Itzuli
etxera familiaren epeltasunera; ez itzuli garrasien hotza sentitzera.
Itzuli
etxera lagunak gertu sentitzera; ez itzuli bertan ez daudenak faltan sumatzera.
Urtebete
ia elkarrekin, anai arreba edo familia baten antzera. Gurasorik gabe, aske,
nahi genuena egiteko aukera. Tristea da, baina horrela behar du izan. Goazen
elkarri adio gozo bat egitera. Adiorik ez esango luke baten batek, baina
oraingo honetan “gero arte” baino gehiago da. “Laster arte” beharbada, baina
nork jakin ez ote den “agur” beldurgarri bat izango…
Etxera
itzuli. Zein da nire benetako etxea? Hamazortzi urtean bizi izan naiz etxe
berean, baina hori baino etxeago zait orain utzi behar dudana. Txikitxoa,
guretzat nahikoa. Neguan hotza, baina gure berotasunarekin epeldua. Udan beroa,
baina gure liskartxoek freskatua.
Ezezaguna
dugu nahiago askotan eta ezaguna alde batera uztea. Hori egindakoan, sarritan
gara damutzen. Hala ere, aurrera egin besterik ez zaigu geratzen.
Horrelako
erabaki batengatik nago orain malkoak hala moduz lehortzen. Bihotzean zulotxo
bat dut eta horrexek dit min ematen.
Zer
egin burua korapiloz betea duzula eta bihotza kortozirkuitoz beterik dagoela
uste duzunean?
Zer
egin dena nahasten duzula ikusten duzunean?
Zer
egin hankaz gora eta atzeraka zabiltzala uste duzunean?
Zer
egin egunez gaua dela uste duzunean eta gaua ere gau dela sentitzen duzunean?
Zer
egin eguzki distiratsua eta zeru urdina ikusi ordez, lau horma ilun ikusten
dituzunean?
Zer
egin…
Begiak
itxi eta esna amestu? Paisaia ederra, hots atseginak, inguruan maite dituzun
pertsonak…
Bizitza
ez da zuria edo beltza. Grisa bai. Momentu batzuetan beltzagoa da gris tonua,
beste batzuetan, aldiz, zuriagoa. Zuriagoa egoteko beltzagoa egon behar eta
alderantziz. Olatuen mugimenduaren antzekoa da bizitzarena. Gora. Behera. Gora. Behera.
Halako batean amaituko dena. Bitartean, daukagunaren alde onak aurkitu behar.
Gris tonu ilunari argiagoa aurkitu behar dena beltz ikustea nahi ez baldin
badugu.
Eta
amestutakoak egi bihurtzen saiatu bizitzaren garra mantentzeko.
Munduko eraikinik handienak eta indartsuenak ere
bere ahuleziak ditu. Bere arriskuak. Bere beldurrak. Behetik gora eraikitako
horrek goitik behera ez duela egingo uste izaten da. Baina zer gertatuko
litzateke ikaragarrizko ekaitza egonez gero? Hilabeteko edo astebeteko
ekaitzari aurre egiteko gai izango litzateke? Eta uholde bat egongo balitz? Egunak
joan eta egunak etorri uholdeei aurre egiteko kapaz izango litzateke? Edo uholdeen
ostean, ekaitza egongo balitz edo ekaitzaren ostean uholdea? Eraikin handi
horrek hori guztia jasateko indarrik izango ote luke?
Beharbada ez. Beharbada bai.
Eraikinak zutabe sendoak, indartsuak, izanez gero,
horren laguntzari esker aurre egingo lioke baita iraultza bati ere. Hala ere,
oinarria eskasa denean, haize bolada batek ere goitik behera botako luke.
Zutabe sendoei esker diraute itxuraz indartsu
diren eraikinek… Eskerrik asko.
Egoera baten aurrean hainbat jokabide har ditzakegu. Bat erremediorik ez duela pentsatzea izan daiteke, beste bat, gauzak bere onera itzuliko direla pentsatzea eta beste bat konponbide bila abiatzea. Azkeneko hau aukeratuz gero, konponbideak hainbat eratakoak izan daitezke, batetik, onak; bestetik, erdipurdikoak eta baita txarrak ere, edo beharbada ez dago onik?
Guretzat konponbide onena dena aukeratzen dugu beti, baina onena ei den hori txarrena bihur dakiguke. Erabakiak eskuetatik ihes eginda edo. Orduan datorzkigu damuak, penak eta hasierako ezinegonak. Hartutako bidea konponbidea iruditzen zitzaigun eta azkenean, tortura bide bihurtu zaigu...
Askotan jotzen dugu maite ditugun pertsonengana gure penak, buruhausteak, tristurak, arazoak eta abarrak elkarbanatzeko. Beren aholku jakintsuak ezin hobetzat hartzen ditugu, baina askotan ez dute balio gure burua eta barrenak gehiago nahasteko baino. Hasierako egoerara itzultzeko baino ez. Barrenak une horretan askatu eta primeran sentitzen gara, egin dugun gauzarik onena dela pentsatuz, erabaki perfektua dela burmuinean urrez idatzirik itzultzen gara etxera; baina berriro buruan dugunari mila bira eman ondoren, burua eta barrenak nahastu besterik ez ditugu egiten, hasierako ezinegonera itzuliz... hasierako garbigailu egoerara itzuliz...
Eta halako batean garbigailuak botaka egingo du barruko zikinkeria guztia bota nahirik...
Urteak joan ahala, jendea ezagutzen dugu,
jende berria. Batzuk aurrera doaz zurekin, beste batzuk atzean geratzen dira.
Urteetan zehar bidean zehar lagundu gaituzten pertsonek bide desberdinak
hartzen dituzte eta banatzea gogorra izaten da, ez da erraza lotura horiek alde
batera utzi eta bidean aurrera bakarrik antzera egitea. Gogorra benetan. Baina
bizitzaren parte da, egin beharreko zerbait. Gu geu indartzeko. Gauzak
ikusteko, ikasteko. Gu izateko…
Bidean hainbat oztopo aurkituko ditugu, baina
betiko jendeari eta berriei esker, gainetik salto egin edo bidezidorretatik
jarraituko dugu aurrera. Jakintsu eta indartsu bilakatzeko eta irribarrea
ahotik ez galtzeko.
Eskerrik asko nire bidean gurutzatu zareten guztioi.
Bizitza toki guztietatik zartaturik dagoela dirudi, gune osorik ez du uzten, guztia zirrikituak, etenak, arrakalak... Bitarteetan zehar begiratzen dugu argia aurkituko dugulakoan edo beste aldean gauza hoberen bat egongo delakoan.
Etenak guztiz apurtzen ahalegintzen gara, zulo argitsu bihurtzeko asmoz, gero eta handiagoa da argia, orduan eta gehiago nahi dugu hori gurea izatea.
Halako batean gure helburua zena lorpen bihurtzen da eta berriro ere ilunpera igarotzen da, argitasunik ezera...
Nora goaz? Nondik gatoz? Zertarako gaude? Zer egin behar dugu? Zer egin nahi dugu?
Horrelako galderak egiten zizkion bere buruari bere gelako iluntasun eta hoztasunean, ilargiaren argitasunak itzalak sortzen zituen bere gelan. Hauei erreparatuz hainbat galdera zerabilkien bere buruan.
Zer egiten ari naiz? Bide zuzena hau al da? Hau al da nik nahi dudana, ala besteek nitaz nahi dutena? Zer egingo dut? Beharbada trenari itxaron, trenean sartu eta ez dakit noraino heldu. Beharbada. Pentsatu bai, egin ez. Pentsatzen segi errealitatean gertatzen denari aurre egin ezinik... errazena...
Horrela zirauen gau eta egun, zer egin jakin gabe, bere bizitzaren zioa zein zen jakin gabe...
Neguko egun hotz eta ilun batean, etxerantz autobusean zihoala, zentzurik gabeko paisaiari begiratu zion, hutsik sentitu zen, bere bizitzak ez zuen zentzurik, egun bat betetik bereizi ezinik sentitzen zen, berarentzat guztiak ziren berdinak, ez zegoen egun berezirik, jaiegunak eta lanegunak berdin, ez zegoen bereizketarik. A egunak ziren, ez zegoen Z egunik...
Nora noa? Zertara? Zer egin behar dut bertan? M hirian hobeto nengoke, M, L, R edo P hirian hobeto nengoke bai... Z egunak zeintzuk diren jakingo nuke ziurrenik... bitartean A egunak baino ezin ditut ezagutu... Z egunak zein urrun dauden ta zein ezezagun diren niretzat, ba al dago Z egunak baino ezagutzen ez dituen pertsonarik? Berarekin elkartu eta iritziak elkarbanatuko nituzke eta Z egunak ezagutzen hasiko nintzateke...
Z egunak noiz iritsiko zain geratu zen. Zain, zain eta zain... Bere hutsunea ezin beterik... Bere egunak eta ingurunekoenak ilundu ziren arte...
Alde guztietatik jasotzeko prest egon behar dugu. Ez da lan erraza, ezta atsegina ere. Baina badirudi beste erremediorik ez dagoela. Izan ere, gutxien espero dugun aldetik, gutxien espero dugun pertsonaren eskuetatik gutxien espero dugun unean, jaso dezakegu amorruz beteriko tiro gordin bat, edo agian, bi. Gehiago, beharbada.
Pum, pum, pum.
Tiro horien zauriak sendatzeko denboraren eta pazientziaren lagun egin besterik ez dugu. Pazientzia eta denbora kontzeptu abstraktuen lagun. Lagun hauekin ohitzen joan eta konfiantza handiegirik hartu ez, bada ez bada, beste tirorik jaso nahi ez baldin badugu behintzat...
Baina bizitza prozesu ziklikoa dela dioenik bada, beraz;
pum, pum, pum
berriz entzutea tokatuko zaigu tamalez. Gizakiok ez baitugu geure akatsez ikasten.
Aspaldi trenik hartu gabe eta gaurkoan aspaldiko ohitura berreskuratu dut... Trena hartu dut trenaren triki-trakak barrena baretuko zidalakoan eta hein batean lortu du egia esateko...
Baina ez dut uste trenarrengatik bakarrik izan denik...
Trenean sartu eta segituan bi ume ikusi ditut lehiotik nire atzean zegoen gizon bati zerbait eskatzen, ez nekien zer zen. Gizonari begiratu eta zerbait arraroa nabaritu diot, ohikotasunetik at zegoen zerbait... Zutik zegoen, nire bizkarrari bizkarra emanez eta bizkarzorro koloretsua zeraman.
Trena abian jarri denean, giratu eta nire aurrean zegoen neska batengana joan da. Orduan ikusi ahal izan dut bere egunerokotasunaren falta... Pailazo sudur gorria zeraman eta pajarita bat (kolorea falta zitzaion, atzean utzi ditudan egunen antzera...) zuen okozpean.
Badirudi magikotasunak edo umoreak bizirik dirauela gogorarazi nahi zidala. Neskarekin amaitu ondoren, gizon gazte batengana joan da, harekin aise amaitu du; gero beste neska gazte batengana joan da, baina harekin ez du hizketa askorik egin. Haien ostean nigana itzuli da, ez nuen uste etorriko zenik bere bidetik kanpo nengoela uste bainuen; baina etorri eta aldamenean jarri zait. Hizketan hasi zaidanean tunelean sartu eta ezin izan diot ezer ere entzun... tunela pasatakoan segitu du nirekin hizketan...
Pegatinak saltzea nahi zuen borondatearen truke. Irribarrea irten zait berarekin hizketan nengoela "Me gusta esa sonrisa" esan dit gaizki nengoela jakingo balu bezala... Pegatina bat erosi eta beste bi eman dizkit.
Hasieran, diru gehiegi eman diodala iruditu zait, baina trukean garestiago den zerbait eman didala uste dut...
Estitxu naiz, Esti motzaua ei da... Elgoibarkua, 1988ko apirillaren 2xan Donostian jaixotakua, baiña berez, ekaiñekua izan bihar ei nitzan eta Eibarren jaixo... Zazpikixa eta ñoñostiarra kasualidadez...
Gasteizen Euskal Filologia ikasten-edo...