Onegia zelako bota zuten erregea tronutik. Erreinuko borrero guztiak kendu zituen eta hauen ordez poetak jarri. Astean behin, hiriko plazan exekuzioen ordez, poetak egoten ziren poesia errezitatzen. Baina ez poema epikoak, erregeak debekatu egin baitzuen poema epikoak egitea. Zerbait debekatu bazuen, horixe izan zen. Honekin pertsona jakin baten handitasunaren alde egiten baitzen.

Gazteluko zeldak ez zituen matxinoak atxilotzeko erabiltzen, etxerik ez zutenentzat aterpe bilakatu zituen. Eskola eraiki zuen nekazari eta artisauen seme-alabek ere irakurtzen eta idazten ikas zezaten, ospitalea eraiki zuen, hamarrena, nekazariek ordaindu behar zuten zerga, erdira jaitsi eta bostena bakarrik ordaindu behar zuten...

Baina biztanleek faltan botatzen zuten matxinoari plazan lepoa mozteak sortzen zuen zirrara, faltan botatzen zituen gaztelupeko zeldedatik sortzen ziren garrasi hotzak,  izurri beltzak sortutako heriotza gorriak...

Gabezia hauengatik matxinada piztu zen, lehenik hirian gerora erreinu osoan eta lepoa moztu nahi izan zioten erregeari, baina erreinuan ez zegoen hori egin zezakeen borrerorik... Ordea, etxean aizkora duen edonork egin dezake borreroaren lana. Eta halaxe egin zuten, nekazari batek hartu zuen etxean zeukan egurretarako aizkora eta horrekintxe moztu zioten lepoa erregeari.

Post Scriptum

Eta orain, hausnar bedi Erdi Arokoa izan daitekeen istorio hau gerta ote daitekeen gaur egun. Ni baiezkoan dago...

 
Eta kasualitatea
(edo kausalitatea ote?)
Zure txanpona estoldara erori zen
Eta horrela bizi zara gurutzearen aurka
Eta aurpegia ezin eman.

Ez...

Eta agian arrazoi izango diten,

Ez gintunan alde onenean jaio

Ezta garai hoberenean ere

Ezta testuinguru hoberenean ere.

Arrazoi izango diten

Eta hobe geniken gu ere jaio ez bagina

Edo beste garai batean jaio bagina…

Edo beste nonbait…

Eta Bukowskyrekin, edo hirekin

Edo bakarrik joango ninduken

Taberna zulo batera

Whiskya edo zerbeza,

(Egia esan berdin dit zer),

Edanez, koaderno zahar batean

Edo serbileta  erabili batean

Poema bat idaztera...

Edo agian ez niken ezer egingo

Eta goizaldeko ordu txikitan

Ordenagailuan idatziko niken

Auskalo zer...

http://www.youtube.com/watch?v=hrOQO3G3UIg

Urte hartako egun hartan erori zen anfora edo anphora edo dena delakoa lurrera eta mila zatitan apurtu, ni nintzen agian anfora hori, edo, agian niri eroriko zitzaidan lurrera, auskalo (Borgesek ez du zehazten gauza bera edo gertukoak direnik), agian ikusi bakarrik egin nuen... Baina okerrena da, anfora horrekin batera ni ere hautsi nintzela, eta hautsita jarraitzen dudala...

Esango dizu berak ez duela ikasi euskaraz ez duelako PNV-koa edo EH-koa izan den familiakorik. Esango diozu ez duela horrek zer ikusirik euskara jakitearekin, baina tira... holako jendea ere badago mundu hontan...

Konfiantza hartuz joango da zu(r)ekin eta bere bizitza kontatuko dizu(e), esango dizu(e) ingeniaritza ikasi zuela baina perituak harroputzak eta pertsona txarrak direlako ez zuela karrera gustura egin. Horregatik ez du lana ingeniari bezala egiten, ‘mind mapper’ dela (baieztatuz gainera, mapper bi p-rekin idazten dela), ingeniaritza ikasi eta buruen mapak egiten dituela esango dizu...

Autobus geltokian, autobusaren zain zaudetela bere telefono zenbakia ere emango dizu berarentzako moduko neska euskaldun bat bilatzen baduzu abisatzeko, zuk zurea ere emango diozu, konpromisoz bada ere.  Autobusa iristean eta bakoitzak berea hartzean, zure lagunak esango dizu  begietara begiratzeagatik hasi dela hizketan, baina zuk ez zenekien begietara begiratze hutsak hainbesteko garrantzia zuenik...

Handik ordu batzuetara sms bat bidaliko dizu: ponme anuncio n l facul: “hombre españolista busca euskal emakume para forjar entendimiento en las vascongadas”

Eta agian hau dena asmatutako istorio bat da, nork daki, agian bakarrik egin zenuen autobus geltokirako bidea, eta agian ez zinen autobus geltokira joan, baizik eta tren geltokira... baina azken aldian, badirudi modan daudela G hiriko eta autobus geltokiko istorioak...

Ez ziren Bisigodoak bakarrik izan euskaldunen herria menderatzen saiatu ziren bakarrak, eta antza denez, haiek ere domuit vascones edo antzeko gezurtxoren bat asmatu beharko zuten beraien handitasunaren izenean.

Euri eta elur asko egin du esaldi hau lehen aldiz idatzi zenetik, baina euskaldunen herrian sartzen direnen buruan esaldi berak jarraitzen du bueltaka. Baina agian orain ez dira hain kultuak, eta orain ez dute jakingo latinez… orain beste hizkuntza batean esaten dute: hemos vencido a…

Eta badirudi gehiengo baten gutxiengoa dela gehiengoaren ordezkari…

 
Argazkia: Amaiurko gaztelua zegoen tokian dagoen oroitarria.

Demagun entziklopedia L letran zabalduta M. L. siglak betetzen dituen pertsona ezezagun baten bizitza kontatzen dela... bizitza edo heriotza... Eta entziklopediak kontatuko du nola jaio zen 1782an eta nola ama gaztetan galdu zuen. Aitarekin liskarra eduki zuela ere kontatuko du eta honek beste baserri batera bidali zuela morroi lanetara. 1815eko uztailaren 4an atxilo hartu zutela kontatuko du beherago eta Pauen epaitu egin zutela eta galeretara kondenatu.

Baina entziklopediak ez du kontatuko deliturik gabe epaitu zutela, deliturik gabe heriotzara kondenatu zutela. Ez du azalduko entziklopediak bere aitaren eta anaiaren amarruz atxilotu zutela. Ez du kontatuko torturatuta hil zela galeretan, agian zerua itsaso zikin bat dela esanez...

Baina herriak badaki nor zen M. L siglei erantzuten zien pertsona hori, badaki Martin izena zuela eta Larralde abizena. Eta badaki galeretan poema bat idatzi zuela, edo bertso bat edo zerbait. Eta horregatik kantatzen dute. Martinek bazekien kantatuko zutela eta horregatik idatzi zuen.

J.S.-k ere ezagutzen zuen M.L.ren historia eta horregatik idatzi zuen berari buruzko poeman bat. Eta R.O.k ere izan zuen M.L.ren berri J.S.ren bidez. Horregatik musikatu zuen poema.

Baina badirudi musika eta poesia ez direla ezagunak, eta B.A.ren entziklopedian bakarrik agertzen direla...

http://www.bordaxuri-epaiketa.com/Kantua.html

http://www.bordaxuri-epaiketa.com/

http://www.basquepoetry.net/poemak/0107.htm

            eguneratua: http://es.youtube.com/watch?v=tkWjxuBBu1U

Egia esan, hizkuntza batean ez da ezer halabeharrez edo kasualitatez gertatzen. Hizkuntzaren barneko aldaketak lege eta arau jakin bati loturik daude. Hitz bat ez da legerik gabe garatzen, atzizki bat ez zaio edozein hitzi elkartzen... Hizkuntza baten biziraupena ere, ez da halabehar kontua, ezta euskararen kasuan ere, oraindik arrazoi jakinik ez daukagun arren.

Irautea halabehar kontua ez den bezala, ez da halabeharrez gertatzen hizkuntza baten galtzea. Arrazoiak daude eta Euskararen egoeraren kausa azaltzea izango da nire helburua artikulu honetan:

            Euskarak duen egoera estuki loturik dago bizi dugun sistema ekonomikoarekin. Kapitalismoaren funtsa gutxiengo batek gehiengoaren kontura irabaziak handitzea da, dirutik dirua lortzea. Gehiengoa (ikasle eta langileria) zapaldurik mantenduta, gutxiengoa den burgesiak irabazi erraldoiak lortzen ditu.

            Testuinguru honetan ulertu behar da euskararen egoera. Burgesiak bere garaian paper garrantzitsua jokatu zuen, inbertsioak egin zituen lantegiak etab. sortuz eta horrela ekonomia bultzatuz. Baina sistema kapitalista kontraesanez beterik dagoen sistema bat da, ekoizpen kolektiboaren irabaziak indibiduo baten eskuetan geratzen dira.

            Goraldiak eta beheraldiak izaten ditu sistema honek eta gaur egongo egoera azterturik, argi dago, beheraldian gaudela. Orain ez naiz hasiko beheraldi honen arrazoiak etab. azaltzen. Kontua da sistema honek kontrolik gabe produzitzen duela burgesiak ahalik eta etekin handiena ateratzeko. Kontrolik gabe ekoizte honek gainproduzioaren arazoa dakar, hau da, kontsumituko dena baino gehiago ekoiztea.

Askok galde lezake orain zer zerikusi daukan ekoizpenaren arazoak euskararekin. Lehen begiratuan, agian, ez da lotura handirik ikusiko. Baina ongi aztertuz gero, bien artean lotura badagoela kontura gintezke.

Esan bezala, burgesiaren, hots, klase agintariaren helburu bakarra onurak lortzea da, dirutik dirua irabaztea horretarako edozer egin behar badu ere. Euskal burgesiak, PNV-ek eta EA-k ongi ordezkatzen dutena, ez du inongo benefiziorik lortzen euskara bultzatuz. Hala balitz, euskara hutsezko telebista gehiago leudeke, egunkari gehiago...

            Beren poltsikoari bakarrik begiratzen diete eta, jakina, euskarak ez die sakela diruz betetzen. Ikus daitezke, noizean behin, EAEko gobernuak euskara bultzatzeko hainbat ekimen etab. sustatzen dituela... baina hauek guztiak euskaldunak engainatzeko eta gobernuaren itxura garbi edukitzeko taktika merkeak besterik ez dira. Itxuraz defendatzen dutena beste gauza bat da; bestela, zergatik, esaterako, ez dituzte irekitzen Euskaltegiak herri guztietan, prezio eta ordutegi malguekin, herri hauetan erdaldun elebakarrak ere baldin badaude? Honen erantzuna sinplea eta ulertzeko erraza da: Euskaltegiak irekiz euskaldun hiztunen kopurua igoko balitz ere, klase agintariak ez luke onura handirik lortuko. Euskaltegiak aipatu baditut ere, gauza bera esan daiteke gainontzekoekin: euskarazko komunikabideak, kulturaren arloa, zerbitzu publikoak...

Ikus daitekeen bezala, beraz, Euskarak duen etsaia sistema bera da, indarrean dagoen sistema. Horregatik, euskarak bizirautea nahi badugu, beharrezkoa da behin betiko sistema hau suntsitu eta arazo sozial eta nazionala konponduko duen sozialismoa eraikitzea.

honi buruz gehiago: http://www.euskalherriasozialista.net/index.php?option=com_content&task=view&id=69&Itemid=13

http://www.euskalherriasozialista.net/index.php?option=com_content&task=view&id=75&Itemid=13