Badut lagun bat bizi omen dugun krisia ondo baino hobeto azaltzen
dakiena. "Sardina-lataren parabola" deitzen dio berak gaia ilustratzeko
erabiltzen duen narrazioari. Berak kontatu bezala kontatzen dizuet nik:
Suertatu
ziren irla bakarti batean halako naufrago batzuk. Hondoratutako
itsasontzitik atera ahal izan zituzten gauzetatik bakarra geratu zitzaien hilabeteak pasa ahala: sardina-lata bat (*),naufragoetako batek ordura arte ezkutuan
izan zuena. Lataren jabeak bost kokoren
truke saldu zion bigarren naufragoari, honela irlako pertsonarik
zoriontsuena bihurtuz. Bigarren naufrago honek, ordea, arin baten saldu
zion lata hirugarrenari hamar kokoren truke. Hirugarrenak ere ez zuen
asko itxaron eta hilabete gutxiren buruan laugarrenari saldu zion,
hogei kokotan oraingoan, prezioa azkar igotzen ari baitzen. Bosgarren
naufragoak handik urtebetera lortu zuen lata, ordaindu behar izan
zituen berrogei kokoak biltzen ibili baitzen. Seigarren naufragoa
kokoak aurrezten ari zen, banan-banan; kostata, baina berak ere lortuko
zuen lata. Halako batean, aitzitik, bosgarren naufragoak erabaki zuen
irlan erori zireneko bigarren urteurrena ospatzeko -eta irlakideei
inbiria pixka bat ematearren ere bai- lata zabaldu eta berak bakarrik
jango zituela sardinak. Seigarren naufragoak ez zuen latarik
erdietsiko, lastima!. Heldu zen eguna eta lata zabaltzeaz batera ohartu
zen bosgarren naufragoa lata barruko sardinak alferrik galduta zeudela,
ustel-ustel eginda. Orduan, kupidagabe, esan zion lata erosteko zain
zegoen seigarrenak: -Babua! Lata ez zen jateko, saltzeko zen, saltzeko!
Babua!
(*) Izatez, uste dut
"lata bat sardina" izan beharko lukeela, zeren lata sardinaz beteta
baitzegoen, hori argi dagoela ematen du. Baina hau beste istorio bateko
auzia litzateke, beste upel bateko ardoa, beste errota batean ehotako irina, alegia: irla bakartian suertatzen diren euskaltzainena.
Kontatuko dizuet inoiz ipuin hau ere.
P.S: Ganorabako hauek ere azalduko dizuete krisi hau nondik datorren.
Hasi da
lasterketa. Bazen garaia. Patxi Lopezen ekimen ausartaren ostean,
Andoni Ortuzarren (*) ahotik entzun dugu Euzko Alderdi Jeltzalearen
erantzun are ausartagoa: PSE-k gobernatzen dituen udaletan euskararen
aldeko mozioak aurkeztuko ditu, PSE-ren "benetako asmoak" frogatzeko,
agerian uzteko. Argi dago -garden- hurrengo pausua izango dela PSE-k frogatu
nahi izatea EAJ benetan dagoen euskararen alde eta proposamen "anitz, demokratiko eta integratzaileak" aurkeztuko dituela jeltzaleen udaletan. Azken urratsa
izango da PP-k EAJ zein PSE-ren menpeko udaletan ekimen ezin
berritzaileagoak aurkeztuko dituela edota euskara atalari dagozkion
aurrekontuen igoera geometrikoa esijituko duela. Gauzak hala, eta
hauteslegoaren aurrean ezin euskaltzaleago agertzeko beharrizan hori
dela eta, proposamen horiek guztiak onartuko dituzte EAEko herri eta hiri guztietan.
Sekulako dirutzak, txunditzeko moduko egitasmoak... Amets bat!!
Beraz:
Euskaltegi, Euskara zerbitzu, Euskara talde, Mintzalagun, Herri
aldizkari, Egunkari, Gueborri, Mendigoizale Elkarte, Elkarte
(G)astronomiko, Swinger Euskaldunen Elkarte, Ikastola... HASI
ZAITEZTE BEREHALA EGITEN BEHAR DITUZUEN GAUZEN ZERRENDA!!!
Eskatzea
librea da eta ematea ere bai, jakina; baina, entzun, aprobetxatu
hurrengo aste eta hilabeteotan zabalduko den "Nor da euskalt - zaleago?"
lasterketa. Euskararentzako aurrekontu potoloak ikusten ditut etorkizun
hurbilean. Zer behar duzue?: Beste irakasle bi? Mintzalagunarako
sustatzaileak soldata duin batekin? Ordenagailuak? Biltzeko areto bat?
Garagardoa?...
Mesedez, egidazue jaramon, egizue zerrenda; ez da txantxa. Badakizue: "Egon hadi lo eta jango dunk mehe". Behin hauteskundeak pasatuz gero, agur!
1979
eta 1983 urteak bitartean Dave Smith, S. Frankel eta J. Yarnell-ekikerketa burutu zuten Britainia Handian;
helburua, orgasmoen maiztasuna eta hilkortasun-tasaren arteko erlazioa
argitzea. Hamar urtez geroztiko jarraipenean aurkitu zuten heriotza-tasa %50
txikiagoa zela orgasmoak sarritan -astean bitan edo gehiago- izaten zituzten
gizonetan, orgasmo gutxi -hilean bat baino gutxiago- izaten zituztenetan baino.
Gainontzeko eragileak (adina, gizarte maila, tabakozaletasuna...) kontrolatu
ostean ere frogatuta geratu zen harreman estua –eta estatistikoki esanguratsua-
orgasmoen maiztasuna eta hiltzeko arriskuaren artean; beste hitz batzuetan
esanda: zenbat eta orgasmo gehiago, orduan eta hiltzeko arrisku gutxiago.
Goizean,
etxetik irten baino lehen, egiteko ariketa:
1.-
Armozau. Bapo.
2.-
Kaka egin: erraz, erruz eta konpota usainez.
3.-
Dutxa ederra hartu.
4.-
Ispilu aurrean jarri eta beherago ikusten dituzun aurpegiak –guztiak, hurrenez
hurren- imitatzen ahalegindu; zenbat eta gehiagotan saiatu, orduan eta
arrakasta ziurragoa.
RS eta CS-ren etxean ostatu gara, erregeak
bezala. R solasak ezustekoz betetzen dituen gizon erraldoia da. Gaztetan
kantari ibili zen AEBetan zehar eta berdin kontatzen dizu kontzertuen ostean
Les Paul-ek bere etxera gonbidatzen zuela musikaz hitzegiteko, Billy Joel-ekin jo zuela famatu baino lehen edo Jaco handia
New Yorkeko negu gorrian kale edurtuetatik ikusi zuela behin, begirada galdua, ortozik
eta alkondararik gabe, drogaz lepo; genioa bezain zoroa zela.
C jatorri italiarrekoa da. Aiton-amonak etorri
ziren AEBetara. Gurasoek italieraz egiten zuten beraien artean, baina ez zioten
berari irakatsi. Pena du.
Gurekin etxean TS ere bizi da, semea. Handia
eta sendoa, sendoegia. Gimnasioan sartzen ditu orduak eta jan ere zakuka jaten
du.
AS, beste semea, ez da hemen bizi,
Manhattaneko apartamentu garesti batean bizi da C jatorri malasyarreko
mutilagunarekin, City of New Yorkentzat egiten du lan eta ederto irabazten du.
C-k lau hizkuntza dakizki: malasyera, txinera (kantonera eta mandarina) eta
ingelesa. Txakur bi dituzte, arropa garestiekin janzten dituztenak.
Orain ND ere bizi da C eta R-ren etxean; N, T-ren
lagun mina da eta zulotik ari da ateratzen orain: umea zelarik gurasoak banandu
eta amarekin bakarrik geratu zen. Handik gutxira amak beste emakume batekin
alde egin zuen; N “bad boy”-a bihurtu eta “jail”-a ere ezagutu zuen. Orain lana
dauka eta ari da apurka-apurka burua altxatzen.
JM, CS-ren loba, ere ezagutu dugu; gaztea
izanik ere, 49 urte, erretiratuta dago. Suhiltzailea zen New Yorken 2001eko
irailaren 11an. Egun hura eta gero bolada luzea pasatu zuen lorik egin ezinik,
dorreetatik beren burua botatzen zutenen gorputzak lurra jotzean egiten zuten
zarata burutik ezin kendurik. Bolada luzeko depresioa ez zitzaion arindu urte
batzuk geroago semea drogak eraman zuenean. JM ere hasi da zulotik ataratzen
eta irribarrea gero eta maizago erakusten du.
Lau-bost egun izango dira ikusi
nuela, beste edonor bezala, umeekin eta neskalagunarekin paseoan,
herriko jaiak direla aitzakia, lasai, inorako helbururik gabe bata eta
bestea agurtuz, bata eta bestearekin berbaz, pipak jaten barraketako
zarataren pean. Baten batek, ordea, erabaki du ez duela hori merezi.
Baten batek erabaki du gartzelan egondakoak gartzela merezi duela barruan utzi zituenen
eskubideen alde egitearren. Lo lasai egingo omen duen batek erabaki du.
Herri puta hontan ezer ez dela gertatuko jakin dakien batek hartu du
erabakia. Herri epel honetan injustiziak jada ez dituela kaleak sutan
jarriko ondo jakinda ebatzi du ebatzi beharrekoa ebatzi behar zuenak. Gaur
neskalaguna ikusi dut, bakarrik. Esan nahi izan diot "Eutsi!" edo
"Animo!" edo edozer. Baina ez diot ezertxo ere esan. Nire lotsa
patologikoari esker galdu dut une hauetan berarekin bat egiteko aukera.
Horregatik idazten dut mezu hau, elkartasun ahalegin hau, berak
irakurriko ez duena.
Jozulin ez dut izena, baina txikitan Morenito de Zamakoa esaten zidaten eta honako hau naizela esango nuke, nahiz ez orden honetan, beharbada: gurasoa, euskara irakaslea, jazzalea, bateriajole amateurra, irakurle alperra... Burutik pasatzearekin nahikoa ez, eta bertan geratzea erabakitzen duten gaiez ibiliko natzaizue blog honetan, gaiez gai, mitxirrikaren hegaldia bezain aldakor. Denetarik apur bat, ehun eta piku hitzetan, astean behin edo bitan. Gutxi barru neuk baino hobeto ezagutuko nauzue. Hemen aurkituko dituzun begitantziño hauei erantzutea daukazue; horixe nahi nuke, hain zuzen ere. On egin!
