Apirilaren 17an, Ikus-entzunezko komunikazioko hirugarren mailako ikasleoi bihotz zati bat lapurtu ziguten. Goizeko ordu txikitan joan ziren zure bila, ehiztaririk koldarrenen antzera, eta gauaren iluntasunean eraman zintuzten. Telebistan garaikur gisara erakutsi ondoren, bost egun eta bost gau luzez eduki zintuzten euren hatzaparretan; mehatxuz, burlaz eta jipoiez jositako 120 ordu amaigaberen agonian. Orain, Alcala Mecoko espetxean zaude, Euskal Herritik ehunka kilometrora; baina, halere Iosu, jakin ezazu urruti egon arren gurekin zaudela, gu zurekin gauden bezalaxe. Zaila zaigu denbora batez elkar ikusiko ez dugula onartzea. Jakin badakigu aurrera egingo duzula: ezinezkoa delako itsasoari mugak jartzea bezala arrano bat lau pareten artean giltzaperatzea.

Hasieratik gelakideok zure hutsunea nabari dugu, Txus. Hiru urte dira elkar ezagutzen dugula, eta lehenengo egunetik igarri genuen ez zarela gizarte-sistemak eskaintzen duen besaulki erosoetan lasai jesartzen den horietakoa: egunero hankarekin egiten dituzun kolpetxoekin sumatzen genuen zure egonezina. Jada klase arteko zigarretak ez ditugu lehen bezain gustura erretzen eta atsedenaldietako jeladun ebakiei ere zure esentzia falta zaie. Ziberbandalismoak ere behera egin du asteotan.

Bihotzaren zati bat kentzeaz gain, bertso afarietako laguna urrutiratu digute. Txomintxapel fakultateko egunean, zure omenez egingo dugu topa; harro baikaude zurekin konpartitutako une guztiez eta zu lagun izateaz. Klaseetan aspertzen garenean ere gelako ormetan jarri dugun zure argazkiari begiratu eta, ziur, gure ezpainetan irudikatzen duzun irribarreak gailenduko duela. Zuk bakarrik bete dezakezun hutsunea utzi duzu gugan, Iosu. Ez dugu etsiko berriz ere gure artean izan arte.

Besarkada bero bat zuretzat eta beste bat gureentzat Eskoriatzatik. Zaindu sorbaldak, ez galdu irribarrea eta egin beti aurrera! Maite zaitugu Iosu!

Aritz Sue Maldonadok Ikus-entzunezko komunikazioko 3.mailako ikaskideen izenean.

San Pedro parrokia entzulez bete-bete egin eta Oroitzapen Doinuak  DVD-aren eta CD-aren aurkezpena arrakastatsua izan zen. San Pedro Txiki, Txikienak eta Gurasoen emanaldiak hasiera distiiratsua, era berean sentibera eman zien San Telmo jaiei. 18. urtez, Geni Dovalek eta Pili Aizpuruak zuzendutako haur eta gaztetxo abesbatzak punta-puntako egitaraua osatu zuten. Abeslariek behar bezalako erantzuna eman zuten eta herriko altxor dugun abesbatza entzunez San Pedro parrokira hurbildutakoek gozatu egin zuten.

Emanaldia San Pedro Txikik eta Guraso Taldeak abestutako lau pieza ederrekin hasi zen. Laurak organoan M.Teresa Ibarrak lagunduta. G.Aulestiaren Guztiz Ederra-ren doinuek entzule bat baino gehiagoren malkoak eragin zituen. Giro sentikor horretan Mozarten Ave Verum-ak ezin haustura ekarri; mailari eutsi eta gazte hauek borobildu egin zuten interpretazioa. Lekukoa Franck-en Panis Angelicus-ek hartu zuen. Pieza honetan Nagore Etxabek bateria jo zuen, abestiaren bertsioa modernizatuz baina ez horregatik kalitatea galduaz. Eta lehen zatiari amaiera emateko Verdiren Nabucco lehen aldiz euskeraz entzun zen. Ahaleginean Juanito Dorronsorok zerikusia izan du, eta ataundar-zumaiarrak prestatutako oinarrian San Pedro Txiki eta Guraso Taldeak era paregabean abestu. Estreinaldia zen eta benetan, harro egon daitezke abesbatzako kide guztiak emaitza gaindiezina izan baitzen.

Kontzertuaren bigarren zatian San Pedro Txikienak abesbatzako haurtxoek abestia jolas bihurtu edo jolasa abesteko erabiliz hiru kantu arin, bixi eta dibertigarri eskeini zituzten parrokian zeudenen gozamenerako. Hasierako malkoak irribar bilakatu ziren une honetan. Abesti hauetan abeslariek txistuan Aitor Olaziregiren eta beste intrumentoetan Josefina Azpeitiaren akademiako kideen lagutnza izan zuten.

San Pedro Txikiren txanda etorri zen ondoren, beste hiru kanturekin. Hirugarrenean mahonezko trajeari, betaurreko beltzak jarri eta Swing low, sweet chariot abesti espirituala borobilduz. Ordurako San Pedro Txiki eta Txikienak abesbatzak entzuleak erabat bereganatuta zituen, horrelakoetan zaila bada ere guztien arreta irabaziz. Garbi zegoen jendea gustora ari zela entzuten.

Bukatzeko Guraso taldearen laguntzarekin eta egun batean Koro honetako kide izan direnen esku hartzearekin Gaviotas habanera entzuteko parada izan genuen. Habanera batek eskatzen duen erritmoan goia jo zuen emanaldiak, Aita Donostiaren Jeiki,jeiki etxekuak parrokian ziren guztien bihotzak "jeiki-araziz".

Horrela emanaldiaren amaierara helduta, San Pedro Txiki abesbatzak Juanito Dorronsorori, Juan Karlos Irizarri eta honen emaztea den Itziar Aizpuruari oroigarria eman zien heuren laguntza eskertzeko.

Eta nola ez ohiturari eutsiz San Telmo martxa eta Agur Jaunak

bertaratutako guztien artean abestuz amaitu zen arratsalde handi bat.

Ordubete eskaseko iraupena izan zuen kontzertuak, askorentzat gutxitxo benetan korokoek eskeinitakoa ederra izan baitzen. Kontzertu bat arrakastatsua izan denaren adierazgarria izaten da, jendea gogoz gelditzen bada; hau da edertasuna, hauek dira ahotsak, harrobia ederki landuta dago, zenbat lan hona heltzeko... Horrelakoak entzun genituen bukaeran eta ez dugu uste inork gehiegizko ezer adierazi zuenik.

DVDa eta CDa salgai

Honen guztiaren ondoren esan daiteke Alaitz Osak, Idurre Lazkanoren laguntzarekin egindako DVDak, eta Cdak harrera oso ona izan zuela eta salmenta bizi-bizi hasi dela. 19 euroren truke nahi duenarentzat eskuragarri daude salmenta toki ezberdinetan: Arkupe okindegian, Pinturas Rubion, Coro Prieto edergintzan, Arruti gazte arropa dendan eta Turismo bulegoan.

San pedro Txiki abesbatzako edozein kideri esatea ere nahikoa da gaia bideratzeko. Urte gogorra izan da, lan asko egin behar izan da baina emaitza ikusita merezi zuelakoan gaude. Zumaiako udaletxeak ere hala pentsatuko duelakoan gaude, euren laguntza ere behar beharrezkoa izan baita; horrelako egitasmo bat burutzea udaletxearen laguntzarik gabe ezinezkoa da.

San Telmoak San Pedro Txikik dotore asko hasi zituen, baina San Pedro Txiki ez da amaitu hurrengo emanaldirako jada lanean dira.San Telmoetako emanaldia, DVD-a eta CD-a hain ondo aterata indarberritu eta beste marroi baten sartzekoak dira.

            Droga, aspaldidanik dago gure kulturan ezarrita,  oraindela urte asko, medikuntzan erabiltzen hasi zirenetik, baina medikuntzan oso baliagarria izatetik, gizakiarentzat arazo oso larria izatera heldu zen. Pertsona asko, drogek sortzen duten menpekotasun larrian erori baitziren.

            Horregatik, batez ere, drogen inguruko hiru alderdi berezi aztertuko ditugu: Lehenengoa, pertsonak drogak kontsumitzeko dituen arrazoiak izango dira; bigarrena aldiz drogen kontsumoak epe motzean edota epe luzean dituen ondorioak aztertzea izango da; eta azkenik, drogen mundutik irteteko edota drogen arazoa konpontzeko zein irtenbide edo konponbide dauden ikusiko ditugu.

            Gehien bat pertsona gazteak dira kontsumitzen dutenak. Larunbat gau batean ondo pasatzera irten, eta betiko “kalimotxoekin” gutxi izanda, zerbait gehiagoren bila, droga probatu eta kateaturik geratzen dira. Hau izaten da normalean, substantziak probatzeko edukitzen den irrika pizten duen arrazoietako bat. Bestalde, hainbat jende dago, drogak eskura ez daudela pentsatzen dutenak, edota beraien inguruan drogazalerik ez dagoela usten dutenak, baina hori ez da egia. Drogak edonon eta edonoiz aurki ditzakegun garai batean bizi gara, ez daukagu oso urrutira joan beharrik kontsumitu ahal izateko.

            Edozein substantzia kontsumitzean, hasiera batetan oso sentsazio onak sortzen ditu zure barnean: ondo pasatzen hari zara; lotsa erabat galtzen duzu; etzera nekatuta sentitze;, parrandan segitzeko ikaragarrizko gogoa duzu, baina arazoak geroago hasten dira.

            Behin probatu duzunean, gustatzen bazaizu, berriro probatzen duzu eta horrela jarraitzen duzu, probatzen, azkenean adikzio hutsa bihurtu arte, honek dakartzan eragozpenak atzetik jarraitzen dizutelarik: Osasuna erabat hondatzen dizute, askotan gainera, depresioen moduko buruko gaixotasunak izatera hel zaitezke; umorea erabat aldatzen zaizu, oso pertsona bortitza izatera iritsi arte; drogak garestiak direnez, dirua lortzeko edozer egiteko gai bihurtzen zara.

            Orokorrean drogen kontsumoak, ondorio oso larriak ditu, bai norberaren buruari egiten dion kalteari begiratzen badiogu edota zure inguruko jendeak, norbera horrela ikusita, pasatzen duen sufrimendua ikusita.

            Gainera, gaur egun, geroz eta lehenago hasten dira gazteak drogak kontsumitzen. 14-16 urte bitartean dago batezbestekoa. Hau oso kezkagarria da. Garai batean, batezbestekoa 20 urtetik gora zegoen, eta ikaragarrizko adizioa sortu zen, batez ere 1980ko hamarkadan. Orduan: nolako adizioa sortuko da gaur egun?  Edo hobekiago esanda, nolako adizioa sortu du jada?

            Hala ere, komentatu beharra dago, gaur egun, drogen menpekotasuna duten pertsonak sendatu ahal izateko dauden laguntzak ez direla oraindela urte batzuk bezalakoak. Hor daude “Proyecto hombre” moduko elkarteak, edota zentro espezializatuak horrelako laguntzak jasotzeko. Gainera, olako zentroetan, ez dago zertan bertan internu geratu beharrik, badirelako urte batzuk, eguneko zentroak ere ireki dituztela, gaua norberak bere etxean igaro dezan.

            Hauetako zentro ezberdinak egonak dira hainbat pertsona ospetsu, euren artean Maradona futbolari famatua. Ala ere, ospetsu asko daude, oraindik ere, euren arazoaz jabetu ez direnak, edota jabetu nahi ez dutenak, eta ez direla hauetako zentro edota proiektuetako edonon sartu. Eta, nik diot, egunero komunikabideetan, kateaturik dagoen jendea ikusten badugu, zer egingo ete du, inork kontrolatzen ez duen 16 urteko mutiko batek?.

Hona hemen Drogek duten eragina islatzen duen bideo bat.

Abiadura handiko trenak inoiz ikusitako azpiegitura handiena eta garestiena da. Bere aurrekontua 6.000 milioi euro ingurukoa da, hots, Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Sailaren 33 urterako aurrekontua. Noski, guztiok ordainduko dugu baina, aurreikusitako ibilbideak eta salneurriak aintzat harturik, gutxi batzuek erabili ahal izango dute. Aitzitik, diru kopuru horrekin, populazio osoarentzako kalitatezko garraio publikoa finantzatu eta beste behar sozial askori erantzun lekieke.

Bestalde, konponezinezko kaltea egingo dio Ama Lurrari. Barrera efektua, zarata ikaragarria (trenbidetik 250 metro-arteko tartean osasunarentzako kaltegarria), paisaiari eraso bortitza, lurren okupazioa, energia kontsumoaren biderkatzea (tren arruntak baino 6 bider gehiago kontsumitzen du), eta, garrantzitsuena, balio natural handiko ekosistemak guztiz kaltetuko dituela.

Gainera, AHT-k ez ditu egungo garraio arazo larriak konponduko. Gure errepideetatik 1.000 kamioi baino gehiago kenduko dituela esaten digute. Ez digute esaten, ordea, 11.000-tik gora direla egunero-egunero errepideetan dabiltzan kamioiak eta kopuru hori 16.000-ra helduko dela hiru urte barru.

Hau guztia gutxi bada, AHT-ren egitasmoa batere informazio gardentasunik gabe eta udalerrien zein herritarren interes, nahi eta borondatea aintzat hartu gabe jorratzen ari dira. gehiengo sozial eta sindikalak AHT gelditzeko eskatu du behin baino gehiagotan, baina administrazio ezberdinak entzungor egiten ari zaizkio.

Arrazoi guztiak ditugu: AHT gelditu!

Antton Garikano Tolosan jaio zen 1967. urtean. Ikasketaz hizkuntzalaria da. Euskal filologia ikasten hasi bazen ere Donostian, Ingeles filologia egiten bukatu zuen Bilbon. Izan ere, karreran irakurri behar zituen liburuak jadanik irakurriak zituela ohartu zen. Ikasketak amaitu eta berehala, itzulpengintzan murgildu zen. Horrela, 2004. urtean Euskadi Saria irabazi zuen Bederatzietatik bederatzietara obraren itzulpenarekin. Egun, Zumaiako institutuan ingeleseko irakaslea da, eta, aldi berean, itzulpengintzan jarraitzen du Iñaki Zubizarreta itzultzailearen agindupean.

Nondik datorkizu hizkuntzekiko zaletasun hori?

            Niri beti gustatu izan zait irakurtzea. Orduan, behin euskarazkoak eta erdarazkoak irakurri eta gero, kuriositatea geratzen zitzaidan benetan originalak nolakoak izango ziren jakiteko. Gainera, nire inguruan aukera nuenez liburuak bertsio originaletan lortzeko, hortik sortu zitzaidan hizkuntzekiko zaletasun hori. Horri esker, eta hainbat udaretan atzerrira egindako bidaiei esker, hainbat hizkuntza menperatzea lortu dut. Besteak beste, alemaniera, errusiera eta ingelera.  

Zein genero duzu gustukoen itzultzeko?

            Gustatu poesia. Gainera, dezente daukat jada itzulita, baina argitaratzea ez da erraza. Izan ere, itzuli beharrekoa salmenten araberakoa izaten da. Hori dela eta,  argitaletxeek beti egiten dute apustua nobelaren alde, beti ere aukera gehiago duelako.  Filmekin antzeko zerbait gertatzen da: etekin ekonomikoari gehiegi begiratzen zaio. Gero, politika mailan batez ere, emaitza horiei begiratzen zaie, irizpide ekonomikoen aldekoegia baita. Orduan, irizpide guztien gainetik ekonomikoak daudela uste dut, eta horregatik dagoela egoera honetan Euskal Telebistaren programazioa.

Zein egoeratan?

Adibidez, umeei oso zuzenduta dago marrazki bizidunen bidez. Baina haurrak hasten doazen heinean, hazkuntza eten egiten da. Hau da, beraientzako programazioa eten egiten da. Filmak ere, egun, astean behin bakarrik emititzen dira euskaraz, eta askotan hori ere ez.

ETBren kasuan, momentu bat iristen da non etena egiten duen: hau aspalditik gertatu da. Itzulpengintzan ere nabari da. Jendea lan hori usten ari da, horregatik, lanaren maila kaskartzeko arriskua dago. Lan gutxi dago, gainera soldata urriarekin, eta ez da hain errekonozitua. Dena gurpil bat da.

Itzulpengintzatik bakarrik bizi al daiteke?

            Larri. Jendearekin kontaktuak eta eskaintzak badituzu, agian bai. Baina boladak izaten dira. Esate baterako, euskal telebistarekin orain lan gutxi dago. Hala eta guztiz ere, egun oso gutxi dira hortik bakarrik bizi daitezkeenak. Esate baterako, lehengo urtean greba egin  mundu honetako baldintzak hobetzeko asmoarekin.

80ko hamarkadatik hona, itzultzen diren lanen zifrak asko jaitsi dira. Zergatik uste duzu izan dela beherakada hau?

            Lehen, hasieran, beste ilusio bat zegoen agintariengan; orain, berriz, erabakiak erabat politikoak direla uste dut. Gaur, adibidez, apustu handia dago kalitatezko dokumentalen alde. Filmak ETB-2ra pasatu dira. Horrela, bi esparru sortu dituzte: bata umeena da, eta bestea, berriz, hurrengo pausoa bezala. Orduan, programazioa osatuta balego bezala eskaintzen digute.  

Gutxi gorabehera zenbat denbora igarotzen da liburu bat itzultzen?

            Berrehun orriko nobela bat, adibidez, egunean bost edo sei ordu sartuta, urte bete gutxi gorabehera. Gero, bakoitzaren izaerak eragina du. Ez bazara gustura geratzen, behin eta berriz irakurtzen duzu. Gainera askotan idazle horrek idatzitako beste liburuak irakurri behar dira, bere giroan eta testuinguruan sartzeko.

Orduan, informatzeak denbora asko kentzen al du itzulpengintzan?

            Baita ere. Hala ere, internet sekulako aldaketa izan da. Lehen milaka informazio-iturri erabili behar ziren eta orain dena pantaila batean dago. Alde horretatik aurrerakada handia izan da. Gero, baliabide informatikoak ere bai, zuzentzaileak, besteak beste. 

Kazetaritzan testu bat idaztean berrirakurtzea dator eta, gero, zuzenketa. Kazetari bat ez omen da sekula gustura geratzen bere lanarekin, beti topatzen omen du zer hobetu. Itzulpengintzan ere berdin gertatzen al da?

            Bai, baina epe baten barruan egin behar da lan, eta haurra bederatzigarren hilabetean jaiotzen den bezala, itzultzaileak egun bat du lana entregatzeko. Batzutan, agian, ez da gustura geratuko, eta denbora bat igaro ostean, berriro ekingo dio lan horri eta beste era batean egitea bururatuko zaio. Baina momentu bat iristen da non “nahikoa da” esan eta aurrera egin behar duen.

Orain dela bi urte Euskadi Saria jaso zenuen. Horrelako sariak lortzeak motibatzen al du aurrera egiteko?

            Motibazioa momentukoa dela esango nuke nik, baina gero aurrera egin beharra dago. Ni oroitzen naiz, arratsaldeko laurak eta hamar zirela telefonoz hots egin zidatenean saria irabazi nuela esateko, eta laurak eta laurdenetan beste gela batean egon behar nuen ikasleekin; alegia, momentuan poza bai, baina gero eguneroko errealitateak esaten dizu aurrera egin behar dela lanarekin. Momentuko eten bat da, poz hori ematen dizu, baina hortik aurrera ezer gutxi. Bizpahiru eguneko txoro aldi bat bezalakoa da eta horretan geratzen da dena.

Euskarak, euskalki asko edukita, toki askotan ezberdin hitz egiten da. Askori, ondorioz, euskara batua arrotza egiten zaie. Gazteleraz, berriz, ez dago horrenbesteko diferentziarik. Zer deritzozu?

            Nire irudipena da belaunaldi berriak ohitzen ari direla. Gure gurasoak ez, oraindik gordina egiten zaie euskara batua. Baina nik uste, eskola mailan ere berdindu egin denez erakusten den euskara, jende gaztea gero eta ohituago dagoela euskara mota horretara.

            Euskarazko egunkari eta aldizkariak irakurtzen dituen gazteak ere euskara batuan irakurtzen ditu. Uste dut ohitura sortzen ari dela. Filmak euskaraz ikustearen ohitura sortu daitekeen bezala, gizarteari ohitura sortu zaio Berria egunkaria, Argia astekaria… irakurtzekoa.

-          Marie Bouchard: Ekonomia sozialeko Kanadako ikerketa-katedraren titularra

-          Jose Luis Coraggio: Argentinako Universidad Nacional de General Sarmientoko Ekonomia Sozialeko MJaisutzako zuzendari akademikoa eta Instituto del Conurbanoko irakasle eta ikertzaile titularra.

-          José Gomez: Emaùs Bilbao S. Coop.en zuzendaria.

-          Natalia Quiroga: Kolonbiako Universidad Nacional-eko ekonomialaria

-          Luis Razeto: Solidaritaearen ekonomiako irakalsea da, ekonomia solidarioaren alorreko ikertzailea eta Txileko Universidad Bolivarianako Zuzendaritza Batzordeko presidenteordea.

-          Paul Singer: Sao pauloko unibertsitateko irakasle titularra.

-          Adrian Zelaia: Mondragòn Corporaciòn Cooperativako (MCC) idazkari nagusia.

-          Jon Sarasua: HUHEZIko irakaslea  

-          Eneritz Pagalday: HUHEZIko irakaslea

-          Leire Uriarte: HUHEZIko irakaslea

 Hauek guztiak, ekonomia solidarioaren inguruan hitz egin zuten, gai konkretuetan zentratuz. Eguna hasteko, MUko errektorea den Josu Zabalak, HUHEZIko dekanoa den Nekane Arratibelek, Mundukideko zuzendaria de Mikel Atxegik eta Lankiko zuzendaria de Jon Sarasuak jardunaldien aurkezpenak egin zituzten. Bertan, jardunaldien antolatzaileei (Lanki, Mundukide eta Eusko jaurlaritza) eta bertaratu ginenoi eskerrak eman zizkiguten. Jarraian hasi ziren jardunaldiak. Hona hemen hitzaldi horietako laburpenak.

Hona hemen hitzaldiko argazkitxo batzuk