Garaigoikoa http://www.blogak.com/garaigoikoa Hizkuntzaren soziologia, soziolinguistika eta beste Ziaboga hartuta http://www.blogak.com/garaigoikoa/ziaboga-hartuta Orain dela gutxi, Topaguneak aurkeztu du liburu bat, Entitateak euskalduntzeko liburu bat.

Gainetik irakurri dut, baina berritasun nabarmen bat topatu dut liburuan. Orain arte, elkarteak edo merkatariak edo enpresak euskalduntzera jo dugu, euren jarduna euskaraz egitera bultzatu ditugu.

Oraingo honetan hori ere proposatzen da. Baina norantza aldatzea ere proposatzen da, ziaboga hartzea. Elkarte batzuk euskalduntzea bai, baina elkarte batzuk euskararen aldeko eragile bihurtzea inportanteagoa omen da, euskaldundu ala ez. Ala euskaldundu ostean.

Berria da hori. Elkarteekin baino ez da proposatzen baina berria da.
]]> soziologia hizkuntzaren euskaldundu entitateak topagunea sl elkarteak soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/ziaboga-hartuta#comments garaigoikoa Thu, 22 Jul 2010 19:24:21 +0200 Galegoak laboratorioan http://www.blogak.com/garaigoikoa/galegoak-laboratorioan galego lab izeneko webgunea, galego lab izeneko ideia zaparrada.

Eta zer da ba? Euren berbetan, galegoaren aldeko ekintza zehatzak garatzeko sare soziala, behetik gora, batez ere kultura berrietan eta egunerokotasuneko kontuetan.



Eta zelan funtzionatzen du? Ba, zeuk ideia botatzen duzu eta gero beste hainbat kideren artean ideia hori garatzen da, ideia hori borobiltzen, ideia hori txukuntzen eta martxan jarri. Ideia laborategia, ideiak lankidetzan.

Eta ze ideiak daude? Ba, garatu gabekoen artean, adibidez galizieraz film pornoak grabatzeko ideia, galizieraz mundutik bidaiatzeko ideia,  galego express zerbitzua eta abar. Oraindik guztiz garatutako ideiarik ez dute, baina maiatzean jarri zuten martxan eta goiztxo da.
]]> soziologia hizkuntzaren galizia lab galegolab sl soziolinguistika laboratorioa http://www.blogak.com/garaigoikoa/galegoak-laboratorioan#comments garaigoikoa Tue, 20 Jul 2010 22:00:27 +0200 Irabazi ala galdu? http://www.blogak.com/garaigoikoa/irabazi-ala-galdu Inkesta soziolinguistikoa aspaldi eman zuten argitara. Eta haren gaineko irakurketa gehienak oso positiboak izan ziren. Euskaldunak gero eta gehiago gara, gero eta gehiago. Eta hori poztekoa da. Dena den, antza gakoa erabileran dago.
 
Inkestak aztertu ostean, eta 25 urteko ikuspegiarekin, bai, arrazoia. Irabazi egin dugu, asko gainera. Baina hori horrela al da?
 
EAEri dagokionez, erdaldundutako herrietan irabaziak garbiak izan dira, garbi-garbiak. 1981. urtean euskaldunak %50 baino gutxiago ziren herri guztietan euskarak irabazi egin du, guzti-guztietan.
 
Baina 1981an %50 baino gehiago ziren herrietan zer gertatu da? Ba herri askotan galerak izan dira, herri askotan. 2006an euskaldunen kopuru erlatiboa jaitsi da 84 herritan, Bizkaian eta Gipuzkoan (Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko daturik hobeto ez eman). Eta hango eskualde euskaldunenetan: adibidez, Tolosaldean 20 herritan, Busturialdean 15 herritan, Lea-Artibain 10 herritan, Goierrin 9 herritan edo Uribe Butroen 8 herritan.

Herri horiek guztiak txikiak dira, gehienak 1000 biztanletik beherakoak, baina badaude herri koskorrak ere horien artean: Aia, Bakio, Dima, Elgeta, Gatika, Getaria, Lezama, Muxika, Soraluze edo Orozko adibidez. Eskualde horietako herri handietan ez da galerarik izan (Tolosan, Ibarran, Gernikan, Bermeon, Lekeition, Ondarroan, Beasainen, Ordizian, Lazkaon edo Mungian), baina herri txikietan bai. Eta, gainera, herri txiki horietako askotan populazioa ere jaitsi da 25 urtetan.

Mila aldiz egiten dugu berba euskararen herriak sustatzeaz eta indartzeaz, ekimenak ere bideratu ditugu, baina atzeko atetik galtzen ari gara ... Asko aurreratu dugu, baina akaso oinarrian huts egiten ari gara, ezta? ]]> soziologia hizkuntzaren uema arnasguneak inkesta sl soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/irabazi-ala-galdu#comments garaigoikoa Tue, 13 Jul 2010 22:07:44 +0200 Magia da ala maitasuna? http://www.blogak.com/garaigoikoa/magia-da-ala-maitasuna Mutil batek neska-lagun euskalduna ezagutu eta, zuzenean, euskara aktibatzen da. Magia bidez edo. Maitasunaren misterioak…Martin Rezola Tirakan

Edo hori dio behin behin Lourdes Auzmendik. Izan ere, mutil koitauok badakigu zer egin behar dugun hizkuntza ohiturak aldatzeko. Neska euskaldun batekin ligatu eta berehala aktibatuko zaigu barruan ugertuta daukagun euskara.

Ez dakit orduan zertarako egiten diren hainbeste ikerketa, hainbeste lan eta hainbeste ekimen hizkuntza ohiturak aldatzeko. Automatikoa da, neska euskalduna topatu eta euskaraz egin, dena bat.

Hori bai, gu mutilok ez dugu ezer egin behar. Euskaldunak bagara ere, guk ez dugu ezer aktibatzen, guk ez dugu ezertarako ere balio. Joder, nik diru-laguntzak kenduko nizkieke atoan euskara ikasten ari diren ar guztiei. Eta denak bideratu euskara ikasten ari diren emeei, horiek dira eta garrantzitsuenak.

No comment ..... ]]> soziologia hizkuntzaren transmisioa hizkuntza sl soziolinguistika erabilera ohiturak http://www.blogak.com/garaigoikoa/magia-da-ala-maitasuna#comments garaigoikoa Tue, 06 Jul 2010 20:23:57 +0200 Euskarari lotzeko balio sorta zaharberritzen http://www.blogak.com/garaigoikoa/euskarari-lotzeko-balio-sorta-zaharberritzen Orain hilabete batzuk esan nuen jarraituko nuela Juan Inazio Hartsuagaren liburuarekin. Eta esandakoa bete dut, Lantalanen bada ere. Baina bueno, oraingoan ere hona ekarriko dut.

Juan Inazio Hartsuagak honako liburua idatzi du orain dela gutxi: Euskararen egoerari irizten. Hango kapitulu baten izenburua da artikulu honen testua, eta kapitulu horren laburpena da artikulua.

Zer nolako ezaugarriak izan beharko lituzkete sorta horretan sartu beharreko balio eta ereduok?

  • Irekitasuna, zabaltasuna: ahalik eta jende gehienaren identifikazioa errazteko.
  • Abegikortasuna: euskararen etxetik inor kanpoan ez dela geratzen erakusteko modukoa.
  • Protagonismo banatzailea izatea: gizarteko gizabanako eta talde guztien protagonismoa eta ardura azpimarratuko duena.
  • Atzera baino, aurrera begiratzen duena izatea, atzean ez baitugu behar dugun moduko eredu soberarik.
  • Baikortasuna.
  • Benetakotasuna, errealitateari begirunea izatea, mitoetatik urruntzea.

Ezaugarri horietan oinarriturik, honatx hainbat proposamen zehatz:

  • Kito arbasoekin. Hitz egin dezagun eteten ez den kateaz. Kanpotik etorritakoak ezin ditu hemengo arbasoak izan. Areago, hemengo arbasoen kontu horrek ez du batera laguntzen haren euskararekiko identifikazioa sendotzen. Baina eteten ez den katearen maila garrantzitsua izan daiteke zorioneko arbasoak bezalaxe eta arbasoon oinordekoak bezalaxe. Edo kate maila garrantzitsuago seguru asko oinordekoek azken honetan egiten duten ume kopuruari erreparatuz gero.
  • Kito hizkuntza zaharrenaren kontuarekin. Ekaingo ehiztariek proto-euskaraz zihardutenean gainerako gizakiak ez ziren mutu. Garai hartako gizaki guztiek hitz egiten zuten. Eta gaur hitz egiten diren hizkuntza guztiak garai hartako hizkuntza batetik edo bestetik etorriak dira, eta ez geroztik asmatutakoak. Euskararen meritua ez da besteak baino zaharrago izatea (...). Euskara iraupen adibide paregabea da. Aspaldian Eurasian zabaldu eta nagusitu zen hizkuntza familia bateko oinordeko bakarra Europan. Hizkuntza indoeuropar hedazaleek inguraturik ia 3000 urtez bizirik irautea asmatu duen tradizio militar edo hedazalerik gabeko herri baten hizkuntza. (...)
  • Baserriko eredua gainetik kendu ezinik gabiltza eta hori hizkuntza politikaren porrotaren adibide garbia da. 2009an Peru Abarka eta Maisu Juanen arabera gabiltza oraindik. Tolosako ikastolan umeren batek euskara egoki eta bizi erabiltzen duenean casherito deitzen diote (...)

Dinamika ezkor honek baditu bere salbuespenak halere. Urriak eta mugatuak beharbada, baina bide erakusle izateko behar adina nabarmenak:

  • Surfaren mundua, zeharo berria, tradiziotik jaregindakoa eta euskararen ohiko girotik kanpokoa izan arren, euskalduna da gehien bat, euskarak bereganatu du.
  • Enpresa mundua: garai bateko enpresari euskalduna ezinbesteko euskaldunaren eredu zen, batere euskaltzaletasunik gabekoa. Gaur egun, enpresa munduari buruzko erreportaje eta albisteetan ohikoa bihurtu da hizkera egoki eta dotorez mintzatzen diren zuzendari, teknikari eta ikertzaileak entzutea.
  • Bertsolaritza: aurreko tradizioarekiko arbuiorik gabeko etena burutu du. Goitik behera zaharberritu da: gaiak, doinuak, neurriak, bertsolariak eta bertsozaleak. Amets bat litzateke ideologikoki gehiago zabaltzea, baina hori, bertan dagoenarena baino, bertan ez dagoenaren ardura da, daudenek eta ez daudenek biek lagundu beharko badute ere.
  • Ikastolak: modernotasun eta bikaintasun eredu bilakatu dira alor askotan. Euren jatorrizko helburua euskara eta euskal kultura suspertzea dela era dinamikoan ulertu dute eta hainbat arlotan hezkuntza sistemaren buru jarri dira, hala nola, kalitatearen kudeaketa, ingelesaren irakaskuntza, etab.

Izango dira aipatu gabe uzten ditudan salbuespen gehiago ere. Barka biezadate ahaztutakoek. (...)

Euskaltzaletasuna euskararen gainbeheraren pertzepzioarekin garatzen da gehienbat. Horregatik erreferente ugarienak XIX. mendetik egundainokoak eta kutsu ideologiko eta politikoz beterikoak dira. Beste eredu batzuk indartu behar ditugu. Gaur egungoak batik bat (...) Eredu berriak behar ditugu, euskaltzaletasun natural bezain militantekoak. Militantzia apal eta irribarretsu bezain tinkokoak. (...)

Zaindu dezagun euskararen estatusa. Azken 30 urteotan zalantzarik gabe huts gehien egin den alorra. Duela 40 urte euskarak ez zuen ia ezer. Izen ona eta prestigioa besterik ez. Gaur egun ia dena du, baina bere estatusak okerrera egin duela esango nuke. (...)


]]> euskara balioak soziologia hizkuntzaren juan hartsuaga inazio sl soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/euskarari-lotzeko-balio-sorta-zaharberritzen#comments garaigoikoa Mon, 05 Jul 2010 21:28:42 +0200 Uztaila: hiru kandela http://www.blogak.com/garaigoikoa/uztaila-hiru-kandela Orain dela hiru urte:

Uztaila behar den moduan, tabernetan hasi nuen orain dela hiru urte. Filosofatzen tabernetan. Uztaila ere beroarekin lotzen dugu. Eta orain dela hiru urte, hor ibili ginen soziolinguistikaren gida sexualarekin gora eta behera. Hilabetea jarraitu nuen Xirika gazte aldizkarirako idatzitako artikulu batekin. (Gero soka ekarri zuena).

Uztaila ere ikastaroen hilabetea da. Eta orain dela hiru urte hiru ekarri nituen blogera: UEUk antolatutako bi (Euskararen balio-merkatua eta Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak) eta Hik hasik antolatutako bat (Bigarren hizkuntzaren irakaskuntzaren gainekoa).

Baina uztaila ere hilabete ona da irakurtzeko. Eta kolonialismoari buruzko liburua irakurri nuen eta blogera ekarri iruzkina. Eta, azkenik, The case of basque: past, present and future liburua ere irakurri nuen eta blogera ekarri. Eta horrela zarratu nituen ateak irailera arte.

  1. Tabernetako filosofia 
  2. Soziolinguistikaren gida sexuala
  3. Normalizaziorako alderdi linguistikoak bigarren mailakoak dira 
  4. Eskolan, ikasgelaren barruan zer gertatzen den ikertu behar dugu
  5. Irakurgaiak: Lingüística y colonialismo
  6. Saltzen, saltzen ....
  7. Saltzen, saltzen .... (II)
  8. Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (I)
  9. Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (II)
  10. Hizkuntza plangintzak: teoriak eta aplikazioak (III)
  11. Soziolinguistikaren gida sexuala (Ahoa bete sexu)
  12. The case of basque: past, present and future
  13. Zarratuta


Orain dela bi urte:

Hilabetea hasi nuen inkesta soziolinguistikoen gaineko kritika batekin. Artikulu zahar batekin. Gero etorri zen dekretazoa. Orain dela gutxi, Patxi Lopezek bertan behera utzi ei ditu dekretoak aurreikusten ez zituen isunak. Ulertezina, baina horrela da.

Eta amaitu Zalbiderekin, Mikel Zalbiderekin. Eta berak egindako txosten batetik ateratako artikuluekin. Aipatu behar da hiru artikulu hauek, hirurek, erantzunak izan dituztela, ez oso gauza ohikoa Garaigoikoan.

  1. Inkestatik inkestara 
  2. Dekretazoa
  3. Leidu Zalbidek zer dioen


Orain dela urtebete:

Hilabetea hasi nuen udaltop-eko materialekin (aurten arinago igo dituzte, artikulu batean igoko dut hurrengo astean). Baserria ez galtzea aholkatzen digu Fishmanek, eta horren harira artikulu bat ekarri nuen, Karmele Rotaetxerena. Interesgarria artikulua eta sortu zuen eztabaidatxoa.

Gurasoei begirako webgune batekin jarraitu nuen. Webgunea interesgarria da, nahiz eta hizkuntzaren kontua larregi ez aipatu (momentuz behintzat, iaztik hona kolaborazio artikulu bakar bat). Urdiaingo bizilagun batzuen testigantzekin jarraitu nuen, euskararen historia sozial txiki baterako ekarpen egokiak izan daitezkeenak.

Matematiken mundu miresgarrira egin nuen salto kikunberan. Soziolinguistikaren matematiketara Gorka Azkarateren eskutik. Eta hilabetea amaitu nuen Bat aldizkariaren 70. zenbakiarekin.

  1. Udaltop jardunaldien materialak eskura
  2. Baserria ez galdu
  3. Guraso.com
  4. Urdiaingoak
  5. Matematikak eta elebidunak
  6. Bat 70
]]> kandela soziologia hizkuntzaren hiru uztaila sl soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/uztaila-hiru-kandela#comments garaigoikoa Thu, 01 Jul 2010 21:29:51 +0200 The basque experience: some keys to language and identity recovery http://www.blogak.com/garaigoikoa/the-basque-experience-some-keys-to-language-and-identity-recovery euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez eta ingelesez.

Bikaina benetan. Horrelako gehiago behar ditugu. Dokumentala ere plazaratu du. Zabaldu beharko da hauen lana nazioartean, ezta?

(Gainera, lizentzia librea du liburuak).


]]> garabide sociology soziologia language hizkuntzaren sociolinguistic sl soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/the-basque-experience-some-keys-to-language-and-identity-recovery#comments garaigoikoa Thu, 24 Jun 2010 08:42:27 +0200 Hausnartu hirugarrenez http://www.blogak.com/garaigoikoa/hausnartu-hirugarrenez soziolinguistika teoriko edota metodologikoaren garapena eta berrikuntza indartzea da.

Informazio gehiago hemen.


]]> klusterra soziologia hizkuntzaren sl hausnartu soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/hausnartu-hirugarrenez#comments garaigoikoa Thu, 17 Jun 2010 21:40:15 +0200 Hiznetek 10 urte http://www.blogak.com/garaigoikoa/hiznetek-10-urte Hiznetek 10 urte egingo ditu aurton. Neuk ere bere garaian Hiznet egin nuen eta oso gustora aritu nintzen langintza horretan.

Eta webgunea berritu dute, itxura aldatu behintzat. Eta tarte berri bat (neuretzat bai behintzat) ireki dute: irakurgaiak. Soziolinguistikarekin harremana duten hainbat irakurgai daude hor, atalka banatuta. Formazioa hasteko edo sakontzeko aproposa.
]]> soziolinguistika sl hiznet soziologia hizkuntzaren http://www.blogak.com/garaigoikoa/hiznetek-10-urte#comments garaigoikoa Mon, 14 Jun 2010 21:01:31 +0200 Irakurgaiak: Bat 74 http://www.blogak.com/garaigoikoa/irakurgaiak-bat-74 Hausnartu sarien gaineko aldizkaria izan da azken hau. Lehen saria blogean komentatu genuen aurrekoan, beraz ez dut aipatuko. Bigarren saria Jose M. Zendoiarena izan da. Ekonomia eta hizkuntzalaritza batzeko ahalegina egin du, nahiz eta niri urrun samar geratu.

Hirugarrena Urtzi Barrenetxearen lana izan da: Hizkuntza-plangintzekiko erresistentziak organizazioetan. Lan mardula da Urtzirena, baina nire ustez Bat bezalako aldizkari baterako lar luzea. Hala ere, interesgarria da eta ikuspuntu berriak eman ditzake egunero-egunero organizazioetan hizkuntza plangintzak aplikatu gura dugunontzat.

Aldizkaria amaitu egiten da Hizbegia ikerketarekin. Gipuzkoarren hizkuntza pertzepzioen gaineko inkesta. Inkesta oso interesgarria, baina ni ondorioekin geratuko naiz. Hona hemen, labur-labur:

- Euskararen aldeko elkarteek oso balorazio ona jaso dute. Horrek elkarteen eta administrazioen arteko elkarlana areagotu behar dela iradokitzen du.

- Euskararen alde orain arte egindakoek balorazio ona jaso dute oro har.

- 15 ta 30 urteko gipuzkoar gehienek euskaraz dakite, baina ez dute erabiltzen neurri berean.

- Arnasguneak trinkotzen ari dira.

- Etorkizuneko hizkuntza politikak hartu behar du kontuan ingelesa.

Horiekin guztiekin ados nago. Baina arnasguneak benetan ari dira trinkotzen? Nire zalantzak ditut ....(eta saiatuko naiz aurrerantzean argitzen).
]]> klusterra bat hizbegia soziologia hizkuntzaren aldizkaria arnasguneak sl hausnartu soziolinguistika http://www.blogak.com/garaigoikoa/irakurgaiak-bat-74#comments garaigoikoa Thu, 10 Jun 2010 19:19:32 +0200