...letren laberintoan...

Hasieran jende gehiago etortzen zen ni bisitatzera. Orain ez. Orain gutxiago. Hala ere, eskerrak etortzen denak lore sorta bat ekartzen duen etortzen denean. Horrela behintzat bixitasun pixka bat ematen dio leku hotz eta triste honi.

 

Gaixotasunaren berri eman zidatenean ez nuen uste hemen eta horrela bukatuko nuenik. Maindire txuri hauen artean. Leku ilun honetan. Eguzkiak ere bisitatzeari utzi dio eta beti negua da hemen. Berogailurik ere uste dut ez dagoela. Argindarra dagoenik ere ez dakit. Aspaldi ez dut argia piztuta ikusi. Askotan pentsatzen dut idazle horren liburuko pertsonaia horretaz, hain bakarrik zegoen ezen bere buruari gutun bat bidali eta hori ere ailegatu ez zitzaion gizagaixo hartaz. Berak sikera idatz zezakeen, nik hori ere ezin dut egin, ezin dut idatzi. Burua bidaiatzera bidaltzearekin konformatu behar. Eta hori ere ez da nahikoa hemengo bakardade, hotz eta tristurarekin amaitzeko.  

 

Agian, hobe zen bai, beste haren aholkua jarraitu eta nire testamentuan idatzirik utzi izan banu hil eta gero nire gorpua erretzea nahi dudala. Beranduegi, ordea, damutzeko.

Terrorista arriskutsu bat zelakoan atxilotu zuten. Bonba asko jarri edo bota zituelako atxilotu zuten gizon gaixoa. Torturak eta inkomunikazioa jasan behar izan zituen egia aitor zezan, nahiz eta berak egia besterik ez esan. Urte askorako kondenatu zuten bere herritik urruti zegoen kartzela batera.

Baina berak egindako delitu bakarra komunean kaka egitean bonbatik tiratzea izan zen.

“Geure ata zutan da” idatzi nahi izan zuen Veleiako, antzina Euskal Herriko Pompeia izan zen hiriko euskaldu berriak. “Geure ata zutan da” larrialdi mezua idatzi nahi izan zuen aita baten semeak, ostraka batean (artean ez baitzuten ez mugikorrik, ez internetik ez telefonorik) larrialdi dei bat egiteko, bere aita zutan zela esateko.

 

Baina larrialdietakoek ez zuten mezua jaso edo ez zuten ulertu.

Bi mila urte geroago berriro irakurri ahal izan dugu larrialdi mezu hori, baina beranduegi, seme edo alaba horren aita aspaldi erre zen sutan.  

Burua atzerantz itzultzeko ohitura zuen norbait ondotik pasatzen zitzaion bakoitzean. Atzerantz begiratzen zuen ondoan zuena emakumea izan edo gizona izan, ezaguna izan ala ezezaguna izan.

 

Ondotik norbait pasatzen zitzaion bakoitzean, gelditu eta atzetik begira geratzen  zitzaion berarekin gurutzatu zen horri. Inork ez daki zergatik egiten zuen. Batzuk diote mespretxuz begiratzen zuela, bera besteak baino gehiago zela uste zuelako. Beste batzuek zioten bizkarrak ikustea gustatzen zitzaiola, eta horregatik begiratzen ziela denei atzetik.

 

Kontu da, egun batez lepoko minarekin esnatu zela, ez galdetu hori nik nolatan dakidan, badakit eta kitto. Kalera atera zen, beti bezala. Beti bezala pertsona batekin gurutzatu zen betiko espaloian eta beti bezala atzera begiratu zuen.

 

Baina gorputza ez zen geratu eta burua pertsonari begira zegoela, gorputzak aurrera jarraitu zuen buruarengandik bereizi zen arte.

Beldurra zion etxetik ateratzeari. Hogeita hamar urte zeramatzan etxetik atera gabe eta berak berrogeita lau urte zituen. Bai. Hamalau urte zituela atera zen azken aldiz etxetik. Gurasoak hil zirenez gerotik, bera ez zen etxetik gehiago atera. Hogeita hamar urte pasa zituen etxetik atera gabe.

 

Arrebak askotan esaten zion irteteko kalera, eguraldi ona egiten zuela eta ez geratzeko etxean bakarrik. Berak ezetz, nahiago zuela etxean geratu, ez zeukala irteteko gogorik. Beti zuen zereginen bat etxean, normalean liburuak irakurri. 564 liburu irakurri zituen kalera joan zen azken alditik.

 

Psikologo baten laguntza eskatu zuen arrebak anaiari etxetik ateratzen laguntzeko. Astean behin joaten zitzaion etxera, asteazkenetan, eta ordu betez egoten ziren hizketan psikologoa eta bera.

 

Asteazken hartan, psikologoa ez zitzaion joan. Faltan botatzen zuen, azken finean, berarekin eta arrebarekin bakarrik hitz egiten zuen, beraiek osatzen zuten bere mundua. Denbora luzez pentsatzen egon eta gero, bere bila joatea erabaki zuen, hogeita hamar urte pasa eta gero, etxetik ateratzea erabaki zuen.

 

Etxeko arropa eta zapatilak zeuzkan jantzita. Armairua ireki zuen kaleko arropa hartu asmoz, baina armairuan zegoen arropa txiki geratzen zitzaion. Hamalau urte zituenenean erabiltzen zituen arropak zeuden armairuan. Faltan botatzen zuen psikologoa eta, beraz, zegoen bezala ateratzea erabaki zuen, etxeko arropa eta etxeko zapatilekin.

 

Kalean euria ari zuen. Ingurura begiratu zuen, ez zuen ezer ezagutzen, atera zen azken aldian ez zen horrelakoa kalea, beste hiri bat zen, beste mundu bat. Psikologoa non bizi zen ere ez zekien, ez zekien nora jo.

 

Hotzikara batek astindu zion gorputz osoa, goitik hasita beheraino, behetik hasita goraino. Buelta erdia eman eta etxera joan zen, baina giltzak etxean ahaztu zituen..

Libelula urdina harrapatzen duen pertsona munduko pertsonarik jakintsuena  eta listoena izango zela irakurri zuen azal txuriko liburu horretan. Behin intsektu hegalari hori harrapatuta, ez zitzaion ezer ahaztuko eta gauza asko jakingo zituen, beste inork baino gehiago. Munduko pertsonarik argiena izango zen.

 

Horregatik atera zen uztaileko igande eguzkitsu hartan etxetik, zalabardoa hartuta, libelula urdina harrapatzeko asmoz. Errekalde deitzen zioten leku horretara joan zen. Azal zuriko liburu horretan irakurri zuen, libelula urdinak erreka inguruetan ibiltzen dira. Ez zegoen inor Errekalden, beraz, berarentzat izango zen libelula urdina, bera izango zen munduko pertsonarik listoena.

 

Mantso-mantso hasi zen ibiltzen, ingurura begiratuz, aurrera, ezkerrera eskuinera, zalabardoa eskuetan prest zuela, intsektuaren bila. Ez da erraza libelura bat bilatzea, pentsatu zuen. Errekan gora joan zen, han libelula topatuko zuelakoan.

 

Eta hantxe topatu zuen libelura urdina, errekaren bazterrean hegan, pelikuletako helikopteroak bezala. Poliki-poliki gerturatu zen munduko pertsona jakintsuena bilakatuko zuen intsektua harrapatzera. Metro erdira zuen intsektua. Zalabardoa atzera eraman eta halako batean zast! aurrera ekarri zuen.

 

Zalabardoko sarera begiratu eta han zegoen libelura urdina, hegoak geldi zituela. Munduko pertsonarik jakintsuena izango zen ordutik aurrera, ez zitzaion sekula ezer gehiago ahaztuko. Kristalezko potoan sartu zuen intsektua eta etxerako bidea hartu zuen. Baina ahaztu egin zitzaion etxerako bidea.

Blog honen hizkuntza euskara bada ere, salbuespen batzuk egin daitezke, batez ere horrelako ipuinekin. Hona hemen Rubén Daríoren ipuin hiperlabur bat:

En el paraíso terrenal, en el día luminoso en que las flores fueron creadas, y antes de que Eva fuese tentada por la serpiente, el maligno espíritu se acercó a la más linda rosa nueva en el momento en que ella tendía, a la caricia del celeste sol, la roja virginidad de sus labios.
-Eres bella.
-Lo soy-dijo la rosa.
-Bella y feliz-prosiguió el diablo-. Tienes el color, la gracia y el aroma. Pero...
-¿Pero?
-No eres útil. ¿No miras esos árboles llenos de bellotas? Ésos, a más de ser frondosos, dan alimento a muchedumbres de seres animados que se detienen bajo sus ramas. Rosa, ser bella es poco...
La rosa, entonces -tentada como despúes lo sería la mujer- deseó la utilidad, de tal modo que hubo palidez en su púrpura.
Pasó el buen Dios después del alba siguente.
-Padre-dijo aquella princesa floral, temblando en su perfumada belleza-, ¿queréis hacerme útil?
-Sea, hija mía- contestó el Señor, sonriendo.
Y entonces el mundo vio la primera col.

Iturria: Obligado, Clara (2001), Por favor, sea breve. Antología de relatos hiperbreves. Paginas de espuma: Madrid

Aspaldi samar idatzitako poema bat, baina ez horregatik zaharkitua:

Vox populiaren mezularia 

Herriko paretan idatzirik

             Presoak etxera!

Herriak hitz egin du

Eta ez du inork entzuten.

 

Herriko paretan idatzirik

             Independentzia eta sozialismoa!

Herriak erabaki du

Eta ez dio inork jaramonik egiten.

 

Eta herria kalea irten da

                          -demokraziaren izenean-

Aldarrikapenak egitera

Baina uniformedun gizon armatuek

Debekatu egin die, oldarturik

                          -beti ere demokraziaren izenean-.

 

Eta herriko paretek

Geroago eta garraxi gehiago egiten dute

Vox populiaren mezulari bilakatu dira.

Baina biharamunean

Pareta berriro, zuriz pintaturik esnatuko da

Ezer idatzi ez balitz bezala.

 

Zizurkilgo Udalak antolatutako ipuin lehiaketako 2. saria eman didate, lehiaketa hontan Zizurkil inguruko herritarrek parte har dezakete. Ipuina osorik hemen jartzeko luzeegia da, iñork irakurri nahiko balu, eskatu lasai hemen (edo korreoz: urtzi13@hotmail.com), gusto handiz bidaliko nioke.

Hala ere, prezio bat dauka, irakurritakoan iritzia eman mesedez.

ondo izan

P.D. Ipuinan izena "Hazkura emango zion"

Gasolina zerbitzu gune batean geratu ginen, biok gindoazen autoan, biok eta atzealdean, agian, beste norbait. Autotik atera nintzen autoaren depositua betetzeko. Ez dakit ze eguraldi egiten zuen, ezta nora gindoazen ere. Han geunden gasolindegian, zu, ni eta, agian, beste norbait. Zerbitzaria etorri zen, harrotuta nirekin ligatu nahian-edo eta gasolina zerbitzatzeko mangera hartu eta depositua bete ordez autoa bustitzen hasi zen, harroturik, kantari... Gelditzeko eskatu nion, ez zidan kasurik egiten...

 

Ingurura begiratu zuen, baina ez zuen inor ikusten. Desagertu zen gasolindegia. Ez zegoen berak ekarritako autorik ondoan, ezta auto barruan zegoen inor. Basamortu baten erdian zegoen, auskalo non...

 

Orduan zure bila hasi nintzen, mendebaldera lehenik. Han ez zintudan aurkitu eta hasierako lekura itzuli nintzen. Biharamunean hegoaldera joan nintzen, han ez zegoen harea herdoildua besterik. Atzera abiagunera itzuli nintzen zure arrastorik izan gabe. Biharamunean iparraldera joan nintzen, han ere ez zeunden. Gaua zen abiagunera iritsi nintzenerako, baina ezin nuen lorik hartu. Mendebaldean ez zeunden, iparraldean eta hegoaldean ere ez. Beraz, ekialdean egon behar zenuen, non bestela?

 

Ilunpean abiatu nintzen zure bila. Jada ez nengoen basamortu baten, ezagutzen ez nuen etxe handi batean nengoen. Gela bakarra falta zitzaidan begiratzeko, han behar zenuen. Zure izenarekin deitzen nizun. Hemen zaude? Non zaude? Ez nuen argia pizteko etengailua aurkitzen. Zure izena esaten jarraitzen nuen, hemen zaude? Hemen zaude?

 

Nire izena esaten hasi zinen, hemen nago, hemen nago. Ohean esnatu nintzen gaualdeko ez-dakit-ze-ordutan. Nire ondoan zeuden, muxu eman zenidan eta lo jarraitu genuen.

 

Baina esnatu nintzenean ez zinen nire ondoan.