Elerti

Are youngsters motivated by obligation? Let´s discuss.
In most of the schools of our country the Government obliges student to read some specific books. But are these books the appropriate ones to learn? Or is it only a cultural tradition?

Nowadays youngsters prefer watch TV that read books, that is why probably in the schools reading books is obligatory. But it is considered that these books are not the appropriate to the young people. Have you ever thought about this type of literature? These books are like Zalacaín el aventurero, Lazarillo de Tormes, Obabakoa, Behi euskaldun baten memoriak… In fact, we think that this is not a good way to motivate to read. Also, there are some teachers that think the same, but they cannot do anything because there is a curriculum to follow from the Government.

The solution to this problem could be to offer a curriculum with more options considering that in the schools there are many differences between the students. They must have the opportunity to choose the literature that they like including different types of books.


By this way, we might get youngsters more interested in reading. Moreover, they will be able to learn things that most of the time TV cannot teach.

Zenbat aldiz jarri digute liburu bat esku artean? Eta zenbaitetan baztertu ditugu, baliorik ez dutelakoan? Kanpotik erakartzen ez badigu ere, zenbat aldiz ireki dizkiogu tripak eta oharkabean istorio liluragarrietan murgildu? Askotan sentitu gara istorio horren barruan, hor datza liburuaren xarma. Bera izan da, liburua, egia edo fikzioa guregana hurbildu duena.

Hau guztia kontuan izanda, 1996 geroztik apirilaren 23a liburuaren nazioarteko eguna ospatzen da.

Zergatik apirilaren 23a?

Vicent Clavel y Andrés idazle eta editore valentziarrak, liburuari egun bat eskaintzea proposatu zuen. Hasiera batean, urriaren 7an ospatzea erabaki zuten, batik bat, Cervantes idazlearen jaioteguna zelakoan.Baina, azkenean apirilaren 23a hartu zen data finko bezala Cervantesen heriotzari omenaldia egiteko asmotan. Orduz geroztik, Katalunian Saint Jordirekin batera apirilaren 23a liburuari eskainitako eguna ospatzen da. Baina hau ez zen soilik Katalunian ospatuko, urteak aurrera egin ahala, Espainiako probintzia ezberdinetan zabalduko da. Espainiako Gobernuak Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundeari aurkeztu zion ideia eta honek 1995ko azaroak 15ean onartu zuen Parisen. Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundeak, apirilaren 23aren eguna mantentzea erabaki zuen beste hainbeste idazleen heriotza egun horretan bertan izan baitzen. Adibidez, William Shakespere Ingalaterrako idazlerik garrantzitsuena. Honen guztiaren ondorioz, 1996tik apirilaren 23a guztion gozamenerako eguna da.Zergatik den guztion eguna? Liburu batekin asko ikasi dezakegulako, eta ikasteaz gain, gozatzeko aukera paregabea luzatzen digulako liburuak.

2009ko liburuaren nazioarteko eguneko kartela      www.donostiakultura.com

Espe Arriaran Arrasateko Elkar liburu dendaren saltzaileari egindako elkarrizketa irakurgai uzten dizuegu jarraian:

 

Zein liburu izan da 2009ko urtean  orian arte gehien saldu dena? Euskaraz edo gaztelaniaz?
Hemen Arrasaten, gaztelaniaz euskaraz baina gehiago irakurtzen denez, gehien saldu diren liburuak honako hauek izan dira: Los hombres que amaban a las mujeres eta La chica que soñaba con un vidón de gasolina y una caja de cerillas.

Eta zein izan da euskaraz gehien saldu den liburua?
Bernardo Atxagaren  Zazpi  etxe Frantzian saldu da batez ere.

Ingelesezkorik  saltzen al da?
Egia esanda oso gutxi. Saltzen direnak  institutuan edo eskoletan derrigorrez irakurtzeko eskatzen direnak izaten dira.

Arrasateko Elkar denda.                             Iturria: Elixabet Zaldua.

Durangoko azokak eraginik izaten al du liburuak saltzerako orduan?
Bai, eragin handia. Bai Durangon bertan eta baita Euskal Herriko beste liburu denda guztietan ere. Data horietan gainera, Gabonak gerturatzen hasten dira eta horrek eragina izaten du.

Zein bezero mota erosten dute gehien?
Denetarik dago baina gazteak gutxiago erosten dutela argi dago. Batez ere derrigorrez irakurri behar dituztenak erosten dituzte. Beraz, derrigorrezkoak erosi irakurri eta ... fuera!!!

Ze literatura mota saltzen da gehiago?

Nik esango nuke agian abenturazkoak direla eta baita polizia-nobelak. Hala ere, agian, gehien saltzen den literatura "emakumezkoen literatura" deritzona da. Politak, xamurrak…  izaten dira eta ordea, ez dira izaten amodiozkoak, sentimenduzkoak baizik. Pertsonen arteko harremanak eta mota honetakoak... Orain honi deitzen zaio "emakumezkoen literatura" eta emakumeak gizonak baino gehiago erosten eta  irakurtzen dugunez...  (barre egiten du) orduan oso ongi saltzen da.

Azken urteotan interneten irakurtzeko ohitura zabaldu da, eraginik izan al du salmentetan?
Momentuz ez. Liburu elektronikoak etxe guztietan daudenean ez dakit zer gertatuko den baina, benetan gustatzen zaienei irakurtzea, ez zaie irakurtzea soilik gustatzen, baizik eta erostea ere bai, liburua esku artean eduki, letra nolakoa den ikusi, ea zer kontatzen duen aztertu… Ikusi dezakezuen bezala jendeak denbora asko pasatzen du liburu bat aukeratu aurretik ( eta atzeko gizonari seinalatzen dio). Bestela parrokiaren aurrean ikusten bagaituzue, atean besoa luzatuta, badakizue zergatik den ( barrezka).

Irakurleak ugaritu edo gutxitu egin dira?
Ez dut nabaritu diferentzia handirik. Nik esango nuke berdin berdin gabiltzala, ez da handitu baina gutxitu ere ez. Aurreko Gabonetan ikaragarri saldu genuen, inoiz baino gehiago!!! Krisia dagoenean  liburua oso opari merkea da, beste edozein baino merkeagoa. Esaterako, play stationeko jokoak erosi beharrean, askok, liburua oparitzen dute eta: toma libro!!!

24 urte erbesteratuta eta klandestinitatean bizi arren argitaratzen jarraitzen du.

Munduko zazpi herrialdetako ipuinak eta Gau iluneko narrazioak argitaratu zituen Durangoko azokako 43. edizioan, 2008ko abenduan Joseba Sarrionandiak.


  Sarrionandiaren azken liburua        iturria: www.euskaraz.net

Joseba Sarrionandiak 2008ko Durangoko azokan 2 liburu aurkeztu ditu; Batetik Munduko zazpi herrialdetako ipuinak eta bestetik Gau iluneko narrazioak izenekoa. Pasa den urteko Durangoko azokan Sarrionandiaz gozatzeko aukera izan dugu, nahiz eta erbesteratuta klandestinitatean bizi den.

                        
 
Sarrionandiaren argazki ezaguna     www.arcpublications.co.uk


Sarrionandia ezagutzen…

Joseba Sarrionandia Iurretan (Bizkaia) jaio zen 1985.urtean. Euskal idazle garrantzitsu honek hainbat motatako lanak egin ditu , besteak beste: poesia, narrazioa, saiakera, haur literatura, itzulpenak, kolaborazio periodistikoak…
Euskal filologia ikasi zuen Bilboko Deustuko Unibertsitatean eta ondoren euskerako irakasle moduan egin zuen lan. Bere leheneetariko lanak  Zeruko Argia, Anaitasuna , Jakin, Oh Euzkadi eta Ibaizabal aldizkarietan egin zituen  eta azken honetako sortzaileetako bat izan zen.

22 urte zituela espainiako polizia atxilotu egin zuen E.T.Ako kide zelakoan, eta 22 urteko espetxe zigorra ezarri zioten. Baina 1985 eko San Fermin egunean Martuteneko espetxe barruan Imanol kantariak emandako kontzertu baten aukera baliatuz, Iñaki Pikabea presoarekin batera bozgoragailu batean ostenduta alde egitea lortu zuen. Bere obratan preso izatearen errealitatea islatzen du eta nahiz eta gaur egun klandestinitatean bizi liburuak argitaratzen jarraitu du, euskal irakurleon zorionerako.

Langile amorratua

Literatura unibertsaleko hainbat lan euskaratu ditu. Besteak beste, Samuel Taylor Coleridgeen ,The Rime of the Ancient Marineer poema. Beraz, euskal idazle ona izateaz gain, euskal idazleen literaturaz mugatzeko aukera baztertuz, ateak zabaltzen ditu beste hizkuntzetako literatura  irakurri ahal
izateko. Gainera, Mikel Laboarekin, Ruper Ordorikarekin... aritu izan da elkarlanean musikan.

<< Koldo Izagirre idazlea: Hiru etapa nagusi atzeman litezke Joseba Sarrionandiaren poesian: aro kultoa, aro lirikoa eta aro dialektikoa>>

<<Hiru etapa nagusi atzeman litezke Joseba Sarrionandiaren poesian: literaturaren deskubrimendu goiztuak eragindako intertestualitateak markatzen duen kultismoa, egoera pertsonal gogorrak eragindako itxituraren eta urruntasunaren aurkako minduraren lirika, eta mundutar anonimo bilakatuak sorturiko hemen nahi eta han beharraren arteko aro dialektikoa.»,  dio Koldo Izagirrek


Sarrionandiaren lanetan metafora ederrak ikusteko aukera dago, pentsamendu sakonak ere azaltzen dira noizean behin eta gainera bizitzaren joan etorri errealista azaltzen du.


Iturriak: Susa literatura
             Wikipedia
             

Joxe Lizaso 2009ko apirilaren 1ean hil zen Azpeitian, 82 urterekin.
Joxe Lizaso bertsolaria hil zen, 2009ko apirilaren 1ean jazo zen gertaera, 82 urte zituela. Duela bi aste aldaka batetik operatu zuten eta osasunez ongi bazegoen ere, etxean zendu zen.



Joxe Lizaso bertsotan.    Iturria: www.Bertsoa.com

Lizaso orain bi aste operatu zuten aldaka batetik  baina dena ongi bazihoan ere atzo arratsaldean zendu zen etxean.   17 urterekin kantatu zuen lehen aldiz oholtza gainean eta 64 urte plazaz-plaza ibili bazen ere, azken urteetan ez zen taula gainera igo.
Joxe Lizaso 1927. urtean jaio zen, Enpara Kalean, Azpeitia eta han bizi izan da beti.  Bi seme zituen horietako bat Sebaxtian Lizaso bertsolari ezaguna zen , eta Beñat Lizaso bertsolariaren (Sebaxtianen semea) aitona. 2009ko apirilaren 2an, osteguna, izan zen hileta elizkizuna  Azpeitiko parrokian arratsaldeko 7etan.

Omenaldia korrikako 16.edizioan

2009ko apirilaren 2an, osteguna, Korrika 16 Azpeitira heldu zenez, Joxe Lizasori omenaldia egin zioten hainbat herritarrek.

¿Cuántos libros has leído en castellano? ¿Y en euskera? ¿Cuál fue el último libro que leíste? Hoy en día la lectura es un hábito que preside en nuestra sociedad. La lectura no es sólo un método de aprendizaje, sino que también es una actividad de ocio. Leemos para vivir otras vidas, para complementar la realidad, para saber que no estamos solos… en definitiva, para disfrutar y aprender.



El 40,4 % de los habitantes españoles disfruta, y a la vez aprende, mediante la lectura habitualmente. En lo que se refiere a la población vasca, la cantidad de lectores es mayor en comparación con la media española, teniendo en cuenta que el 55,7 % de los vascos aseveran leer diariamente.

¿Pero, son ciertos los rumores que se han difundido sobre que en euskera se lee poco? De ese 55,7 % de lectores vascos un 21,16% asegura leer en euskera,  por lo cual,  deducimos que el porcentaje de lectores en euskera no es tan pequeño como se rumorea.  Hay que tener en cuenta que en la Comunidad Autónoma Vasca el castellano  es muy utilizado,  y eso influye a la hora de la elegir el idioma del libro. Mucha gente se decanta por un libro en castellano pensando que  en euskera será de peor calidad, algo que no tiene por que ser así. Sí que es verdad que hay traducciones erróneas, no obstante,  es algo que sucede en todos los idiomas. Un claro ejemplo de esta situación es la novela Obabakoak (Bernardo Atxaga) de origen vasco y traducido al castellano  manteniendo el éxito merecido.  Como bien dice Iker Zaldua , traductor de libros, hay algunos dichos y frases hechas imposibles de traducir literalmente ya que pierden su significado. Por lo que el idioma no condiciona la calidad del libro, pero si puede alterar ciertas frases.

En conclusión un libro traducido al euskera  no es algo perjudicial, es una opción más para que los lectores vascos puedan optar a una variedad literaria más amplia.

What is a Pastoral? 

A Pastoral is a Basque tradition that is used to express literature in another way.  This tradition consists of embodying literature orally by means of popular drama.  This oral literature is expressed by “bertsoak”.

Where was the Pastoral created? 

The Pastoral was created in Zuberoa.The first written products are from the XVII. century. The first Pastoral was registered in Atharratze in 1643 in “Saint Jacques”. This type of literature has had an evolution during history. At the beginning the Pastoral was celebrated in the church but nowadays it is celebrated in the streets.

What are the characteristics of the Pastoral?

Dualism is one of the most important characteristics. In this type of drama actors represent the good and the evil. In the group that represents the good, there are angels, priests and God, although God is only represented by a voice in the play. In the group of the evil, there are enemies of the period: the Turkish, the French or the English. Normally the topics are connected with the Basque Country, but in the past topics were connected to the Bible and French historical aspects.

Tourism or culture?

The pastoral is one of the most important exhibitions in the north of the Basque   Country.  It has become very popular in recent years but is this a cultural revival or a question of tourism?

Horrela zioen Gabriel Arestiren olerki ezagun baten zatiak:

" Eskribicen badistazu ba dakizu nun nagoan."

Esaldi ezagun hau hartu dugu blogaren oinarri moduan, gure bloga literaturari buruzkoa izango delako, horregatik, esaldi hau hartu dugu blogaren arima izan dadin.

Literatura aukeraturik, esaldi ezin hobea iruditu zaigu, izan ere, bizitzan idazteak duen garrantzia azalerazten du.

Horregatik, idatziek irakurriak izan behar direnez, blog honen bidez, aukera hori azaldu nahi dizuegu, idatzitakoa orri huts batean ahaztu ez dadin.