eta proiektu eskaintzen ditugu eta horiek guztiak euskaraz. Programa berriak, modernoak, gure gizarteari egokituak, baina gure erroak ahaztu barik. Gainera, inori ezer eskatu barik, euskaldunok hartu dugu geure burua antolatzeko hautua. Euskaldunok gauzak egiten euskaldunontzako, praktikanteak izan zein ez. Erdaldunek zer dioten espero barik, euren iritzia kontuan hartu barik. Gu gara lehen pausoa eman behar dugunak, bestela jai dugu.

Eta, noski, hori guztia aurrera eramateko ezaugarri bat behar-beharrezkoa da: autonomia. Eta autonomia diodanean, alde guztiekiko autonomia esan gura dut: autonomia alderdi politikoekiko, autonomia erakundeekiko, autonomia beste elkarteekiko, ...

Hori da, horren sinple eta horren konplikatua aldi berean. Hori da, nire ustez, euskara elkarte bat. Eta horren barruan nire ustez sartu ahal dira Euskal Herrian zehar dauden hainbat elkarte eredu, mota eta tipo.

Zer ekarpen egin dio euskara elkarteak nire herriari edo niri? Nire herriari egin dizkion ekarpenak begi-bistakoak dira. Historian lehen aldiz Derioko hainbat bizilagun bildu gara euskaraz bizitzeko hautua muturretara eramateko. Eta hori nobedadea da gure herrian, duda barik. Gainera, proiektua sendotzen ari den heinean, euskaldunok gero eta zerbitzu gehiago dugu eskura gure herrian: dela herri aldizkaria, dela berbalagun, dela kultur zerbitzua, ... Eta niri? Ez dakit zein ekarpen egin didan: dirua kendu, denbora kendu, baina nahi duzuna eta sinisten duzuna egiteko satisfazioa niri nork kenduko? Xinple-xinple, hori da.