Kaliforniako euskaldunak

            Nowadays in many American states it is usual to find a lot of Basque clubs that promote the Basque culture in the USA. It is said that these Basque clubs are becoming ghettos. It is incredible that those people think that the Basque clubs are only simple ghettos, when the aim of these institutions is to promote the Basque culture.

            In fact, the activities that they do are opened to everyone. For example, activities like the “Annual Big Picnic” have been visited by people from all around the world. Everyone that wants to go to a Basque club has the chance to go.

“The memberships of the Basque clubs are ordinary people of American society: teachers, ranchers, lawyers… So, they don´t need any help to integrate in their society”. Words said by Marilou Onaindia (secretary of the Kern County Basque Club). Moreover, she also said that the fact that Basque people were white and catholic also facilitated the integration. However, although Basque clubs are opened to the world, usually only Basques and Basque descendents can became members.

In conclusion, the best tool to integrate in a society is willingness. Basque Clubs are only spaces where nostalgia becomes happyness and a showcase opened to the world to show our culture, that is to say, Basque culture.

Euskuz Banakako final-laurdenak

 

Nahia eta ezina

 

Olaizola II.ak hurrengo faserako txartela lortu zuen joan den igandean jokaturiko partidua eta gero. Urberuaga gazteak estu hartu zuen azken zatian, baina ez zen nahikoa izan.

 

EMAITZA:

 

OLAIZOLA II: 22

 

URBERUAGA: 16

 

Lander Irazola eta Lander Iruin / Eskoriatza

 

300 pilotakadatik gorako partidu gogor eta trinkoa izan zen Olaizola II-a eta Urberuagaren artekoa. Eibarko Astelenan “Urbe”-ren aldeko oihuak izan ziren nagusi, baina Aimarren esperientziak eta teknikak aurkariaren ametsak zapuztu zituen.

 

Aulestiarrak inongo presiorik gabe ekin zion lehiari, nahiz eta aurrean faborito nagusienetako bat izan. Afizioa eta grina lagun izan zituen partiduaren hasieran eta, horri esker, markagailuan oreka zen nagusi.

                                                                                             

 

 

Eskuz banakako final-laurdenetan ateratako argazkia/Lander Irazola eta Lander Iruin

 

Esperientzia gogoaren aurka

 

Bi pilotariak gogo biziz irten ziren beren aldageletatik. Urberuaga, Aimarri “lan eginarazteko” helburuarekin irten zen kantxara. Esan eta egin. Izan ere, partiduaren lehen txanpan, oreka zen nagusi markagailuan.

 

Pixkanaka, partiduak aurrera egin ahala, Aimar markagailuan aurrea hartzen hasi zen bere defentsa egokiari esker. Hala ere, Urberuagak, ez zuen amore eman oihuak bultzatuta.

 

Olaizolak, bere sake bortitzei esker, 21-7 aldea hartu zuen. Bazirudien lehia bukatuta zegoela, baina aulestiarraren aldeko oihuek, pilotari gaztea inspiratu eta halako batean, sekulako kasta erakutsi zuen. Une askotan Aimar hormaren kontra jarri zuen eta jendearen esamesek pilotari goizuetarra urduritu zuten. Horrela hasi eta bukatu zen Urberuagaren aldeko 0-9 partziala.

 

Aimarrek, etsipenak jota, zazpigarren koadrotik dejada egin eta di-da batean zapuztu zuen Urberuagaren ametsa. Bi pilotarientzako pozteko emaitza izan zen eta azkenean esperientzia eta teknika garaile atera ziren, azkenaldian ikusiriko partidarik entretenigarrienean.

Marilou Onaindiak, Kern County Basque Club-eko Euskal Etxean egiten du lan idazkari bezala.

1. Marilou, Euskal Etxea. Zer da?

Gure Euskal Etxea, 1944ean sortu zen bost gizonen eskutik: John Ansolabehere, Frank Maitia, Sr., Felix Etxeberri, Raymond Kastantxoa eta Inocencio Jaurena. Ikusten den bezala, Euskal Etxe guztiak euskaldunen bitartez sortutako erakundeak dira eta bertan, euskal nortasuna eta kultura bultzatzeko helburuarekin egiten da lan. Horretarako, ospakizunak antolatzen dira urtero.

 

2. Nolakoa da zuen Euskal Etxea? Edonor izan al daiteke bertako kide?

Kern County Basque Club-ak bere interesak era egokienean beteko dituzten zuzendaria eta langileak aukeratzen ditu. 18 urtetik gorakoa den oro izan daiteke gure txokoaren kide eta euskal familia dutenek, zuzendari izateko aukera handiagoak dituzte. Hala ere, bi talde nagusitan bereizten ditugu kideak:

 

Ohorezko kideak: Talde hau beste hirutan banatzen da

 

·         80 urtetik gorakoak direnak eta euskal jatorriko familia dutenak

·         70 urteko pertsonak, eta 20 urte bitartean Euskal Etxeko kide izan direnak

·         Euskal Etxearen eraikuntzan $5.000.000 edo gehiago eman dutenek, ohorezko kide izateko aukera izando dute

 

Kide erregularrak: 18 urte baina gehiago dituzten guztiak izan daitezke. Erakundeak ez du diskriminatuko bere kultura, jatorria, erlijioa edota sexuarengatik.

Bestalde, bozketak egiterako garaian, ohorezko kideek eta erregularrek, balio bera izango dute, hau da, kide bakoitzak boto bat ordezkatuko du.

 

3. Zein ospakizun egiten dituzue eta zein da hauen helburua?

Urtero, ospakizun izugarriak egiten ditugu. Besteak beste, garrantzitsuenak hauek dira:

 

Euskal dantzak: Gure Euskal Etxea 5 talde edukitzeaz arduratzen da, eta normalean 100 dantzari inguru lortzen ditugu urtero. Dantzari hauek, umeak izan ohi dira, izan ere, erakundean dauden ume guztiak jarri ohi ditugu dantzan. Horrela, bost talde horiek hauek dira: Gure Oberenak (5-7 urte bitartekoak), Gure Izarrak (8-10 bitartekoak), Gure Biotzak (11-13), Dantzari Gazteak (14tik gorakoak) eta Xahar Arinak (guztietatik helduenak).

 

Pilota: Gure Euskal Etxeko “ezker pareta” edo frontoia, 1978an sortu zen, Gure Ametsa izenarekin. Urteoro, Azaroa inguruan, esku-pilotako eta pala txapelketak antolatzen ditugu eta Martxoa eta Apirila artean, finalak jokatzen dira. Final horietan garaile ateratzen direnak, NABO-k antolaturiko txapelketa garrantzitsura sailkatzen dira.

 

 

 

Mus: Urtarrilero egiten dugu mus txapelketa. Bertan, 42 partaide inguru ematen dute izena eta garaile ateratzen direnak, NABO-k

 

antolaturiko beste final batera joaten dira. Azkenik, NABO-ko irabazleak, Munduko Mus Txapelketara joaten dira.

 

Kantariak: Gizonezko eta emakumezkoak aurkitu ditzakezue gure Euskal Etxean. Beraien lana, bazkari, askari edota afarietan mahai inguruetan jartzea eta abesti euskaldunekin girotzea.

 

4. Kaliforniako estatuak Euskal Etxearen garapenean laguntzen al du? Nola?

Gobernuek beti eman izan digute ongietorria etnia desberdineko kideei. Hala ere, gaur egun, ez dugu nolabaiteko laguntza ekonomikorik gobernuaren partetik. Bestalde, Eusko Jaurlaritzak $60.000-ko laguntza eman zigun lehengo urtean eta diru hau parking-eko lurrak asfaltatzeko erabili genuen.

 

5. Euskal Etxeek gizarte amerikarrean integratzeko laguntzen al dute edo “ghetto” bilakatzeko arriskua al dago?

Euskaldunok ez dugu behar izan inolako erakunderik amerikarren gizartean txertatzeko. Izan ere, amerikarren aukerekin oso erraza izan da. Etortzerakoan etorkinak ginenez, beraien lana, euren hizkuntza, kultura edo tradizioak guri irakastea izan zen. Horretaz gain, euskaldunok katolikoak garenez, horrek ere asko lagundu zuen gure gizarteratzean.

 

 

6. Nola ikusten duzu etorkizuna? Eta generazio berriak? Ideia berdinekin jarraitzeko asmoa al dute?

Gaur egun 850 kide gara Euskal Etxean eta modu motelean bada ere, zifra hori goraka doa urteak aurrera egin ahala. Horrekin batera, ospakizunak ere aurrera jarraitzen dute eta geroz eta gehiago antolatzen ditugu.

 

Azkenik, esan behar da Euskal Etxe guztiak laguntzen garela bata besteari euskal kultura inoiz itzali ez dadin!

 

 

AULESTITIK KALIFORNIARA

Jesus Onaindia Aulestiarrak 20 urte zituela ,1967an  bere herria utzi eta Ipar Amerikara abiatu zen aukera berri baten bila.
Jesus, hamasei urterekin basogintzan hasi zen lanean Aulestin. Bere osaba Juan Etxabek  Ipar Amerikan irabazten zuen diru pila ikusita, Aulesti herria utzi eta Ipar Amerikara joatea erabaki zuen 20 urterekin. Horrela kontatzen du Marilou Onaindia bere emazteak idatziriko Jesus Onaindiaren biografian.

Jesus 1967an egindako argazkian

Bere osaba Juanek  Laramie (Wyoming)en artzain  bezala lan egiteko  kontratua lortu zion Jesusi eta honek pentsatu gabe onartu egin zuen. Lehenengo urteak gogorrak egin zitzaizkion Jesusi Laramieko mendietan bakardadea , hizkuntza eta  lurraldeko klima hotza zelako. Irratia izan zen bere lagunik onena, honek eskaintzen baitzizkion maite zuen Athletic- en partiduak eta ingeleseko ikastaroak.  

“Ford Galaxy” bat Aulestin
24 urte zituela,aurreztutako diruarekin bere lehenengo autoa erosi zuen. 1966ko Ford Galaxy bat. Kontratua amaitu zuela ikusita, kotxea hartu eta Aulestiko familia eta lagunei  bisita bat egiteko ordua zela pentsatu zuen. Beraz, Wyomingetik New Yorkera hiru eguneko bidaia egin zuen bere Ford arekin. Ondoren, New York - Paris ferrya hartu (5 egun) eta 1971ko ekainean  Aulestin agertu zen, Lekeition bere amarentzako Izozkailua eta telebista bat erosi eta gero. Aulestiarrak txunditurik gelditu ziren Ford erraldoi zuri hura ikustean, nork pentsatuko zuen 20 urterekin Amerikara joan zen ume moko bat lau urte geroago Ford Galaxy batekin agertuko zela Aulestin?

Kalifornian etxean bezala
Papeleo guztia berritu eta gero, Aulestiarrak agurtu eta 1971ko urrian Kaliforniara abiatu zen. Kalifornian beste euskaldun lagun batek, lan berri bat topatzen lagundu zion Jesusi. Bakersfield (Kalifornian) aritu zen oraingoan esnetegi batean. Bakersfielden  beste euskaldunekin egoteko aukera zuen eta etxean bezala sentitzen zen. Euskaldunen arteko afari batean zegoelarik ezagutu  zuen  aurrerantzean bere emaztea izango zen Marilou Ansolabehere. Beraiek diotenez, bihotz- zaztada bat izan zen.

Marilou eta Jesus 2008an egindako argazki batean

1974an ezkondu ziren eta hurrengo bost urtetan hiru seme alaba izan zituzten. Kristie, Dominique eta Nick Onaindia. Garai horretan lorezaintza   enpresa bat sortu zuen Onaindiak gaur ere martxan dagoena. Bere etengabeko lana zela eta, 2001ean Kern County-ko Euskal Etxeko zuzendari izendatu zuten. Bere ingurukoek diotenez, langile fina da oso eta bere aisialdi momentuetan lagunak eta familia ditu gustoko.
Ameriketara heldu zenean, Onaindia bakarra zen abizenez. Gaur egun iloba eta guzti 14 Onaindiatar daude Bakersfield-en.

Markinar bat Texaseko gobernadore izan daiteke

 

Guraso euskaldunen semea den Rafael Antxia hautagai gazteak, komunitate latinoaren botoari esker 2018rako Texaseko gobernadore kargua lortu dezake

 

 

 

Rafael Antxia 2008ko ekainean Texaseko Biltzar Legegilean emandako hitzaldi batean

 

 

 

Texaseko administrazio publiko lanetan dabilen politikari honek, Texaseko gobernadore izateko aukera asko ditu zenbait komunikabide amerikarren arabera. 39 urteko Antxia gaztea, Floridan jaiotakoa da eta bere aita markinarra da. 2005ean Texaseko Biltzar Legegileko kide aukeratu zuten eta 2007an biltzarreko lehen hamar postuen artean zegoen jada.

 

Hautagai fina

 

Texas Monthly izeneko aldizkariak dioenez, Biltzar Legegileko hautagai gogorra da Antxia. Bere eztabaidetan hain da gogorra, non eztabaidetako bat Youtuben eskegi dutela. Bideo honetan, errepublikar aurkaria bere onetik atera zuela ikusten da. Paul Burkak Texas Monthly egunkarian idatzi duen bezala, lehenengo  gobernadore latino gisa aurkeztuko da Antxia 2018ko hauteskundeak eta gero. Analista honen esanetan, estatu amerikarra jasaten ari den aldaketaren beste adibide bat izango litzateke Antxiaren izendapena. Antxia da Texaseko angloei boterea kentzeko hautagai faboritoa.

 

Rafael Antxiak, bestalde, euskal diasporarekin lotura handia du. Bere aitona Julio Antxia, hamabost urte zituela, pilotan jokatzen hasi zen Markinan. Zaragoza eta Italian hainbat txapelketa irabazi eta gero, hemeretzi urterekin Floridara joan zen. 50. hamarkadan, hiri hau munduko euskal pilotaren hiriburua zen. Bertan, euskal jatorria zuen Edurne Mitxelena ezagutu eta harreman horretatik jaio zen Rafael Antxia.

 

 

 

 

Lander Irazola/ IKO-08

 

Lander Iruin/ IKO-08

 

Entre los años treinta y cuarenta, tras una situación de postguerra en el País Vasco, muchos vascos emigraron a Norte America en busca de una nueva oportunidad. La delicada situación que sufría la sociedad vasca se vio reflejada en la emigración al país de las oportunidades y la mayoría eligieron como lugar de destino estados como: Nevada, Oregon, California y Idaho.

Una de las razones principales por las que  se quedaron en estas tierras , fue la demanda  de trabajo del primer sector  en la zona oeste. Por un lado, las garantías de estabilidad eran muy altas y, por otro, las posibilidades de prosperar eran mucho mayores en USA que en el País Vasco.

Además, Según Marilou Onaindia (Secretaria del Euskal Etxea de Bakersfield  CA) la creación de comunidades vascas han ayudado a los vascos a establecerse en un país completamente distinto al que pertenecieron.  

Por otro lado, la organización NABO (North American Basque Organization) dio a conocer los datos de prosperidad de los vascos en USA y se pudo comprobar que un 80%  de los vascos eligieron quedarse allí.

Uno de los ejemplos de prosperidad es  John Garamendi. Este americano de padres vascos, ha llegado a ser el vicegobernador de California. Tras este logro, ¿para qué volver? Rafael Anchía o John Bieter, pueden ser otros dos ejemplos, los cuales han llegado a ser altos cargos en Texas y en Boise, respectivamente.

A pesar de que un gran número de nuestros antepasados se quedaron, no es oro todo lo que reluce. La lengua, costumbres y la cultura estadounidense, entre otras muchas razones, constituyó a que las ilusiones de muchas personas se borraran y dieran marcha atrás.

Gracias a la unión de fuerzas de todos los vascos en Norte América, el “Sueño Americano” dejó por un instante de ser un sueño, y se convirtió en realidad para muchos.

Basques in North America

In the forties, after some economical problems in the Basque Country, a lot of Basque families migrated to the Promised Land to find a better life.  Most of them went to North America to work in agriculture as shepherds in states such as California, Wyoming, Nevada, and Idaho.

When Basques were a big community in North America they began to create some Basque Clubs all over America.  Although the first Basque Club was built in 1915 in New York, most of them were created between the 30s and 50s. This movement has been increasing, and nowadays there are nearly fifty such clubs in the US.  The most famous Basque communities are in Boise (Idaho) , Bakersfield (California) and San Francisco (California). In each place there is a Basque Club.

But what is a Basque Club (Euskal etxea)?

It is a place where Basque people and descendents  gather and share experiences and activities related to the Basque Country. They organize activities which are linked directly with their culture such as Basque traditional dancing courses, Basque sport courses and championships. The aim of these activities is to show their descendents their origin and culture.

The most popular activity they do is the annual festival or also called the annual picnic, which is organized by all North American Basque clubs.  It is a big Basque festival where they open the doors to all the people and they share their culture with others.

Although in this global world is very difficult to maintain and transmit a culture, Basques have known how to do it in North America. However, they also know that they have to work hardly every day to transmit their culture to their children.

As Basque people say:  “txapela buruan, ta ibili munduan”.

 

Take a look, please.

 

 

                                          
Kaixo, ongi etorri gure blog berri honetara.Gure proiektuari buruzko informazio guztia argitaratuko dugu orri honen bidez.
Gaur egun Kalifornian dauden zenbait euskalduni buruzkoa da. Lur hauetan bizi diren zenbait euskaldunen testigantza irakurtzeko aukera izango duzue.Historia, euskal etxea...
Beste barik, ongi etorri abentura berri honetara!