The Jesus and Mary Chain eta Hope Sandoval ‘Sometimes Always’ 1994 Stoned & Dethroned diskotik
I gave you all I had Neukan guztia eman nizun I gave you good and bad Txar zein on I gave but you just threw it back Eman, bai, eman nizun eta zuk onartu ez
I won't get on my knees Ez naiz belauniko jarriko Don't make me do that please Ez horrelakorik egin, ez horixe I've been away but now I'm back Urrun ibili naiz, baina orain hemen nauzu
Don't be too sure of that Ez zaitez horretaz fida What makes you sure of that Zerk ematen dizu horren zantzua? You went away you can't come back Joan zinen eta ezin zara itzuli
I walked away from you Zugandik egin nuen alde I hurt you through and through Benetan egin nizun min Aw honey give me one more chance Laztana, saiatu gaitezen berriro
Aw you're a lucky son Zoriontsua zu Lucky son of a gun Arma baten seme You went away, you went away Joan egin zinen, ospa egin zenuen You went away but now youre back Eta orain itzuli egin zara
I got down on my knees Belauniko jarriko nintzen And then I begged you please Eta arren eskatu nizun I always knew you'd take me back Ondo nekien nik onartuko ninduzuna
Ikusiko duzu
Apelesek zapatariari eginiko alegia txalotu horrekin erantzungo dizutela,
zapatariak irudi bateko sandalian okerren bat zegoela ohartarazi omen zuen, eta
gero, artistak okerra zuzendu zuela ikusi zuenean, belauneko anatomiaz iritzia
ematera menturatu zen, Orduan Apelesek, haserre mihiluzearekin, zera esan zion,
Zapatari, ardura hadi heure zapatez, esaldi historikoa, Inori ez zaio gustatzen
beste inork sorbalda gainetik begiratzerik, Kasu honetan Apelesek zuen arrazoi.
José SARAMAGO, Lisboako
Setioaren Historia, Literatura
Unibertsala Bilduma, 83. zenb., IBAIZABAL, 1999. 24.
orr. Itzulpena: Jon ALONSO.
José Saramago eta
Jon Alonso
Vasari, Giorgio (1511-1574). Apeles eta zapataria.Circa: 1569-1573. Freskoa. Vasariren etxea, Florentzia.
You Can Hide Your Love Forever Comet Gain - You Can
Hide Your Love Forever
(single: 7" / 2001 / Fortuna Pop!)
Afixa azpian neskaren erretratoa du
gordeta
Eta horrela badaki han dela
Nahiz eta han ez den
Eta grabatutako zintak neskaren bihotzerako bidea ziren
Neska bere egin dezakeen norbait da
Gauza on eta itxaropenez betea
Ez dut inoiz lortuko haren atzamarrak
musukatzea
Ezta haren berokiari heldu ere
Ezta argia amatatu ere
Ezta berarekin lo egin ere
Eta literaturari esker lagun onak ditu
Frantzian eta Eskozian bizi izandakoa da
Eta bere buruaren erretratua egingo du
Gaurko itxuraren berri emango duena
Bere zigarrotxoak, bere esku hotz-hotzak, ile beltz laburra
Eta honezkero, maite zaitu. Ez dakizu ala?
Inoiz ez duzu hori jakin
Argi dauka neskak hobe litzatekeela
gutunetan zehar hura ikustea
Hark neskari egindako musikan entzutea
Bai, badaki neskak bera dela arrazoia
Eta zu
Zure maitasuna betiko ezkutatu dezakezu
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
Hobe da neure irudiko
Maite izan nuela esatea
Gauza on eta erakargarria
Betiko gorde dezakezuna
Eta ostera ere gauean
Zure aurpegia gogora nezakeen
Ostera ere gauean
Zure aurpegia gogora nezakeen
Eta zu
Zure maitasuna betiko ezkutatu dezakezu
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
Betiko ezkutatu dezakezu zure maitasuna betiko
He has a picture of her underneath the
poster
So he knows that she is there
Even though she is not
And the tapes were a way to her heart She's something he can hold on to
Something good and hopeful. I'll never get to kiss her fingers
I'll never get to hold her coat
I'll never get to turn the light off
Or sleep with her even And she makes up friends in literature
She lived in France and Scotland
And she paints herself
A picture of what he'd look like now
Her cigarrettes, her cold, cold hands, and a short dark hair
And she still loves you, dont you know?
No you never did know. She thinks that it would be better
To see him through his letters
The music that he makes her
She knows its all about her. And you
You can hide you love forever
You can hide, you can hide, you can hide your love forever
You can hide, you can hide, you can hide your love forever
You can hide, you can hide, you can hide your love forever I think that it is better
To say oh how i loved her
Something good and strong
You can hold on forever And one more time in the night
I could remember your face
One more time in the night
I could remember your face And you
You can hide, you can hide your love forever,
You can hide, you can hide, you can hide your love forever,
You can hide, you can hide, you can hide your love forever.
IKASESTRATEGIAK 2: IKAS-PROZESUAREN HASIERAN INPUTAREN AURREAN, SARRI ETA EZINBESTEAN, HIPOTESI OKERRAK ERATZEN DITUGU, BAINA JARDUNAREN JARDUNEZ IKASTEA LORTZEN DUGU.
Hala, ez zen erraza. Fraidekide batek kontatzen zuen, txantxa-isekaz, Aita Sarrionandiari nahiko zaila egin zitzaiola amazigeraren nondik norakoak antzematea, batez ere hasieran:
“Zelan esaten duzu ‘ni’ arriferaz?” galdetu zuen, arabiera arruntez.
“Chec”, erantzun zion bertakoak.
Halaxe apuntatu du.
“Eta zelan esaten da ba ‘zu’?” galdetu du orduan, eskua harengana luzatuz, hobeto entenditu dezan.
“Nech”, dio moroak.
Eta halaxe apuntatu du berak, nech ‘zu’. Chec, berez, ‘zu’ dela eta nech ‘ni’ dela jakin gabe oraindik.
Joseba SARRIONANDIA, Moroak gara behelaino artean?,PAMIELA, 2010. 62. orr.
Ikasteko estrategiak 1: Testuinguru esanahidunak ikasten laguntzen digu.
Nazario lehenengo lerroko ikasmahaietako batean eseri zen, maisuaren aurrez aurre.
-Zenbat urte dituzu?
-Hamahiru.
-Hamahiru urte dituzu eta ez duzu behin ere pentsatu idazten eta irakurtzen ikastea?
-Honoratok bokalak irakatsi dizkit: a-e-i-o-u. Kontsonanteren bat ere bai. Hitz batzuk ere ikasi ditut: agua, vino… Izebak, berriz, milaraino kontatzen irakatsi zidan: aitzur bat, bi aitzur, hiru aitzur, lau aitzur…
-Nahikoa-nahikoa. Baina jakin al daiteke zergatik erabiltzen dituzun aitzurrak kontatzeko?
-Sagarrekin ere konta dezaket: sagar bat, bi sagar…
-Eta zergatik ez bat, bi, hiru, lau…?
-Hiru aitzur hiru aitzur dira, eta hiru sagar hiru sagar, baina hiru, horrela… apellidurik gabe, ez da ezer.
Joan Mari IRIGOIEN, Bestea da Mundua. Orbetarrak I. ELKAR, 2008. 210-211 orr.
Ondo ikasiak dira hainbat mina egiten. Tortura aspaldiko kontua da, eta literaturan bada halako tamalaren berri ematen duen lana, herri okupatu batean izua eta samina nola barreiatu zen kontatzen digun narrazioa. Baina horrezaz gain ondo pasatzeko artelana ere bada Ulenspiegelen eskutik datorkigun kontakizuna, 1867an Charles De Costerrek idatzitako eleberria. 2006an Koldo Izagirrek euskarara bihurtu zuen testua, eta emaitza ederra da, esan dugun bezala, irakurtzen disfrutatzekoa.
Itzulpenaren gainean Izagirrek berak eman dizkigu hainbat argibide. Hemen dira.
Artistak sarritan izan dira jazarriak. De Costerrek sortutako liburutik hona ekarritako pasarte honetan intolerantziaren muturreraino eramango gaitu idazleak, agintea dutenak, edozein aitzakia erabiliz zein makurrak izan ahal diren agerian lagaz. Zinema asmatu bakoa zen artean, baina pasarte honetan idazleak halako hizkuntza darabil, zinematografikoa alegia, eskulturagile koitaduaren patua zelan erabaki zuten azaltzeko batetik, eta Portugalgo Mariaren sufrimenduaren berri emateko bestetik: aldi bereanjazotako bi istoriok pareko ondorioa izango dute: “Eta hil egin zen” dute bateragarri.
PORTUGALGO MARIA ESPOSATU ZUEN Felipek, haren jabegoko sailak Espainiako koroari erantsiz; harekin don Carlos eduki zuen, zoro erraibeltza. Baina ez zuen emaztea maite!
Erregina gaixorik zen erdi-ondokoz. Ohean zen eta inguruan zeuzkan ohorezko damak, Albako dukesa tartean.
Felipek bakarrik uzten zuen maiz, heretikoak erretzen ikusten joateko. Gorteko jaun-andere guztiek beste hainbeste egiten zuten. Hala berean Albako dukesak, erreginaren erdizainak.
Garai hartan, ofizialak eskultore flandriar katoliko erromatar bat atxilotu zuen, fraide batek bion artean adosturiko Notre-Dameren zurezko eskulturaren prezioa ukatu ziola-eta eskulturaren begitartea zintzelaz jo zuelako, esanez eze gurago zuela bere lana suntsitu, prezio zikoitzean eman baino.
Fraideak ikonoklastatzat salatu zuen, gupida barik torturatu zuten eta bizirik erretzera zuten kondenatu.
Torturan hanketako zola erre zioten, eta garrasi egiten zuen presondegitik sutegira zeroatela, Sanbenito-z jantzita:
-Moztu hankak, moztu hankak!
Eta Felipek urrundik entzuten zituen garrasiak eta pozik zegoen, baina ez zuen barrerik egiten.
Maria erreginaren ohorezko damek bertan laga zuten erreketa ikusten joateko, eta gero Albako dukesak ere bai, eskultore flandiarra orroka entzunda espektakulua ikusi gura izan baitzuen, eta bakarrik utzi zuen erregina.
Felipe, bere zerbitzari gorenak, printzeak, kondeak, ezkutariak eta damak bertan zeudela lotu zuten eskultorea katea luze batekin zurkaitz batera, lastozko eta zotz-abarrezko zamauz eginiko zirkulu sutu baten erdian landatua, zurkaitz ondoan egonik suari ihes egin gura baldin bazion astiroago kiskal zedin.
Eta kuriotasunez ikusten zuten, biluzik baitzegoen edo horren hurrengo, bere gogo-indarra gotortzen suaren beroaren aurka.
Aldi berean, Maria erregina egarri zen erdituaren ohean. Meloi puska bat ikusi zuen azpilean. Ohetik behera herrestan joanda, meloia hartu eta dena irentsi zuen.
Gero meloiaren mamiaren hotzagatik, izerditan hasi zen dardaraka, zoladuran gelditu zen, ezin mugiturik.
- A! –esan zuen erreginak-. Zakurren bat ote, nire heriotza alarauka iragartzen?
Une hartan eskultoreak, inguruan etsai espainolen aurpegiak baino ikusten ez zituela, Flandria hartu zuen gogoan, gizon garratzen herria, besoak antxumatu zituen, eta katea luzea arrastaka zeroala, lasto eta zotz-abarsutuetara abiatu zen, eta bertan zutunik:
- Horra -esan zuen- zelan hiltzen diren flandiarrak borrero espainolen aurrean. Moztu hankak, ez niri, ezpada horiei, zirkin egin ahal izan ez dezaten hilketetara! Gora Flandria! Flandria sekulako!
Eta damek txalo egin zioten, halako taxu fierra ikusita grazia eskatuz.
Eta hil egin zen.
Maria erreginakhotzikaratan zuen gorputz osoa, negar egin zuen, hurbil zeukan heriotzaren hotzaz zeuzkala haginak karraskaz, eta beso-hankak gogorturik esan zuen:
- Sar nazazue ohean, bero naiz eta.
Eta hil egin zen.
Charles De Coster, Ulenspiegelen elezaharra edo Ulenspiegel-en eta Lamme Goedzak-en ibili eta gertaldi alai, garai eta goresgarriak flandria herrian eta inon askotan. Koldo Izagirre itzultzaile. Literatura Unibertsala Bilduma, 135. ALBERDANIA & ELKAR, 2006.
Charles De Coster, La Légende et les avntures héroíques, joyeuses et glorieuses d'Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flndre et ailleurs, 1867.
Philippe avait épousé Marie de Portugal, dont il ajouta les possessions à la couronne d'Espagne; il eut d'elle don Carlos, le fou cruel. Mais il n'aimait point sa femme!
La reine souffrait des suites de ses couches. Elle gardait le lit & avait près d'elle ses dames d'honneur, parmi lesquelles la duchesse d'Albe.
Philippe la laissait souvent seule pour aller voir brûler des hérétiques. Tous ceuxn & celles de la cour faisaient comme lui. De même aussi faisait la duchesse d'Albe, la noble garde-couches de la reine.
En ce temps-là, l'official prit un sculpteur flamand, catholique romain, pour ce qu'un moine lui ayant refusé le prix, convenu entre eux, d'une statue en bois de Notre-Dame, il avait frappé de son ciseau la statue au visage, en disant qu'il aimait mieux détruire son oeuvre, que de la donner à vil prix.
Il fut, par le moine, dénoncé comme iconoclaste, torturé sans pitié & condamné à être brûlé vif.
On lui avait, durant la torture, brûlé la plante des pieds, & il criait, en cheminant de la prison au bûcher & couvert du San-benito:
- Coupez les pieds! coupez les pieds!
Et Philippe entendait de loin ces cris, & il était aise, mais il ne riait point.
Les dames d'honneur de la reine Marie la quittèrent pour assister au brûlement & après elles la duchesse d'Albe qui, entendant crier le sculpteur flamand, voulut voir le spectacle & laissa la reine seule.
Philippe, ses hauts serviteurs, princes, comtes, écuyers & dames étant présents, le sculpteur fut attaché par une longue chaîne à une estache plantée au centre d'un cercle enflammé formé de bottes de paille & de fascines qui devaient le rôtir lentement, s'il voulait, se tenant au poteau, fuir le feu vif.
Et on le regardait curieusement essayant, nu qu'il était ou peu s'en fallait, de raidir sa force d'âme contre la chaleur du feu.
En même temps, la reine Marie eut soif sur son lit d'accouchée. Elle vit la moitié d 'un melon sur un plat. Se traînant hors de son lit, elle prit de ce melon & n'en laissa rien.
Puis, à cause du froid de la chair du melon, elle sua & frissonna, resta sur le plancher, sans pouvoir bouger.
- Ah! dit-elle, je me réchaufferais si quelqu'un pouvait me porter dans mon lit.
Elle entendit alors le pauvre sculpteur qui criait:
- Coupez les pieds!
- Ah! dit la reine Marie, est-ce un chien qui hurle à ma mort?
En ce moment, le sculpteur, ne voyant autour de lui que des faces d'ennemis espagnols, songea à Flandre, la terre des mâles, croisa les bras, &, traînant sa longue chaîne derrière lui, marcha vers la paille & les fascines enflammées & s'y mettant debout en croisant les bras:
- Voilà, dit-il, comment les Flamands meurent en face des bourreaux espagnols. Coupez les pieds, non à moi, mais à eux, afin qu'ils ne courent plus aux meurtres! Vive Flandre! Flandre pour l'éternité!
Et les dames l'applaudissant, criant grâce en voyant sa fière contenance.
Et il mourut.
La reine Marie tressaillait de tout son corps, elle pleura, ses dents claquèrent au froid de mort prochaine, & elle dit, raidissant bras & jambes:
Frank Bascombe da Richard Ford idazle estatubatuarraren hiru eleberriren protagonista nagusia: trilogiak The Sportswriter lanarekin hartu zuen bide, eta , Independence DayetaThe Lay of the Landtestuekin osatu zuen. Guztietan eskema bera jarraitzen du Fordek: hiruzpalau egunetik gora ez doan narrazioan, pertsonaiak edozelako gogoeta egingo du, erakutsitako paisaiek argitutakoa edo bertan paratutako lagunen harira, bizitzari buruzko eta joandako garaien gaineko hausnarketa. Burges ederra dugu Bascombe, eta nahiz eta bere kezka, ardura, sentipen edo aldarteak gauza handirik ez iradoki, Forden kontatzeko modua bikaina da.
-Gaurko Paradeirakurri duzu? –egin dit galdera, soinekoari tiraka eta gelako beste aldeari begira, horma ondoan organoa duen lekuari, Van Gogh loretsu eta gazbakoak apainduari.
-Ez dut uste –ezin baitut ondo gogoratu zer egin dudan. Izan ere, izan dudan kezka bakarra hona etorri aurretik denbora edozelan ematea izan da.
-Walter Scott zutabegileak horrela azaldu du: andre batek ezti-xanpuaz garbitu ei du ilea eta lorategira ateratakoan, ilaia heze artean, erleek ia hiltzeraino egin diote zizt. – Mesfidati begiratzen nau-. Ez ote gezur galanta?
-Eta zer gertatu zitzaion garagardoz ilea garbitu zuen andreari? Poloniar madarikatu batekin ezkondu ote zen?
-Hara, Red Skeleton berori dugu hemen, bai, horixe! –esan du, alboetara burua mugituz.
The Sportswriter, VINTAGE, 1986.
Red Skelton (1913ko uztailaren 13a – 1997ko irailaren 17a) Ameriketako Estatu Batuetako komediantea izan zen, telebistan eta irratian ezaguna oso izan zena, 1937tik 1971ra arteko epealdian. Skeltonek zirkuan eman zituen aurreneko urratsak. Antzezle lanez aparte, margolari ere jardun zuen.
Biok elkartu baino ordu bi lehenago idatzi nuen kantu hau Ez nuen zure izenaren berri, ezta jakin zure gustuak zeintzuk diren ere Oh, etxean egon nintekeen, baita lotara joanda ere Edota film bat ikustera ere joan ahal izango nintzen Iritzia aldatuta izan zenezakeen eta zure lagunarekin egon zintezkeen
Hor goian ezer delako ideia baduzu? Eta horrek, badu erabakita maitasunaren nondik norakoa? Zergatik idatzi nuen kantu hau egun hartan? Zergatik ukitu zenuen nire eskua eta esan “Utzi inongo garrantzirik ez duten itaunak egiteari Eman diezaiogun musu elkarri orain Zer edo zer aldatu dela ospatzeko”
Goiz hartan esnatu ginenean ez genekien ezer
Ordu batzuk pasatuta gure bidea aldatu genuen Non egongo nintzateke orain, non?
Elkar ezagutu izan ez bagenu? Beste inori abestuko nioke kantu berau? Ez dakit nik ba, baina zuk esan bezala Zer edo zer aldatu zen
Ekarri zure itsasontziak nire ingurura Eta suntsitu zure zubiak Istorio txikia sortuko dugu laztana Etortzen zaren bakoitzean Datozela zure txakurrak nigana jauzika Har dezala haizeak zure ilea airean Misterio txikia zara niretzat Etortzen zaren bakoitzean Horretaz egiten dugu berba gau osoan Gure jarreraren zuzentasunaz Baina zure besoetan erortzen naizenetan Den oro amildu egiten da Ekarri zure itsasontziak nire ingurura Eta suntsitu zure zubiak Istorio txikia sortuko dugu laztana Etortzen zaren bakoitzean Zurbil duzu aurpegia laztana Ondo dakizu gauean Hegoak ebaki behar dizkizudana Eta zuk hegan saiatu behar duzu Ekarri zure itsasontziak nire ingurura Eta suntsitu zure zubiak Istorio txikia sortuko dugu laztana Etortzen zaren bakoitzean Datozela zure txakurrak nigana jauzika Har dezala haizeak zure ilea airean Misterio txikia zara niretzat Etortzen zaren bakoitzean
Liburuetan topatutako artelanak, idazleek euretara deskribatutakoak eta euskarria edozein dela ere, begi-bistara ekarriko ditugu aldian-aldian. Ea zenbat diren! Noizean noiz kantei ere egingo diegu leku.
