Mintzakide Mendi Taldea

Igandean, martxoak 7, Mintzakide Mendi Taldeak ibilaldi bat antolatu du Arnedillo aldean.
Asmoa da goizean goiz Dinosaurioen Ibilbidean zehar paseo bat ematea eta ondoren termetan bainu bat hartzea.

Igande honetan, otsailak 21, Mintzakide Mendi Taldeak beste txango bat eginen du, oraingoan Saioa mendira. Ibilbidea Belaten hasiko da.
Eguna: Otsailak 21, igandea
Ordua: 08:15ean
Tokia: Iruñeko zezentegietako aparkalekuan
Ibilbidearen inguruko informazioa HEMEN ikus daiteke.

Atzo, otsailak 7, Mintzakide Mendi Taldeak izugarrizko txango polita antolatu zuen Iratxetatik San Pelaio ermitara. Ia 20 lagun elkartu ginen eguraldia lagun izan genuelarik.
Arratsaldeko 14:30ak aldera bukatu egnuen txangoa eta Iratxetako elkartean pote bat hartzeko aukera izan genuen.
Atzo ateratako argazki guztiak HEMEN ikus daitezke.

Mintzakide Mendi Taldea ikasturtean zehar hilabetean bi aldiz mendi irteerak euskaraz antolatzen dituen taldea da. Irteera hauetan parte hartzeko ez da behar mendizale peto-petoa izatea, edonork parte har dezake.

San Pelaio mendia Baldorban dago Leotz eta Oritsoain herrien artean.
EGUNA: OTSAILAK 7 IGANDEA
ORDUA: 08:15ean
TOKIA: IRUÑEKO ZEZENTEGIETAKO APARKALEKUAN (CORRALILLOS).
TAFALLA ETA INGURUKOENTZAT: Iratxetako hilerrian 09:15ean

urtarrilaren 24an Salvatierra de Esca (Zaragoza) herrira hurbilduko gara. Erronkari ibarraren ondoan dago, Burgitik 5 kilometrotara. Oso herri txikia den arren (290 biztanle besterik ez ditu), gauza interesgarri asko dauzka: monastegia, museo etnologikoa, 3 eliza eta bi mendi polita.

Virgen de la Peña izeneko mendia aukeratuko dugu, hor dauden trikuharria eta baseliza ikusi ahal izateko. Hilabete honetan hor erromeria bat egiten dute, San Sebastian eguna ospatzeko.

Gailurrera ailegatzeko 12 kilometrotako ibilbidea egin behar da, pista zahar batetik. Hortik harana osa ikusten da eta baita Pirinioak ere.

Gurekin mendi txango hau egitera animatzen bazarete, beti ere giro jator eta euskaldun batean, badakizue, betiko lekuan eta betiko tokian elkartuko gara, hau da, 8:15ean Arrotxapeako Zezentegiko behin-behineko aparkalekuan. Anima zaitezte!

Data: Abenduaren  20an.
Geratzeko tokia: 8:15ean Arrotxapeako Zezentegiko behin-behineko aparkalekuan (Corralillos).
Denbora: 1 h 25’ igoera.
Ezaugarriak: Desnibel gogorreko igoera; zailtasun txiki batzuk ere badira bertigo handia dutenentzat, batez ere jaistean eta harmailak bustita daudenean.
Abiapuntua: Eskalatzaileen aparkalekua (Etxauriko errepidea).
Oharra: Gailurrean, ermitaren ondoan, aterpe ireki bat dago, babes ezin hobea eguraldi txarreko egunetan.
Ibilbidea: Eskalatzaileen aparkalekuan ibiltzen hasi eta errepidez igoko gara, Etxauriko gainerantz; 16. eta 17. kilometroen artean adi ibili, eskuinaldean abiatzen den xenda hartzeko. Harkaitzean seinale gorriak daude. Bidezidor horri jarraituko diogu, diagonalean, ezpelak garbituz, hego-ekialderako noranzkoan.
Laster, harkaitzaren oinarrira iritsiko gara, eta Ziritzako harmailak deritzon pasabidera. Harkaitzean zizelkatutako pasillo bat da, oso estua, horma etzanaren azpian. Ez dago arriskurik, baina eskuen laguntza beharko dugu.
Arte dotore eta bakarti baten parean, bidea lasaitu egiten da, eta berriro ere igotzen hasten, harmaila etzan batean gora. Hainbat arte eta harri-pila daude harmaila horretan; hormak eskuinaldera hartzen du bira, eta tximinia estu batean gaindi igotzen da gailurreko bizkarrera.
Mendilerroaren ertzean, ezkerrerantz joko dugu, aldapa gogor eta luzean gora, zelaigune bateraino; ote zuriz eta ezpelez josita daude azken zatiko zelaiak; bide harritsuan gora, Santa Kruz ermitara eta gailurrera iritsiko gara.

Igande honetan, abenduak 13, Mintzakide Mendi Taldeak Bardeetara eginen du txangoa.
Eguna: Abenduak 13
Ordua: 08:15ean
Tokia: Iruñeko zezentegietako aparkalekuan

Lokiz haitz lerroa da, profilaz oso karakteristikoa eta Lizarraldean kokaturik dago, Amezkoa aranaren (Ip), Allin aranaren (Ek) eta Lanaibarraren(Heg) artean. Proposatutzen dugun mendiak Sartzeleta du izena (1.109 m) eta Ganuza herritik abiatu behar gara, Ganuza mendatetxotik altuera hartzeko. Behin ordokira ailegatuz Santiago baseliza ikusiko dugu haitz-harresien gainean.
Hortik Ipar-ekialderantz, ongi markatuta den bide batetik hartuko dugu, Sartzaleta bertize geodesikora ailegatzeko (bi ordu).
Tontorretik eta jaisteko, beste bide bat hartuko dugu, eta Aramendia mendatetxotik jaitsiko gara Aramendia herria heltzeko. Hortik, oinez Joan behar izango dugu Ganuzara bueltatzeko (beste bi ordu)
Ganuza Iruñetik 55 kmtara dago, eta hara joateko A-12 tik (Donejakue bideko autobíatik), gero 44 ateralditik hartu behar da eta errotondan NA-132 b hartu behar da Donostia-Gazteiz norabidean, gero ezkerraldean eta hurrengoan NA-7310 hartu Ganuzara ailegatzeko

Hurrengo igandean, azaroak 8, Baztango Autza mendira eginen dugu txangoa, hona hemen informazioa:
Bi bide: Izpegitik, xamurrena eta Gorostopolotik, ederra.

A) IZPEGITIK :
Ibilbide mota: Joan-etorria bide beretik
Eskema : Izpegi mendatea - Nekaitz - Arrigorri - Auza
Izpegi Nafarroa eta Nafarroa Beherea artean kokaturik dagoen mendatea da, Erratzu (Baztan) alde batetik eta Baigorri bertzetik lotzen dituena. Gaina 672 metrotan dago. Inguruko mendiak Izpegi ohiko abiapuntua da Autza (1.305 m) eta Iparla (1.049 m) mendietarat igotzeko.
Izpegiko mendateko aparkalekutik abiatuko gara. Haren amaieran zenbait arrasto abiatzen da mendi aldera. Goraka abiatzen direnak baztertu eta behera eginez hasten den bidezidor nabarmen bat aukeratuko dugu: Bankarako bidea dela adierazten du letrero batek hasieran, eta marra zuriberdez markatuta dago. Bideak ez du beherago jotzen, Olateko ekialdeko markarrak zeharkatzen ditu zeharka-zeharka, pagadian barrena, aldapa handirik bilatu gabe. Oso bide atsegina da. Bi kilometro inguruan luzatu ondoren Nekaitzeko lepora igo eta Auzaren aurrean utziko gaitu, mendiaren ikuspegi ikusgarriena erakutsiz.
Aurreko larre eremua zeharkatu behar dugu. Errazu aldera jaisten hasiz gero, ardientzat egindako itxitura bat eta borda zahar baten aldamenetik pasata bide nabarmen bat topatuko dugu. Hari jarraituz helduko gara Xorilepo lepora. Han, pista zabal baten bihurgunera heltzean, bertatik pagadiaren itzalean gora abiatzen den arrasto nabarmenari ekin behar diogu, aldapa gogor bati aurre eginez.
Arrigorriko haitz muturrera jotzen du bideak, alanbre hesi baten aldamenetik tarte luze batean, pagoen zain eta haitzen artetik beste batzutan, Arrigorriko haitza eta Auzako tontorra lotzen dituen lepora heldu arte.
Zuzenean igo gaitezke tontorrera handik, baina aldapa xamurtu eta ikuspegia hobetze aldera, komeni da lepoaren beste aldetik abiatzen den zehar-bidea bilatu eta HEko ertzera jotzea, handik tontorrerako azken txanpari ekiteko. Batetik nahiz bestetik, laster izango gara tontorrean.
Itzuleran, nahi izanez gero, Olatera igo zaitezkete, igoeran zeharka inguratu dugun mendira. Bada arrastoa Nekaitzeko lepotik gora.

B) GOROSTOPOLOTIK
Auzara igotzeko Xorroxin urjauziaren aldamenetik igaroaz, garai batean Erratzu eta Iñarbegi (Erratzuren auzo bat) lotzen zituen bidetik joanez, hain zuzen. Bertatik joanez , Iñarbegiko gailurraren magalean antzinako trikuharri bat ikusteko parada ere eskaintzen du. Honen ostean aintzina Baztango losa famatua lortzen zen harrobitik igaroaz maza deituriko gailurrera eta honen ostean Auzako tontorrera. Benetan paisaia ederrez eta zelai berdeez gozatzeko aukera bikaina da.

C) HIRUGARREN AUKERA: AUZA, IÑARBEGI AUZOA EZAGUTUZ
Ibilbide mota: Itzulia, jaitsiera beste bide batetik
Eskema Erratzu, Gorostapalo, Iñarbegi, Auza, Basagar lepoa, Iñarbegi, Erratzu
Erratzu herritik abiatuta, Gorostapalo auzora doan kamioa jarraituko dugu. Auzoaren sarreran, Salbea otoitz egiteko dioen ermitatxoa igaro ondoren, ezkerretara, errekara jaisten den bidea hartuko dugu. Zubia igaro eta berrogeita hamar metrora, ezkerretara Iñarbil auzora doan bidea utzi eta guk eskuinekoa jarraituko dugu. Aurreraxeago, berriro bi aukera ditugu: behekoa jarraituz, denbora gutxian Xorroxin ur jauzira iritsiko ginateke, baina guk ezkerrekoa, gorantz egiten duena jarraitu behar dugu. Bost bat minutura, erdi borda erdi baserri batera iristear gaudenean, bide zabaletik eskuinetara bide xumeagoa ateratzen da eta guk hortik jarraituko dugu. (Bide gurutze guzti hauetan, marra zuri/horiak daude, jarraitu behar dugun bidea seinalatuz)
Orain goazen bidea, zoragarria da. Erreka nagusia behealdean, erreka txikiak zeharkatuz, gaztainondoak bide ertzean, zenbaitetan harlauza ederrez bidea.... eta hori gutxi ez dela, malda gutxikoa. Horrela, Erratzutik Iñarbegi auzora doan kamiora irtengo gara eta hamar bat minutu kamiotik jarraituz Iñarbegi bailara zabalaren hasieran, kamioaren goialdean dagoen trikuharria ikusteko paradan gaude. (1:15).
Hego aldera, kamiora berriro jaitsita, ekialdera dauden baserrietara doan kamioa jarraituko dugu, baina berehalaxe, ezkerretara gorantz doan pista jarraituko dugu. Beste minutu gutxira, berriro ere ezkerretara gorantz doana hartuko dugu. Bide zabal hau, aurrera jo ahala, otez gero eta estaliago dago eta aldamenetik doazen oin arrastoak jarraitzea hobe. Bidearen noranzkoa, ipar-ekialderakoa da. Lehen aipatutako trikuharritik ordu erdira, 180 graduko hiru bihurgune ia jarraian egiten du bideak eta hortik aurrera oterik gabe, mendebalderantz, mendiaren bizkarraren gaina hartuko dugu.
Orain bizkarraren gainetik lehenengo ekialderantz eta gero ipar-ekialderantz, malda gutxiko kilometro bat egin beharra dugu, garai bateko harrobitxo baten aztarnen ondotik. Auza tontorra, aurre aurrean daukagu eta ez dago inolako zalantzarik.
Auza tontorraren azpira iristeko, tontor harritsu bat inguratu behar dugu ezker aldetik. Behin tontorraren azpian, haitzak bidea eragozten dutela dirudi, baina bideak haitzen eskuin aldera jotzen du eta korridore antzeko batetik gora eginez, bizkar estu gainera iritsiko gara. Beste 100 metro pasatxo igo eta goiko tontor zabalean gaude (3:00)
Orain, tontorretik hego-ekialderantz jaitsiko gara Sakanako Lepoaren bila eta hortik hegoalderantz eta geroago hego-mendebalderantz, sasi-muga egiten duen bizkarra jarraituz, zenbaitetan bizkarraren gain gainetik eta bestetan tontorren eskuin aldetik, ezker aldean Errobi bailara eta eskuin aldean Iñarbegi auzoa, beti ere bide arrastoak eta zenbait marra gorri jarraituz. Horrela, Argainetako Haitza eta Urruskaren artean dagoen lepo zabalera iritsiko gara. (4:30).
Bizkar nagusiak, Urruskaren beste aldean dagoen Berderizko lepora jarraitzen du, baina guk Urruskatik ipar-mendebalderantz ateratzen den bizkar apalagoa hartu behar dugu. Horretarako, tontorraren eskuin aldera bidetxo bat igotzen hasten da (marra gorriak zuhaitzetan), baina bost minutu baino lehen, ipar mendebalderantz jaisten hasi behar da basoan zehar (nik marra gorriak galdu egin nituen). Zuhaitzak desagertuz, belardi zabaletara iritsiko gara eta berriro zuhaitzen hertzetik, (beti ipar-mendebalderantz), bi trikuharriren ondotik igarota, Basagarko lepora iritsiko gara. (5:00)
Hemendik pista zabal bat jarraituz, Iñarbegi auzora berriro jaitsiko gara eta bi baserriren aurretik igaro ondoren, kamioak bi aukera eskaintzen ditu. (Hemendik aurrera, berriro marra zuri eta horiak) Eskuinekoa Erratzura doa. Ezkerrekoa, (beherantz) hartuko dugu eta laster, kamioa utzi eta eskuinera (ipar-mendebalderantz) ateratzen den bidea jarraituko.
Minutu gutxi beharko ditugu errekaraino iristeko eta zubia igaro ondoren, bideak ipar aldera hartzen du, oraindik jaisten hasi gabe. Aurreneko, borda baten ondotik igarotzen da eta gero (zubitik kilometro eta erdira gutxi gora behera), aurrean (ipar aldera) pixka bat beheraxeago, belardi baten erdian, hustutako baserri eder bat izango dugu. Baina puntu honetan, bideak pixka bat gorantz mendebalderantz jotzen du. (erne, marra zuri/horiak jarraitu), eta erreka baten gainetik igaro ondoren berriro ipar alderantz hamar bat minutu eta aurrerantz doan bidea utzita, eskuinetara beherantz ateratzen dena hartuko du.
Bost minutu beranduago borda baten ondotik igaroko gara eta laster zuhaitzak atzean utzita, belardietara iritsiko gara. Berehalaxe, eskuinetara, Gorostapalora minutu gutxian jaisten den bidea utziko dugu eta aurrera jarraitu, behi granja batzuen ondotik igarota, Erratzutik gertu, herri honetatik Gorostapalora doan kamiora ateratzeko. Beste hamar minutu beharko dugu Erratzura iristeko. (7:00)

KULTUR OHARRA:
Joxemiel Barandiaranen _Diccionario Ilustrado de Mitología Vasca_ liburutik:
AUZA.- Baigorri aldeko mendia da Autza, Erratzuko mugetan. Han leize bat bada eta diotenez han urre gordailu bat badago. Horren ondoan, sugea eta akerra agertzen dira. Aldudeko Marttiene etxeko apeza hara aldi batzuetan joan omen zen eta urrea, sugea ate akerra ikusi omen zituen. Haitzuloko atarian kokatuta animalia itxurako jeinuak aienatzeko xedez bere otoitzak irakurtzen omen zituen. Otoitzen indarrak sugea argaldu eta mehartu egiten zuen izpi meharra balitz bezala, baina ez zuen handik botatzea lortzen. Ostia bedeinkatua bularrean zeramalarik urrea eramaten ere saiatu zen; baina gordailua ukitzen saiatzerakoan, sugea hazten zen mehatxagarri. Apeza bere helburua lortu gabe atera omen zen. Han barnean honako hotsa entzun zuen: \“bularrean daramazun horri esker; bertzenaz, hemen gelditu izan zatekeen” \. Harrezkeroztik eskualde hartako biztanleen artean honako hitzak entzutea ohikoa izaten da: \"Auza, han baduk gauza; baina neok ezin ar\". [Mintzakide Mendi Taldeak itzulita]

Informazioa hau guztia weborrialde honetatik aterea da: http://www.euskal-herria.org/ [Kontsulta:2009/11/04]

Azaroaren 8an, igandea, Mintzakide Mendi Taldeak Auza mendia igoko du.
Baztango mendi handia da Auza, inguruko beste guztiak baino puska bat handiagoa. Bere altuerak paregabeko ikusmira eskaintzen du Baztan eta Nafarroa Beherearen gain ez ezik baita inguruetako mendien gain ere. Igoera luzea du behetik abiatuz gero, baina aparteko zailtasunik gabea. Izpegiko bidea da, halere, erabiliena eta laburrena. Gain aldea nahiko soila da, larrea eta arlosa gorriak nagusi dira. Bere inguruetan ordea bada zer ikusia. Xorroxingo urjauzia esaterako Gorostapalo aldean, edo Iñarbegi aldeko historiaurreko monumentuak.