Polietika

Andoainen izan gara, Egunkariaren itxieraren 5. urteurrena dela eta egin den ekitaldian. Lagun zaharrak, ezagun franko eta samina gogora ekarria.

Egunkariako ohiko kolaboratzailea nintzen sasoi hartan. Txinatik etorri berri-berria nintzen, eta makina bat erreportaia prestatzen ari nintzen bertan argitaratzeko.

Etxean gosaltzen ari nintzela jaso nuen albistea. Ezin nuen sinetsi. Malkoei ezin eutsi ibili nintzen. Goiz hura, eta makina bat bider hurrengo egunetan ere. Halako injustiziarik! Entzutegi Nazionaletik pasatua nintzela hilabete guti batzuk ziren, eta oroimenak bata bertzearekin nahastu zitzaizkidan. Hagitz gogoan ditut egun haiek.

Lankide zirenekin ekin genion lanari, batzuk herrietako giroa astintzen, Egunero egunkaria prestatzen bertze batzuk, komunikabideekin, familiekin... denentzako izan zen lana. Eta hunkigarria eta berezia egun batzuk geroago Donostian egindako manifestazioa. Horrelako manifestaziorik ez dut gogoan, eta halako sentimendurik ere ez. Gaur norbaitek Andoainen erran bezala, guretik ere itxi zuten zerbait, Egunkariaz gain. Ama-hizkuntzarekiko atxikimendua ebatsi izan baligute bezala.

Eta orain, bortz urte geroago, gogorra egiten zait orduan bizitakoa entzutea. Inputatuen kontakizuna euren ahotik aditzea. Oiloipurdia jartzen zait!

Erne egon beharko dugu datozen hilabeteetan etor daitekeenarekin. Epaiketa gogorra izanen da, eta eman beharreko erantzuna orain bortz urteko haren parekoa behar luke.

Beti gustatu izan zait bidaiatzea. Munduko edozein tokitara eginen nuke bidaia. Zorroa bizkarren hartu, eta bertako jendea eta kultura ezagutzea gustatu izan zait. Aspaldian, baina, ezin dut bidaia luzeegirik egin.

Asteburu honetan enbidia izugarria eman didate Pristinako irudiek. Bertan egon nahi nuke, independentzia aldarrikatzen. Eta bidenabar, lezioa ikasten.

Europa zaharreko mapa aunitz aldatzen ari da azken urteotan. Hurrengoa Euskal Herria izatea espero dut. Badakit PP eta PSOE erran eta erran ari direla gureak ez duela zerikusirik Kosovorekin. Hori aspaldi bagenekien. Jakina da.

Baina Espainiako ultranazionalismoak aitortzen ez duena da Euskal Herrian, Kosovon bezala, moldatu gabeko gatazka politikoa dagoela. Eta Kosovon gatazka gainditzeko bidea hartu dutela, herritarren borondatea betetzetik. Eta hor dagoela benetako diferentzia Kosovorekiko, euskal herritarrek ezin dugula gure etorkizuna erabaki, ezin dugula independentzia defenditu. Espainiak Serbiaren papera jokatzen duelako.

Pristinako karriketan bizitakoa bizi nahi dut nire larruan, Euskal Herrian.

Lanerako eskubidea ezbaian dago gaur. Greba deituta dago gaurko. Zilegia guztiz greba egitea. Langileen eskubidea. Baina grebarekin bat ez egitea ere eskubidea da. Asteartean agertu genuen gure iritzia grebaren inguruan. Lanera etorri naiz grebarekin bat egin ez dudalako. Egoera latza, lazgarria da. Baina erantzuna ezin da izan alde bakarrekoa, batzuek nahi duten moduan eta baldintzetan egina. Erantzunak anitza behar du, ahalik eta zabalena. Indarrak pilatuz egin behar dira horrelakoak. Bestelakoan, greba beraren zentzua galtzen da, eta sindikalki duen eragina balioetsi.

Lanera etorri gara goizean. Inguruko komertzio gehiena itxiarazi dute. Batzuek nahita, gehienek mehatxuen beldur. Donostiako egoitzako pertsiana silikonaz itxi digute, eta ia bi orduz barrura ezin sartuz ibili gara. Bitartean, piketeen irainak eta oihuak entzun behar izan ditugu. Ez da atsegina, eta oraindik egunean zehar pairatu beharko ditugu gehiago.

Lanerako dudan eskubidea aitortu diezadaten nahi dut. Eurek grebarako duten bera.

Gaur ez naiz politikaren gauza ederretaz ariko. Baina derrigorrean, hitz egin beharrean nago.

Igor Portu eta Mattin Sarasola atxilotu zituzten atzo. Lesakarrak biak, ongi ezagutzen ditut. Bereziki Igor, elkarrekin lanean arituak baikinen, gizarte langile bera, ardura politikoetan ni.

Torturen ondorioz eraman dute erietxera goizaldean. Eta oilo-larrua gelditu zait jakin dudanean. Ankerkeria. Basakeria. Gisako sinonimoak bata bertzearen gibeletik pilatu zaizkit.

Giza eskubideen urraketa latza. Latzegia. Inoiz bukatuko al da torturarekin? Nazioarteko makina bat erakundek salatu izan du tortura ohiko jarduna dela hemen. Eta berriz ere hurbiletik ikusi ahal izan dugu. Erantzunkizunak eskatu, eta gertatutakoa argitzeko ikerketa zabaldu behar da. Eta berriz gerta ez dadin neurriak hartu. Inkomunikazioarekin bukatu. Protokoloak ezarri. Kameraz grabatu komisaldegietan gertatzen dena. Konfiantzako abokatuarekin deklaratu ahal izatea.

Bitartean, ankerkeria, basakeria salatzen jarraitu beharko dugu.

EITBren bideoa hemen ikusgai:

Urtea bukatzearekin gibelera begiratzeko parada hartu ohi dugu. Urte berezia izan da niretzat. Politikan lehendik banenbilen arren -herrian zinegotzi lehenbizi, eta Aralarko zuzendaritzan gero-, 2006ko abenduaz geroztik alderdiaren koordinatzaile-orde izateko ardura hartu nuen. Orain urte bat. Balantzea egiteko tenorea, hortaz.

Eguberrietan ohikoak diren mezuez haratago, Barajasko atentatuaren balorazioarekin estreinatu behar izan nuen. Patxi -Zabaleta, noski- eta biok atera ginen Iruñan prentsaren aitzinean. Berde, hagitz berde nengoen artean. Ez nuen nire burua goi-mailako politikagintzan ikusten. Herri mugimendutik nator, eta herriarekiko lotura horretatik egin nuen jauzi politikara. Eta bat-batean, kamara eta mikrofonoak zuri begira.

Ez diot sekula beldurrik izan kamara aitzineko jardunari. Aitzitik, gustatzen zaidala aitortuko dut. Baina bertzelakoa da iritzia eta balorazio politikoa egitea. Eta horretan ez nuen ikusten nire burua.

Eta ondotik etorri zen EB-rekin batera kanpaina. Herriz herri ibiltzea, mitinak prestatu eta eman (ufa!), dinamika zoro hori. Eta gustura ere bai! Negoziazioak, komunikabideen aitzinekoak, kanpainaren diseinua eta antolaketa. Gogorra, bai. Baina aunitz ikasi nuen. Pila bat! Eta tokian tokiko militanteekin harreman, hori bai erakargarria eta goxoa! Eta euren ilusioa konpartitzea, gozatzea! Dudarik gabe, hori da politikaren alderdirik politena, polietikoena, harreman afektiboa, harreman pertsonalak. Etsaien bat edo bertze irabazi izanen dugu, akaso, baina lagunak egin, zenbat!

Gau elektoraleko nerbioak ez dira makalak. Hainbertze dago jokoan politikan gabiltzanontzat!

Baina zinez gogorrena ondorenekoa egin zait. Hauteskunde egunaren ondotik dena bukatua zela uste nuenean, keba! Negoziazioak, erlojuaren kontra gehienetan. Udalak lehenbizi. Aldundiak gero. Eta gobernuan sartzea.

Eta bitartean, Nafarroako egoerak ematen zigun albisteren bat egun bat bai eta bertzea ere bai. Ez ziren egun alaiak izan!

Eta bitartean, alderdia barrenetik antolatu beharra, tarteka haserrealdiak, tarteka ilusioak, tarteka frustrazioak.

Baina aitortuko dut aunitz ikasi dudala. Ez dudala nire burua hain berde ikusten. Berde bai, baina ez hain berde. Aunitz dut ikasteko. Aunitz! Baina badu politikak erakargarritasunik. Ilusioak gizarteratzeko tresna ere bada. Eta mezua gizartera heltzeko ariketa hori.

Beroa dator 2008a ere. Ufa! Hauteskundeak martxoan, kontsulta urrian, hauteskundeak, berriz ere, ondotik... Eta horiek guztiak koordinatu eta antolatu behar dira. Makinaria ttikia dugu guk. Baina aterako gara aitzina. Gogoa eta kemena behar da. Ia babesa badugun. Horrekin konformatzen naiz. Hainbertze ote?

Ia 2008ak maiztasun gehiagorekin idazteko fundamentua ekartzen didan!

Urte berri on denoi!

Herri honek bere buruaz bertze egin aitzin, bere etorkizuna erabakitzeko aukera behar du. Helburua izan daiteke batzuentzat. Niretzat, tresna baino ez da. Erabakitzeko eskubidea herria egiteko, eraikitzeko urratsa da. Ez muga.

Baina behin eta berriz ikusten ari gara erabakitzeko eskubidearen aitortza inork ez digula oparituko. Guk lortu beharko dugu. Nahiz, berez, guri dagokigun. Baina hau bere izerdiaz soldata irabazten duen langilearen kontua da. Bere izerdi tantek ez dute 1.000 euro balio. Ugazabarenak, aldiz, bai.

Eta horretarako eraginkorrak izan behar dugu. Zertarako gara ezkerrekoak bada? Ezkerrak eraginkortasuna bilatu behar du. Maizegi mezu hutsak saldu ditu, eta praktika ahantzi. Hortaz, herritarrentzat erakargarriak eta eraginkorrak diren planteamenduak egitea dagokigu ezkerrekoei.

Eta eraginkortasun hori bilatzeko lanean, indar metatze horretan, ausartak izan behar dugu. Ezkerrekoak eta abertzaleak garenok aniztasun soziala onartu ez ezik, bultzatu egin behar dugu. Aspertuta nago purismoaren izenean, esentzia ez galtzearren bere burua baztertzen duen ezkerraz. Iraultza egitera dedikatzen den ezkerraz, baina gainerakoak ondoan hartu gabe.

Ez naiz inozoa. Badakit erraza ez dena. Zailtasunak eta oztopoak aunitz direla. Lehendik ere saiakerak izan direla, eta ez dela beti ongi atera. Baina saiatu gabe ez gara geldituko. Desberdintasunak gainditzeko daude. Tradizio, kultura, ibilbide eta ohitura politiko ezberdinak izanagatik, gibelera baino, aitzinera begiratu behar dugu.

Bertze kultura politiko berri bat sortu behar dugu. Berria. Diferentea. XXI. mendera egokitua.

Eta horretarako, indarrak metatzea ezinbertzekoa da. Biltzea. Hiru oinarri edo printzipioren gainean bildu behar dugu:

1. Giza eskubide guztien defentsa irmoa, salbuespenik gabea egiten dugunok.

2. Herri hau, Euskal Herria, bere egiten dugunok, badagoela aitortzen dugunok. Eta herri bezala, gure etorkizuna erabakitzeko eskubidea dugula aitortzen dugunok.

3. Gizarte hobe baten alde lanean gabiltzanok. Ezkerreko politikak, politika aurrerakoiak garatzen ditugunok.

Edo bildu edo sakabanatuta jarraitu. Erabakitzeko ahalmena lortu, edo bertze 25 urtean gatazkan jarraitu, Espainiarekin gatazkan, gure artean gatazkan. Nik hautua egina dut: bil gaitezen!

Hala zioen kantu ezagunak! Eta praktikan ere hala ageri da. Bai, bederen, nire inguruan. Iratzarri, Aralarko gaztedia, asteburuan “kontzentratuta” ibili da Gasteizen. Aurpegiengatik larunbat gaua luzea zela suma zitekeen. Baina, halere, lan franko eginak ziren, eta ongi merezitako parranda ere bai!
Fresko eta indartsu dabiltza. Lau talde aktibatu dituzte, Euskal Herriko taldeak koordinatzen ari dira... eta aipagarriena egin zitzaidan euren arteko harreman ona eta giro ezin hobea. Gazteago nintzenean horrelakoetan parte hartua naiz (euskararen munduan), eta ilusioa, ikasteko grina, mundua aldatzeko aldarrikapena... gose hori bera berreskuratu nuen atzo. Ez naiz hain zaharra, baina ez ditut 18 urte!

Gonbita egin zidaten igande eguerdirako. Ni ere bestondo pixka batekin ailegatu nintzen. Diskurtsoa eman beharra nuen. Protagonistak eurek ziren, eta ez nintzen luzatu. Komunikabideen aitzineko agerraldia egin genuen, eta ondoren, bazkaritara. Aurrekontuak agintzen zuen (gazteek soinua hanketan, dantzarako, baina poltsikoa, hotz!). Txinatar jatetxe batera joan ginen. Mahaian, kasualitatez, gazteenetik zaharrenera paratu ginen alde batetik bertzera. Ni bazter batean nengoen, baina ez bazter-bazterrean!

Politikaz jardun ginen, baina baita bertzelakoetaz. Harritu ninduen gazteek politikarako duten grina, gogoa... Aitortuko dut euren adinean (alegia, orain urte guti) ez nuela nik horrelako grinarik, horrelako pasiorik, eta horrelako formakuntza eta ibilbide politikorik! Badugu nork ordezkatuko gaituen!!

Mutiko ona eta lasaia da. Gogoetarako joera duena. Gauzak arrazoitzen badakiena, eta bertzeen larrutan sartzen dakiena, edo gutienez, saiatu saiatzen dena. Bitxia egiten zait, baina, politikak aunitz erakarrita ere -eta politikan eragiten iaioa da gero!- ez diola politikak bere onetik ateratzen. Badaki eztabaida pausatua mantentzen politikaz ari denean (ezin dezaket beti gauza bera erran nik). Eta horren kontura aipamena egin zidan joan zen astean, politikaz eztabaidan berotu egiten naizela. Lehengo astean irratian izan nintzen tertulian. Eta onartuko dut, batzuetan sutu egiten naiz. Alderdi Popularreko ordezkari batekin izan nuen eztabaida, Euskal Herrian dagoen gatazka bakarra ETArena dela erran zidan, eta ezetz nik. Alferrik paratu nizkion mila eta bat adibide. Funtsean, aditu nahi ez duenak ez baitu kasu haundirik egiten!

Lagun honek, bada, aipatu zidan. Ezohiko tonua izan nuela. Sobera “politiko” jardun nintzela (ez politikoki zuzen). Ez naizela ni hain odol beroa. Gaur bueltan joan zaio nire partez. Haserre zegoen, eta gai berarekin jartzen da haserre beti: teknologia berrien erabilera ankerrarekin. Arrazoirik ez du falta, baina bere-berea duen mundu horretan -jaten ematen dion ogia baita- gauzak gaizki egiten direnean haserretu egiten da. Seguraski ni politikarekin bezala. Ulertuko dit horrela, akaso.

Eta bere gogoetak (arrazoirik ez zitzaion falta), niri ere eragin dit gogoeta (eta bidenabar ahantzi xamarra nuen blog hau elikatzeko bide eman). Aspertua gaude helbide guztiak bistan dituzten e-mailak jasotzeaz, pisu handiko artxiboak (windows-en menpean ibili beharra, gainera!) harat-honat ibiltzeaz, birusak eta spama zabaltzeko bideak irekitzeaz... eta batetz ere, eskatu gabeko mezuak jasotzeaz. Zeinen ohitura txarrak hartuak ditugun posta elektronikoarekin. Dohainik delakoan, debalde bidaltzen ditugu mezuak! Hau ez da etikoki zuzena. Hau ez da politikoki zuzena! Baina gustura hartu ez arren, honek ez nau odolberotzen.

Astakeria politikoa eta judiziala. Giza Eskubideen urraketa betea. Biltzeko eskubidea delitutzat hartzea izenik gabeko astakeria da. Batasunak ordezkatzen duen espazio politikoa, ideologia, kartzelarekin isilarazi nahi izatea da delitua. Alderdien Legea bertan behera utzi behar da, berehala. Atxilotuak askatu. Espainiako agintariek, bertze behin, erakutsi dute heldutasun falta. Euskal Herriaren etorkizuna, bake bidea eta normalizazio politikoa indar politiko guztien artean osatu behar da, baita Batasunarekin ere, ezinbertzean. Bide politiko hutsen aldeko apustua inoiz baino beharrezkoagoa da. Eta bide horretarako, atxilotuak berehala askatzea guztiz lagungarri.

Gasteizko legebiltzarrean izan nintzen ortziralean, Ibarretxeren mintzaldi luzea –luzeegia- entzuten. Kontsultarena izan zen mediatikoki oihartzun gehien lortu zuena, eta ez da harritzekoa! Hautsak harrotu ditu han-hemen. Ñabardurak ñabardura, baina, ausarta iruditu zitzaidan Ibarretxe. Zehaztasun handiz aritu zen. Apustua serioa dela utzi zuen agerian. Hain serioa, Madrilen berehala oldartu zaizkiola.

Ikaragarria iruditu zait erantzuna. Eta tamalgarriena da etxe barruan ere hasi zaizkiola gisako erantzunekin. Ikusteke dago zein bide hartuko duen honek guztiak, eta Ibarretxeren aurka zein neurri hartuko dituzten Madrilgo agintariek eta epaileek.

Ba ni kontsultaren alde aterako naiz. Irmoki, gainera. Gizarte honek, behingoagatik, bere iritzia emateko bideak behar ditu, etorkizuna irudikatzeko aukera izan behar du. Eta bide hau Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako herritarrei ireki dien agintari bat dagoenez, ez naiz ni inor hori zapuzteko. Herritarrek erabakiko dute zein bide hartu. Ez naiz ni horiek isilaraziko dituena.

Horregatik ez dut ulertzen Batasunaren eta EHAKren erantzuna. “Edo zazpiek, edo inork ez” leloa egin dute. Ustela da hori. Eta nahasgarria. Uda osoa eman dute “Laurak bat” aldarrikatzen, autonomiaren alde, eta orain, zazpi herrialdeetan aldi berean kontsulta egin behar dela diote. Galdetu al digute nafarroi zein etorkizun nahi dugun? Ez al zegoen dagoeneko argi esparru bakoitzak bere erritmoak eta erabakigunea zuela? Hori bera onartu zuten Anoetako adierazpenean. Baina hitzak haizeak eramaten ditu, nonbait!

Zazpi herrialdeetan kontsulta batera egin behar dela eskatzea, kontsulta bera zapuztea da, ez egitea eskatzea. Eta beraz, zein irtenbide ematen digute? ETArena? Alegia, azkeneko Zutabean dioen bezala, alderdi politikoen arteko akordio resolutiborik ez dagoen arte ez dutela prozesurik abiatuko. Prozesua ez al zen akordioa bilatzeko? Alderdi politikoek, gizarte honek erabakitzen duena bortz axola zaiola erakutsi du, bertze behin, ETAk.