Baretutako otso bat

Apirilaren 19an Varsoviako guetto judutarra okupatzaile alemanaren aurka matxinatu zela 65 urte beteko dira. Ojo, matxinada hau ez da nahastu behar urte bat beranduago, 1944ko abuztuaren 1ean Armija Krajowak zuzendu zuenarekin.


II. Mundu Gerrako argazkirik ezagunetarikoa. Argazkian azaltzen direnak Wikipedian identifikaturik dituzue.

1943 eta 1944ko matxinadek arrazoi ezberdinak izan zituzten muinean. Lehena, 1943ko apirilatik maiatzera arte iraun zuena, SS-Reichsführer Heinrich Himmler-ek Varsoviako guettoa suntsitzeko eta bere biztanleek konzentrazio kanpamenduetara ebakuatzeko agindu baten ondorioz hasi zen: Ziurra zen heriotz baten aurrean guettoko judutarrek nahiago izan zuten beraien bizien alde duintasunez borrokan hiltzea.

Guettoa birrindua eta bere biztanleak erahilak izan ziren.

1944. urtean aldiz Europako egoera geoestrategikoa bestelakoa zen: Uda horretan Normandiako desenbarkoarekin batera, Ekialdeko Frontea zeharo desegitea lortu zuen Armada Gorriak eta abuzturako Varsoviako inguruan zeuden. Wehrmacht-a azkenekotan zegoen.

     
Varsoviako Altxamenduaren konmemorazio baten berri ematen duen kartela. 2006ko uztailaren 29an Varsovian Rusiako bidean nengoela atera nituen argazkiak.


Horren ondorioz, eta asko laburbilduz, Polonian klandestinitatean Armija Krajowaren pean zeuden borrokalariak Varsoviako Altxamendua bezala ezaguna den matxinada gauzatu zuten.

Hemen ere, poloniarren matxinadak porrot egin zuen.

Bigarren matxinada hau zapaltzeko indar alemanetako elementu inpresentable ta lazgarrienak berebiziko garrantzia izan zuten: Sturmbrigade Dirlewanger eta Kaminski Brigada. Lehena, Oskar Dirlewangerren agindupean zeuden eta Alemaniako espetxeetatik askaturiko preso arruntek osatzen zuten: hiltzaileak, bortxatzaileak, heriotz zigorrera kondenatuak... lo mejor de cada casa.
Kaminski Brigada aldiz, nazien errusiar kolaboratzaileak osatzen zuten. Hauek ere beste horrenbeste.

Bigarren altxamendu honetan Wehrmacht-eko soldadu belgiar batek Oskar Dirlewangerren jarreraren deskribapen lazgarria ileak tentetzen dituen horietakoa da:

"The doors opened and a nurse appeared with a tiny white flag. We went inside with fixed bayonets. A huge hall with beds and mattresses on the floor. Wounded were everywhere. Besides Poles there were also wounded Germans. They begged the SS-men not to kill the Poles. A Polish officer, a doctor and 15 Polish Red Cross nurses surrendered the military hospital to us. The Dirlewangerers were following us. I hid one of the nurses behind the doors and managed to lock them. I heard after the war that she has survived. The SS-men killed all the wounded. They were breaking their heads with rifle butts. The wounded Germans were screaming and crying in despair. After that, the Dirlewangerers ran after the nurses; they were ripping clothes off them."

"“We blew up the doors, I think of a school. Children were standing in the hall and on the stairs. Lots of children. All with their small hands up. We looked at them for a few moments until Dirlewanger ran in. He ordered to kill them all. They shot them and then they were walking over their bodies and breaking their little heads with butt ends. Blood streamed down the stairs. There is a memorial plaque in that place stating that 350 children were killed. I think there were many more, maybe 500."

"There is also that small child in Dirlewanger’s hands. He took it from a woman who was standing in the crowd in the street. He lifted the child high and then threw it into the fire. Then he shot the mother."

http://www.warsawuprising.com/ orrian informazio pilla bat dezute. Ingeleraz.