Gizateri osoaren garapen osoa da onartu ezin dezakeen bigarren printzipio nagusia. Kultura bakoitzean etengabe eten, apurtu eta atzera egiten duen garapenean sinisten du, baina Sanchez Mecak esan bezala, helburu edo amaiera metafisikorik ez duen garapena litzateke[4]. Horrexegatik, historiaren amaiera aldarrikatu eta iragartzen duten guztien aurka egin zuen. Hegel-ek historiaren amaiera 1807-an jarri zuen, saintsimoniarrek 1830 eta 1848-ko iraultzak azkenengoak zirela adierazi zuten. Era berean, erromantizismo itsu berarekin, Marxek ere historiaren  amaiera iragarri zuen, baina aurrekoak baino azkarragoa izanik ez zuen datarik finkatu. Baina, profeziek, zenbait milioiren itxaropena pizten dutelarik, helburua gauzatu behar dute nonoiz. Camusek adierazi bezala, heltzen da momentu bat non itxaropena etsipen bilakatzen da eta honi aurre egiteko beste bide bortitzagoak eta biolentoagoak bilatzen dira[5]. Doktrina hauek guztiek konpartitzen dute kristautasunarekin, marxismoak ere konpartitzen duen moduan, kultura greziarrarengandik urruntzen dituen mundu ikuskera. Jaspers-ek adierazi bezala, gizakien historia bakarratzat hartzea pentsamendu kristaua da zalantzarik gabe. Camusen hitzetan, Marx jainko historikoaren Jeremias-a litzateke, iraultzaren Hiponako Agustin-a bezala. Oraindik gaur egun, Santiago Castro-Gomez-ek esan bezala, badago profezietan itxaropena duenik. Hardt eta Negrik, adibiderako, Marxen espektroa aldarrikatzen dute; mesiasa gure artean dagoela oihukatzen dute, oraindik ere helburua lortu ez bada ere. gizateria oraindik ere desertuan galdua dagoenaren erakusle. Derridak aitortu bezala, desertuko gizakiak oraindik ere existitzen ez den mundu batean jarraitzen du sinisten oraina aldatu ahal izateko. Baina, Hegelek esan bezala, “izan behar duena” bilatzerakoan munduaz ahaztu egiten da gizakia intentzio hutsen munduan galduz[6]. Ikuspegi honi deitu zion Derridak desertuko mesianismoa. Orainaren ordena ukatuz jartzen dituzte itxaropenak etortzear dagoen eta guztiz ezberdina den beste orden batean. Nietzscheren ustez, ez da lekurik egon behar eguna eta ordua jakin nahi duen mesianismoarentzat. Egoeraren jakitun, mesianismoari kontrajartzen zion Derridak mesianikoa, espektatibarik gabeko itxaropena. Hala ere, Hardt eta Negri bezalako pentsalariek jarraitzen dute mesianismoa aldarrikatzen, mesiasarenganako itxaropenak gauzatu dezakeelako aldaketa desiratua. Hauen ustetan, profeziaren garapenari hasiera eman zaio gure begien aurrean. Baina, Santiago castro-Gomezek argitu bezala, aldarrikatzen den mesiasa ez da inondik inora pertsona bat, ezta zenbait pertsonek osatzen duten talde espezifikoa, dispositibo bat baizik.

Etimologikoki aztertuz gero, utopia leku-eza bezala ulertu behar dugu. Tomas Morok konposatu zuen aipaturiko terminoa ou eta topos hitz greziarrekin jolastuz leku gabezia izendatzeko hitzen baten premia sumatzen zuelako. Muguerzaren  ustetan, Morok beharbada eu aurrizki greziarrarekin jolastu zuen utopia edo eutopia leku egokia edo errealitate gauzatzeko egokia dena izendatzeko[1]. Nahiago dut, Angel Enrique Carretero jarraituz, utopia errealitatetik urrunduz idealizaturiko munduaren amestea bezala ulertzea. Gauzak horrela, utopia agertzen zaigu modernitatearen hasierarekin unibertso sinboliko-erlijioso kristaua deskonposatzen hasten denean. Orduantxe agertzen diren eraikuntza utopiko handiek, hala ere, jarraitzen dute nolabait kutsu kristaua izaten, ikuspegi kristauaren ondorengoak dira. Itxaropen eta salbazio-nahi zaharra mundura jaisten da utopiaren forma hartuz. Utopiak, forma iraultzailea badu ere, kutsu judo-kristaua jarraitzen du izaten. Baina, modernitatearen krisi honetan, ematen du utopiak ere ez duela bere momenturik onena bizi. Ados nago Muguerzarekin esaten duenean utopiaren amaiera hurbil dagoela[2]. Horrela baino ezin da ulertu egun, antiutopiak baino, utopiaren kritikak hartu duen garrantzia. Ukaezina da modernitatea dinamizatu zuten eredu utopikoen ahuleziaren sinuak gurean daudela. Mendebaldeko kulturan behintzat zentzu bakarradun proiektu utopikoak hilzorian daude. Iraganeko utopiak, idealizaturiko gizartea hobeak, gauzatu edo errealitate bilakatu ez diren neurrian eszeptikotasuna joan da gutxika nagusitzen. Bloch-ek adierazi bezala, utopia bat iruzurra bat izan ez dadin noizbait gauzatu beharko litzateke[3]. Baina utopiek jarraitzen dute utopia izaten, egun bere zentzurik txarrenean ulertzen direlarik, gertatuko ez den errealitatea, leku eza, eta ondorioz  gizabanakoaren askatasuna edota gizateriaren salbazioa aldarrikatzen duen programa politiko ororekiko agertzen du gizartean orokorrean mesfidantza. Masek, egun, ez dute inolako itxaropenik arazo eta konflikto ezberdinen konponbidean. Horrez gero, utopia politikoek ez dute jada masa mugiarazten aspaldi egiten zuten bezala; masak ez du eraldaketa sozialean sinisten. Nietzschek aldarrikatu bezala, egun munduaren garapenaren eta gizateriaren historiaren inguruko fantasiak baztertzen ditugu; masek ez dute inolako garrantzirik eta gizabanakoek mesfidati begiratzen diete.  Egun gizaki handiak baino ez ditugu mirestu behar, jenio eta heroiei kultu estetikoa egitea[4]. Gaztetasunean ezker hegeliarrean sartu izan bazen ere, goiz ikusi zuen Nietzschek hura ez zela betiko eskaloi bat; “Niretzat eskaloiak baino ez ziren; igo nituen, eta horretarako bakoitzetik pasatu behar izan nuen. Baina pentsatu nahi izan zuten nik eskaloi horietan deskantsatu nahi nuela” [5]. Horrela, Nietzschek hamaika definizio edo etiketa jasan behar izan ditu: erromantikoa, ilustratua, bitalista, irrazionalista, anarkista eta beste asko. Baina berak aitortu bezala, horiek guztiak atsedenaldiak baino ez ziren izan haratago heltzeko. Utopiari dagokionez behintzat, bat nator Günter  Wohlfart-ekin esaten duenean ilustrazioaz haratago joan   nahi izan zuela Nietzschek ilustrazioa bera erradikalizatu nahian kontrailustratua bilakatuz[6]. Nietzschek esan bezala, gizateria ez da existitzen osotasun unitario gisa, dibertsitate eta aniztasuna bezala baizik, bizimodu ezberdinak, eta horrez gero, ez du sinisten hobera doan eboluzio unibertsalean. Gauzak horrela, Sanchez Mecak mantentzen duen bezala, gizarte baketsu eta ez-alienatuak aldarrikatzen dituzten utopiekiko mesfidatu agertzen zaigu. Progresuak ez du gizartea osoaren zoriontasuna ekarriko, gizabanako bakoitzak nahi duena bilakatzeko aukera ahalbidetu baizik, ezberdina izateko eskubidea[7]. Ezin du, beraz, ilustrazioaren kulturaren ikuspegi historikoa onartu. Proiektu ilustratuaren izaera unibertsala ukatzen zuen moduan, beste gauza askoren artean, ezin izango zuen sortzen hasiak ziren proiektu sozialistak onartu. Berehala ikusi zuen suzko txakurrak ezkutatzen zuena.

“… En  cuanto  al perro  de  fuego, ahora  se  de  que  se  trata; y  asimismo  se  que  son  todos  esos  demonios  de  las  erupciones  y  conmociones, de  los  que  no  solo  las  viejecillas  sienten  miedo.

… ¡Vosotros  entendéis  de  aullar  y  de  oscurecer todo  con  ceniza! Sois  los  mejores  bocazas que  existen  y habéis  aprendido  hasta  la  saciedad  el  arte  de  hacer  hervir  el  fango.

…libertad  es  lo que  mas  os  gusta  aullar: pero  yo  he  dejado  de  creer  en grandes  acontecimientos  tan  pronto  como  se  presentan  rodeados  de  muchos  aullidos  y  mucho  humo”[8]. 

            “En  todos  los  lugares  donde  encontré  seres  vivos  encontré  voluntad de  poder  e  incluso  en  la voluntad  del  que  sirve  encontré  voluntad  de  ser  señor… Y  este misterio  me  ha  confiado  la  vida  misma. Mira, dijo, yo  soy  lo  que  tiene  que  superarse  siempre  a  si  mismo… Solo  donde  hay  vida  hay  también  voluntad: pero  no  voluntad  de  vida, sino – así  te  lo  enseño  yo – voluntad  de  poder”[1].

Indar positiboa ezagutzen eta erabiltzen ikasi beharra daukagu, eta ahal den neurrian erabilera negatiboa edo pasiboa saihestea. Orain arte oldarkortasunaren ikuspegi negatiboa baino ez da gailendu mendeku nahiari eta botere-nahi erreaktiboari bidea utziz. NIetzschek aldarrikatu bezala, zentzuren batean, antzeztoki honetako obra edo antzezlana etengabe errepikatzen den bera da, dominatzaile eta dominatuen arteko antzezlana, alegia. Gure mundua esklaboen eta jaunen mundua izatera kondenaturik dago, oraindik ere egungo ideologiek Hegelen dialektikatik edaten jarraitzen dutelako; eta zera ulertzera heldu dira, garaileak beti duela arrazoia[2]. Gizaki batzuek beste batzuk hartzen dituzte mendean, eta horrez gero jaio egiten da baloreen bereizketa. Klase batzuek beste batzuk hartzen dituzte mendean, eta horrela jaio egiten da askatasunaren ideia. Historiaren une orok du azkenik bere errituala. Betebehar eta eskubideak definitzen hasten dira. Metodoak eratzen dira. Baina gerrak jarraitzen du, eta gerraren aurka agertzen bagara ere, gerrak ez dizkio bakeari inoiz ez aukerarik uzten. Erregelak ez dira horrela bakea lortzeko pentsatzen, etekin handiena lortzeko baizik, odola isurtzeko. Biolentzia etengabe errepikatzen da antzezlanean[3]. Dominazioaren antzezlan hau bukaezina da eta izango da beti ere agertuko baita jolasten jarraitu edo hasi nahi duen baten bat. Betiereko itzulerak aldarrikatu bezala, dena bueltatzen da den moduan, betiereko errepikapen horretan dominatuak eta dominatzaileak bueltatuko direlarik. Beti egongo da agindu nahi duen batenbat eta agindua bete baino ez duena nahi ere. gutxiengo batek gidatua izan nahi duen masa agertuko zaigu etengabe, masa ezjakituna eta alperra delako, ez duelako bere kabuz pentsatu nahi, autonomiari beldur diolako[4]. Gehiengoa, artaldea, bereziki influenziablea da eta den dena irensten du datorkion moduan. Izpiritu kritiko bakoa da. Berau engainatu eta konbentzitzeko kolore biziko irudiak baino ez dira erakutsi behar, eta irudi horiexek etengabe errepikatu. Horren trukean, gehiengoak heroi edo jaunengandik indar erakusketak eskatu ditu, biolentzia. Dominatua izan nahi du, jaunari beldurra izan. Gehiengoak, artaldeak, bere baitan instinto kontserbadoreak ezkutatzen ditu, tradizioei errespetu fetixista bat eta nola ez beraien existentzia aldatu edo arriskuan jar dezakeen edozein berrikuntzari beldurra[5]. Gehiengoak ez du egia bilatzen, ilusioak baino ez ditu eskatzen lasai bizi ahal izateko. Babes gisa zer edo zerk gidatzen du gehiengoaren barruko gizaki oro besteak imitatzera eta beraiekin batera era berean kontserbatzera[6]. Gehiengoaren barneko beste gizabanakoak hartzen ditu eredugarri eta horrelaxe lortzen du identifikatzea azkenik. Honetarako beharrezkoa du pertsonak edo superni-ak, kontzientzia moralaren babespean, zenbait osagarri psikiko baztertzea. Bazterturiko osagarri psikiko hauek inkontzientean amaitzen dute. Kolektiboak ezarritako balore multzo eredugarriarekin bat datorren oro baztertua da eta itzalaren edo ni-aren parte bilakatzen da. Itzala, edo ni-a Freuden terminologian, da bestaldea, Neumann-en aburuz[7]. Beste alde batetik, lehenago esandakoarekin batera, masak beti nahi du botere ez-mugatu batek dominatua izan[8]. Besteekin batera gehiengo bat osatzeko instintoari batzen zaio jaun edo aita baten beharra. Gizabanakoa osatugabe sentitzen da bakardadean dagoenean. Horrexegatik ukatzen du gizaki orok kolektiboa uztea, ez dute horretan pentsatu nahi ere ez. Gizakia talde-animalia da, jaun edo agintari batek gidaturiko talde baten parte osagarria[9]. Dena errepikatzen da; dena bueltatzen da; dominatu edo dominatuak izan nahi duten gizakiak dauden bitartean jarraituko du aurrera sadomasokismoaren historiak mendebaldeko kulturan.

            “Tienes  que  querer  consumirte  a  ti  mismo  en  tu  propia  llama: ¡como  te  renovarías  si  antes  no  te  hubieras  convertido  en  ceniza!”[11].