Lubakietatik

Euskal Herriko kapitaletan ez dagoen unibertsitate batean ikasten dut. Ingeniari izateko nabil saiatzen baina egunero sutan bukatzen dut jendearen hitzen joan etorrian. Ia unibertsitate guztian euskaraz ematen dira klaseak, beraz denek dakite, gehiago ala gutxiago euskaraz. Testuinguruan kokatuta goazen mamira.

Gazteok, ikasleok herriaren etorkizuntzat hartu izan gaituzte mendeetan barrena. Baina euskararen etorkizuna gure eskutan baldin badago, ez dut uste urrutira iritsiko denik. Agoniak luze iraungo du baina indarra ahultzen joango da, denbora aurrera joan ahala. Gutxi entzuten da euskaraz taldeko lanetan. Entzuten den euskera bakarra, ezjakintasunak dakar edo barneratutako hitzek. (Estoy haciendo la laburpen; pasame las ariketas,  estoy haciendo los ondorios). Lotsagarria da benetan. Bai euskerarentzat, bai gaztelaniarentzat ere. Euskarako klaseetan jada galderak gaztelaniaz egiten dituzte baxutik.

Huts egin du euskara indartzeko erabili den hezkuntza sistemak. Zerbait aldatu behar da. Gure kontzientziek ez dute bildurrik euskera galtzeko. Gero ez du balio "izkierda abertxalekoa" izatea euskaldunago sentitzeko. Kantu zahar batek dion bezala: "ez al dakizu euskara dela euskaldun egiten gaituela". Hitzegin dezagun euskaraz, etxean eta kalean, berdin berdin jolasean, eskolan eta lanean.

Abenduak 13 aspalditik seinalatua nuen gorriz nire egutegian. Bertso finala zen egun horretan Barakaldoko Bizkaia arena pabiloian. Lau urteko esperoaren ondoren bazetorren berriz ere  bertso olatua ezkerraldera. Eta egiari zor, Santa Luzia egunak ederki luzitu zuen.

Goizeko 8:30tan genuen hitzordua autobusean hurbiltzeko BEC-a. Goizean, igande goiza zenez, erresaka aurpegiak ez ziren falta. Batzuk urduri, besteak pronostikoak egiten, despistaturen bat edo beste korrika autobusa ez galtzeko, gehienak korroan nebera eta motxilen inguruan. Autobusean batzuk lo eta beste gehienok jada bertso giroan sartzen, motorra berotzen. Iritsi gara, sekulako ilara luzea dago aretoan sartzeko baina  zirrikitu bat aurkitu dugu hainbeste ez itxaroteko. Toki egokiaren bila denak, hemen ez gara sartzen, han lepoa okertu behar da oholtza ikusteko eta azkenean eseri gara. Hainbeste buelta eta gero, tokirik okerrenetarikoenean gaude. Urduritasunak komunetik behera deskargatu eta badatoz bertsolariak Alaitz Rekondoren atzetik. Eguneko lehen momentu hunkigarriak. Denak zutik. Guk txalo, beraiek txalo.

Agurrek egin dute bere bidea. Andoni egunkariako auzipetuez akordatu da lehen txalo eztanda. Zortziko handian hasi dira. Maialen hasieratik hasi txapelaren zimenduak jartzen (orduko berun aleak dira oraingo sasien hazia). Lehenengo zalantza Ametsek poto egin du ala ez du egin, baikara eta bagara, poto da edo ez da, herriaren deliberoa ezezkoa da. Ametsek seguru eta kontziente kantatu ditu bi aditzak, badaki zertan dabilen. Ondoren zortziko txikian lehertzen hasi da saioa. Unai eta Sustrairen zortziko txikia jeniala izan da. Informatibo batean sentitu naiz aurrerapen, notizi, titular eta guzti. Ez dakit patuak elkartzen dituen beti bi bertsolari hauek zortziko txikiak baina azken hiru finaletan ofizio bikainak utzi dituzte gure memoriarako. Belodromoko azken finalean argia joan zitzaien eta orduan izan zen Iturriagaren koitus interruptusarena eta orain lau urte langilea eta nagusia kotxean zihoazenekoa ere ederra izan zen. Orain ere asmatu dute, ez nuen gutxiago espero.  Puntua emanda denak ere txukun, erantzun bat edo beste ondo txalotua izan baldin bada ere ( Maialen bere saltsan Patxi, Juan Jose eta Juankarrekin). Goizeko ofiziotako lana seiko motzean bukatu dute. Hemen ere Amets eta Maialen oso goitik kantatzen. Bertsoak hasi eta buka ondo josiak eta landuak. Memorian gordetzeko esaldi antologikoak (lehen bi ta huts bion kalte, orain bat ta bat enpate, mundua ere logika hontan hobe lijoake Maialenek edo ibilia naiz elizan ardo minduen kalizan Ametsek). Kartzelako garaia da. Gaia ondokoa: Kazetaria zara. Badakizu idazten ari zaren artikulua azken artikulua dela. Ametsek muga urtu du, Andonik Euskal Herria burujabetu gaitu eta Unai eta Aitor Mendiluze Aminetu sahararrari keinu egin diote. Bukatu da goizeko saioa Sarriegiren agurra entzun ( batzuk ez dute errespeturik ere eduki aulkian bi segundu itxaroteko ere). On dagizuela!

Bazkalorduan saioaren komentarioak ogitartekoari eginiko hortzakaden artean. Amets eta Maialen ondo ari direla, saioa ondo doala, Andoni agian bere nibela baino bajuxeago dabilela. Hala ere zapore ona utzi digu saioak (eta bazkariak). Komunetik berriz ere buelta eta tokiak berreskuratzera. Zura entzun, kasu handiegirik egin gabe. Telefonoz esan digute telebistak esan duela Ametsek poto egin duela, eztabaidatzen berriz ere eta delibero bera eduki dugu, ez da izan poto. Zurak bukatu du. Badatoz berriz ere bertsolariak, oraingo honetan, Zuriñe Iarrituren atzetik . Agurretan nabari da dena emango dutela arratsaldean ere. Ametsek taula gainean sartu berri den Zuriñek barruan daraman haurrari ongietorria eman dio. Hamarreko txikian egin beharko dute orain. Ametsek eta Maialenek saio polita egin dute biek batera (platera sukaldera ez da oinez joaten).  Jonek ere bere zertzeladak utzi ditu (malkoa da kezkatzen nauen ur bakarra). Puntuka jarraitu dute. Jon eta Unairen artean dagoen konplizitatea nabarian geratu da eta Aitor Sarriegik bere ametsetako bat bete du: Egañarekin txapelketa batean kantatzea. Bizi-bizi joan da. Aitor Mendiluzek poto ikaragarria egin du. (bat edo bi Ametsek eta segidan bat edo bi Aitorrek). Gaia emanda oso gai serioak izan dira gehienak ( karrera egiten ari diren bi haur kantzerdunen medikuarena, autobusean beti hutsik joaten den aulkiarena, markak kendu ezinik dutxa azpian dagoenarena…). Andonik zergatik den txapeldun handi bat erakutsi du ariketa honetan, bere alabak zuhaitzaren alboan opariak jartzen ari den aitaren paperean (EREan daude Olentzeroren enpresan). Maialenek bikain jardun du eta Ametsek beste horrenbeste. Pena Jonek bere ariketa gustukoenean ez borobildu izana. Bukatu da denek batera egingo duten saioa, hemendik aurrera bik bakarrik egingo dute aurrera. Pronostikoetan Maialen eta Amets. Zuriñeren ahoan Amets eta Maialen, orden alfabetikoan. Hunkigarria Maialen, Amets eta Andonik emaniko besarkada. Belaunaldi erreleboa gauzatu da.

 

Buruz burukoan zaila bazen ere, berriz koxka bat igo dute mailaz. Seiko motzean saio antologikoa egin dute biek ala biek(berak ere ezetz esan beharrik ez dezala izan Ametsek ispiluari gezurra zuk zeuk esaten diozu Maialenek). Kilate askotako bertsoaldia. Zortziko txikian ere egoki jardun dira. Amets kartzelara doa eta Maialen beste sei bertsolarien atzean geldirik egon ezinik. Bederatzi puntukorako hitza: Sua. BEC lehertu du bi harriekin txinparta aterata. Orain hiru bertso bis a bisa edukitzeko biluzteko esan dion funtzionarioaren aurrean. Oso bertso emozionalak izan dira. Badator Amets eta entzun du hitza. Arrazoi duzu Amets guztiok gabiltza bertsolaritzaren suaren bueltan dantzan. Berriz ere hurrengo hiru bertsoak oso onak eta karga emozional handikoak. Bukatu da. Soilik irabazlea jakitea falta da. Badator Saroi Jauregi. 2009ko Euskal Herriko bertsolari txapelketa nagusiko txapelduna… Maialen Lujanbio. Eromena, estasi kolektiboa, orgasmo bateratua. Denak zutik txapeldunari ohore eginez.

Ametsek bigarren bukatu du jakina. Ondoren Jon, Andoni,Unai, Sustrai, Mendiluze eta Sarriegi geratu dira hurrenez hurren. Bakoitzak bere saria jaso du eta bere agurra kantatu du. Andonirena ikaragarri emozionantea izan da (behien aulkiak aipatzetik behian aulkiak jartzera). Publikoa entregatuta Andoni, Andoni, Andoni. Merezitako errekonozimendua. Erreleboaren makila pasatu du.

Txapela janztera dator ondoren Joxe Agirre. Honek ere merezitakoa. Hainbeste urte bertsotan jardun eta oraindik ere hor dabil plazaz plaza bera baino 50 urte gazteagoekin kantatzen. Lau bertso hunkigarri bota ditu, bai ondo jarri dut lau. Eta ondoren txapeldunaren agurra:

Gogoratzen naiz lehengo amonen

Zapi gaineko gobaraz

Gogoratzen naiz lehengo amonaz

Gaurko amaz ta alabaz

Joxei ta zuei mila zorion

Miresmenaren zirraraz

Ta amaituko dut txapel zati bat

Zuek guztiontzat lagaz

Gure bidea ez da errexa

Bete juizioz, legez, trabaz

Euskal Herriko lau ertzetara

Itzuliko gera gabaz

Eta hemen bildu dan indarraz

Grinaz eta poz taupadaz

Herri hau sortzen segi dezagun

Euskaratik ta euskaraz

 

Txalo zaparrada. Bukatu da, bukatu da, bukatu da, se acabo. Autobusera bueltan komentarioak. Emozioak pixkanaka bere onera bueltatzen. Eta etxera buelta. Egun gogoangarri bat igarota. Ez dut sekula ahaztuko egun hau. Ez behintzat hurrengo lau urtean.

Giza memoria gero eta gutxiago lantzen dugun ahalmen bat da. Buruan datuak, irudiak, izenak, aurpegiak gordetzeko ahalmena hain zuzen ere. Orain ordea, memoria hori beste memoria batez ordezkatu dugu, memoria elektronikoa deituko nioke nik. Garai hauetan informazio iturri handiena internet izaki, gure buruaren lantegi batzuk bertara esleitzen ditugu. Hor dago akatsa. Oraindik ere, zure garuneko izkina batean amaraunez betea dagoen informazio hori berreskuratzean datza memoria ona eta praktikatu beharreko zerbait da. Zoritxarrez, konfiantza osoa dugu interneten eta ez gara bat ere fidatzen gure memorian, gure senean.

Aurretik sartutako txapak egun hauetan eginiko amarru/kabronada/esperimentu bat du oinarri. Ezagutzen nautenak eta ni ibiltzen naizen sare sozialeko perfilera bidea libre dutenak pairatu dute, gehien bat. Jaioteguna gaizki jarri nuen nahita, eta ia gehienak engainatu ditut ( batzuk ez zekiten aurretiaz nire jaioteguna beraz, horiek engainatzea normala da).  Gertatu dena ikusirik ondorio batzuk hausnartu ditut.

Horietako garrantzitsuena da gure buruaren lana gero eta gehiago uzten dugula makinen lan bezala. Sarean dagoen informazio egiazkotzat hartzen dugu, kontrastatu gabe (bai, badakit jaiotegunak ez direla egiaztatzen eta niri eginez gero berdin sartuko zidatela) baina funtsean hor dago arazoa. Interneten jartzen duena “va a misa” (barkatu, erdaraz idazteagatik, barkatu erakunde atzerakoi aipatzeagatik). Honela sortzen dira masa influentziak. Batek pentsatzen du eta oparitarako erabiltzen den zelofanezko paperean bildu eta besteok gustura jasotzen dugu. Honela gizarte akritiko eta pasibo bat sortuz. Egon dira kasuak, jakin badakidana, data jakinik ere engainatuak izan direnak. Inertziaren eragina, olatuaren aparretan ibiltzeko gogoa. Badakit zaila dela buruak zerbait oker dela adieraztea baina alarmaren bat edo beste piztu beharko litzateke. Itsu-itsuan sinesten dugu dena.

Pentsa dezagun aske eta informazio batetik eta bestetik irakurri, ikusi eta entzun gero bakoitzak bere ondorio eta iritzi propioak eduki ahal izateko. Ez gelditu dena papillan emateko zain, kalitate txarreko produktua salduko dizute eta. Beraz pentsatu, kontrastatu eta ez fidatu beti interneten jartzen duenaz.  Giza memoria, memoria elektronikoa baino hobea baita kontrastatzeko aukera ematen baitu.

Gehienoi gustatzen zaigu uda. Agian eguraldiagatik, agian oporrengatik, agian festa gehienak garai honetan ospatzen direlako. Baina azkena ere berekin dakarte azken asteko euri jasek. Oraindik oparituko digu hondartzara joateko eguzki printzarik udazkenak, etorriko dira zubiak egun batzuk jai hartzeko, festak gehiago bilatu beharko dira baina aurkitzeko arazorik ez duzu izango.

Baina udazkenak berarekin dakar errutina. Udan ere errutina egoten da baina zuk ezarria, zuk nahi duzulako. Kostako zait berriz ere erritmoa hartzea. Baina horrelakoa da bizitza. Zerbait nahi duenak zerbait egin behar du.

Egun egokia izan daiteke honako hau publikatzeko. Gaur gertatuko da, jende asko diktadura ostetik itxaroten dagoen momentua. Aldaketa dator gobernura, euskal gobernura. Pozik dira batzuk, triste beste batzuk, beldurrez boterean zeudenak. Uste dut ahalmen berezia dugula euskaldunok. Ez gara gai batzeko baina gure euskaldun izaeraren aurka daudenak elkartzeko gai gara. Elkar ezinikusi izugarria duten bi partidu politiko elkartzeko gai gara. Eta gainera birritan. Nafarroan nahikoa ez eta erkidegoan ere berdina da panorama. Ea ikasten dugun helburu berdina dutenek elkar hartuta errezago egiten dutela bidea bakoitzak bere aldetik baino. Gertatu den guztia ikusita, nazkatuta nago politikariekin. Argi dago politika beharrezkoa dela gure bizitzan baina hori baino argiago dago garbiketa sakona behar dutela partidu politikoek. Koherentzia galdu dute.

 

Boteretik aterako direnak ez dute lotsarik. Urte hauetan zehar ederki akomodatu dira beraien jezarleku zaharkituetan.  Orain beldurrez daude egindako irregulartasun guztiak aireratuko dituen gobernu berriak. Hori ez gertatzeko, beraien idealak ahaztu (baldin bazituzten) eta galtzak jeitsi dituzte. Ez zaie axola ezer boterea ez bada. Beraien zilborrera begira ibili dira eta konturatu gabe beraien jezarleku erosoetatik ostika batez kanporatu dituzte.  Haserre daude, oso haserre. Frontista omen da gobernu berria. Baina isilik egotea komeni zaie, ez baita hautsak harrotzeko garaia.

 

Boterera sartzera doazenak ez dute lotsarik. Joku zikina erabili dute boterera iristeko. Ideia batzuk ilegalizatu dituzte boterera iristeko bidea errazteko. Gainera harroputz antzera dabiltza eta ez dira konturatzen Gaztelako lurraldeetan ura leporaino dutela. Baina lehenengo lehendakari ez abertzalea izango da aizu! Ez al du merezi helmuga horrek! Beraien politika ezingo dute aurrera eraman ez dute eta inongo babesik edukiko “salbatzaileetatik”. Hainbesteko egurra jasan eta gero gure lurretatik kanpora, hemen beraiekin “adiskidetu” dira. Akats larria.

 

Bere burua “salbatzailetzat” daukatenek ez dute lotsarik. Ideia zaharkituekin eta azpijoko eta jokutria guztiak erabili baitituzte gakoa beraiek izan dezaten. Ezer ez omen zuten eskatuko lehendakari konstituzionalista bat ikusi nahi zutelako boterean. Momentuz parlamentuko lehendakaria eskuratu dute eta ikusiko da zer gertatzen den pataten lurraldean.

 

Babes ofizialeko etxeen bultzatzaileek ez dute lotsarik.  Oraindik ere beraiek egindako etxeak ari dira aurpegiratzen. Botereak itsutu du. Ez dira beraien ezkerreko politika jendeari erakargarri bihurtzen. Krisi garaian, dena zuten irabazteko eta dena galdu dute. Gehiegi egin dio men orain arteko botereari.  

 

Parlamentuan egoten utziko ez diotenek ez dute lotsarik. Aukerak bata bestearen atzetik galtzen dabiltza. Politika beti helburu berera mugatzen dute.  Ez dira konturatzen herriak ez duela hori soilik buruan. Garbi erakutsi dute masa handi bat mobilizatu dezaketela baina ez dira gai hori taxuz antolatzeko. Ez diete, egia esan, asko lagundu beltzez jantzita eta eskuan mailu bat dutela ibiltzen diren gizonek.

 

Ezker abertzale berritzat saltzen direnek ez dute lotsarik. Nabarmen joan dira ilegalizatutako bozken bila. Politikekin, ideiekin eta ekimenekin lortu behar da hori. Ez besteak kritikatuz.

 

Kanpainan “independenteak” zirenak ez dute lotsarik. Hain independenteak dira, bakarrik geratu direla. Bipolartasunak agian eragina izango zuen baina ez dute asmatu kanpainan.

 

Hau dena guztiagatik esaten dut garbiketa sakon bat behar dela politikagintzan. Puntu bakoitzean sakonago sartu naiteke.  Orduak pasa genitzake denei buruz hitzegiten. Denek hitzegiten dute baina poltsikora begira eta ez herriari.Hau dena guztiagatik eta nahiz eta agian makarra eta gogorra iruditu irtenbide bakarra ikusten dut. Denak irla batera bidaldu eta herriak boterea hartzea.

 

Ez dut oso gustuko erosketak egitea, onartu beharra daukat. Baina gabonekin batera gure koadrilan ohitura eta tradizio errotua dugu lagun ikusezina egiteko. Hori dela eta kapitalera joan nintzen erosketen aholkulari bezela lagun handi bat hartuta.

 

Autobusez hurbildu ginen bertara. Nahikoa izan nuen gure errepideen bikaintasun eta gorentasunaz oroitzeko. Orain dela gutxi izandako luizi baten ondorioz itxita dago Getaria eta Zarautz besarkatzen dituen kostaldeko errepidea, hori dela eta Miatik (Meagas bezela ezagunagoa agian) joan behar izan genuen. Baina han ere obrengatik karril bat itxita zegoen. Semaforoan nahiko zorte edukita azkar samar pasa ginen bide sigi-sagatsuan barna. Mian gure idolo getariarrak jaso eta Zarautzen autopistan sartu ginen. Beste edozein tokitan ordaintzen den errepidea seguruagoa eta luxuzkoa dela esan daiteke. Hemen berdina gertatzen da, lokatza eta errebuelta guztion eskuragarri, errepide zabal zabalak ( beldurra ematen du kamioi bat aurreratzea) eta obren zantzurik ez. Donostiara iritsi eta Alderdi Eder gehiago edertu asmoz ari diren obrek ere trafikoa kolapsatzen dute gure kapitalean. Aspaldi zalantzan jarria nago zein ikusiko dugun lehenago gure herriaren askatasuna ala obren bukaera. Zein baino zein utopikoago, zein baino zein ametsago.

 

Arropa erosi asmoz sartu ginen denda multinazional horietako batzuetan. Eta guztietan pauta berdinak jarraitu ditu patuak. Krisia dagoenik ere ahaztu egiten zaio bati erosketen zurrunbilo hura ikustean. Neurri ñimiñoak nonahi eta ni inoiz baino “jetsiberri” sentsazio handiagoarekin. Heldu izan nahi duten haurrak eta gazte izan nahi duten andreak burrukan nork eskuratuko modako kamiseta. Dendak goraino jendez lepo, gustuko gauzak gutxinaka bisitatutako dendetan. Koadrodun alkandorak eta kolore morea erakusleiho guztietan. Ezin dut jasan erosketen inguruko parafernalia kapitalista guztia.

 

Gustuko zerbait erosi lagun ikusezinari eta liburu batzuk ikuskatzera joan ginen lehenagoko San Martin merkatal azoka zegoen liburu dendara. Han ibili nintzen saltseatzen orrien artean. Kostatu zitzaidan euskal libururen bat bilatzea, egia esan, gehienak (ez esateagatik denak) euskal literaturaren sailean zeuden kokatuta. Sail izugarri handia zen, ez zeuden hogei liburu ezberdinetik gora eta horietatik lauzpabost itzulpenak. Lotsagarria eta iraingarria ere iruditu zitzaidan bi hizkuntza ofizial dituen herri batean hain baztertua ikustea hizkuntza bat. Ia esan nezake frantsesez liburu gehiago zeudela euskeraz baino, eta zer esanik ez ingelesez. Durangoko azokan liburu berriak eta euskeraz han zeudenak baino gehiago atera ditzake argitaletxe batek. Lotsagarria diot, berriz ere. Hango sentsazio mingotsak (ordaintzeko zegoen kolak ere lagundu zuen)  etxera bueltatzeko deliberoa hartzera behartu gintuen.

 

Autobusa hartu, bidean obrei azken gainbegiratua eman jubilatuen pare eta etxera. Bi ondorio nabarmen atera ditut: aurrena, denda handiek ez dutela nabarituko krisiaren kanpai hotsik eta bestea gero eta gehiago gorrotatzen dudala erosketak egitea.

 

Gabonak ondo pasatu eta zentzuz eta tentuz gastatu!

Gaur lanbroak izkutatuta jaiki dira gure bazterrak. Euskal kulturak bere izen eta izan handienetako bat galdu du. Mikel Laboak azken hatsa eman omen du ospitalean. Euskal herrian hutsune mingarria utziko duena, gaur euskaldun asko nigarrez daudela jinen dira ohera. Gaur eguneko euskal kultura ulertzeko ezinbestekoa zen, elementala, Watson doktorea. Utzitako ondareak ez du preziorik. Berreskuratutako doinu eta letra zaharrak, euskal poeten hitz musikatuak eta lekeitioak errepikaezinak izango dira. Baina lasai bera ere lanbro artean egongo da, maite ditugun bazterrak izkutatzen sorterriari koplaka. Hitzak ebaki ez dizkiogulako kantuan, biziberriturik. Hitzak ebakiz gero ez zen Laboa izango, eta guk Laboa dugu maite.

Denbora dezente nabil ordenagailu aurrean idatzi gabe (horrek ez du esan nahi ez dudanik idazten). Hasierako helburuak beteta erlaxatu egin naiz. Hitzek ere krisia jasango ote dute? Ez dakit baina berriz ere saiatuko naiz zenbaki gorriak atzean uzten. Hitzek ez baitute hipoteka eta maileguetaz ulertzen. Ez dute arazorik hilaren bukaerara iristeko ( nahiz eta zentsura usaitu toki batzuetan). Eta lan gabe ez da geratuko inoiz beti egongo baita zer kontatua.

Azken finean bueltan nator, ez dakit zein maiztasunekin, hori bankuek gu itotzeko asmaturiko sistema baita. Saiatuko naiz hilean behin edo bi hilean behin idazten. Eta nork daki agian hitzak birfundatuko ditugu G 20-k bezala. Hemen ez rezesiorik. Aurrera begira nago, egindakoa gogoan dudala.

Alla kuidaus krisia

Askok gutxi uste zutena gertatzen ari da. Eternitate oso bat daramagula dirudi, bizitza guztia eta aurretik pare bat reenkarnazio. Baina hilabete besterik ez da pasa argazki polit hartatik. Oraindik lanean dihardugu, erresistentzian indartsu. Oraindik ez dugulako ezer lortu, ematen badu ere jada betidanik eta betirako izango dela. Askok uste genuena ( egun hartan ez ordea) baina gehienok sorpresan harrapatu gintuena.

 

Uztailaren 9a. Egun beroa, sargori zegoen. Zazpietan eginda zegoen deia. Gaztetxearen aldeko argazkia ateratzea zen helburua. Jendetza bildu zen. Kamixeta urdinak soinean. Txankletak oinetan. Eman o hartu. Erdibidekorik gabe. Esandako hitzek larruazala gogortu zidaten, oilo ipurdia jarri zitzaidan. Argazkia gaztetxea izango zenean aterako genuela. Nola sinetsi hainbeste amestutako unea momentu hartan zihoala salto egitera ametsen mundutik gure mundura? Kalejira osatu zen, suspensearen eta harriduraren kalejira. Gaztetxea okupatzera gindoazen. Gazte askoren indarra harturik bandera bezala. Herriarena behar zuen (behar duen) eraikin hutsa hautsetik libratzera. Emozioa, ilusioa eta urduritasunaren nahas-mahasa.

 

Erkiberen aurrean denok elkarri begira. Hainbeste urtetan herdoildutako katetzarra moztu ezin. Baina katearen erresistentzia alperrik zen. Ilusioaren eta ametsen gurpila martxa harturik zegoen. Ez zegoen katerik, ez zegoen paretarik hura geldituko zuenik. Denak gainetik egin genuen salto emozionaturik. Animo oihuak  nonahi, noiznahi. Barrutik botatzen ari ziren azken pareta. Adreiluek ere ez zuten geldituko gurpila. Pixkanaka sartzen joan ginen. Emozioak eragindako builak, ilusioak emandako besarkadak, ametsak esnatutako txalo zaparradak. Ez zegoen inon leku hoberik gure gazte proiektua aurrera eramateko. Lanerako prest guztiak. Ez zuen axolik denak txankletetan egotea. Gaztetxea genuen, beste ezeren gainetik gaztetxea.

 

Bertan ixuri ditugu udako lehen izerdi tantak. Orduak orduen atzetik egon gara bertan. Lanean, jolasean, hitz egiten, eztabaidatzen, bileratan, lotan, jaten, festan. Denerako lekua baitago, denerako denbora baitago. Lo egiteko gelak txukundu, garbitu, desinfektatu eta erresistentziako koltxoiak garraiatu. Lorategia atondu, zegoen zakar guztia atera, zuen etxe zaharkituaren kiratsa haize berriz aldatu.

 

Orduz geroztik, gure bizitza aldatu da, herriaren dinamika aldatu da. Aldatu ez, hobetu esatea egokiago litzateke. Belaunaldien arteko zubia da gaztetxea. Inoiz harremanik izango ez zenuen jendearekin mundua konpondu duzu. Eta ez ordu txikitan bakarrik. Zure bizi esperientzia besteekin partekatu duzu. Zure jakituria besteenarekin aberastu duzu (eta ez trivialean bakarrik). Eguzkitik ilargira egon zara bertan zer gerta, zer suma. Sekreten kotxeak eta aurpegiak buruz ikasi dituzu disimulo ezak salatuta. Ekitaldi ugari egon dira, bakarlariak, mota guztietako taldeak, hitzaldiak, filmak, altxorraren bila ibili zara ( nahiz eta altxorra uztailaren 9an aurkitu genuen), umeentzat jokuak egin dira, paella txapelketan parte hartu duzu, adineko herritarrei txokolatea eskaini diezu.

 

Sistematik at antolatzen ikasi duzu, galtzear dauden baloreak berreskuratu dituzu, hala nola, elkartasuna, auzolana eta borondatea, jende aurrean hitz egiteko mamua kendu duzu asanbladetan, zure ideiak ( ezberdinak badira ere) aireratzen ikasi duzu, ingurunearekiko eta pertsonekiko errespetua handitu duzu ( nahiz eta batzuk ikasgai hori pendiente eduki), gaztetxeak behar izan duenean laguntzeko prest izan zara ia kondizio eta mugarik izan gabe.

 

Azken finean hilabete batean, lehenago agonian zegoen gazteria eta herria berpiztea lortu dugu. Kolorez eta doinu alaiez (zurrungak nahiz ez izan oso alaiak) bete dira bizitzak. Balore mordoxka sustatu dira, ekitaldien agenda suspertu da, inguruan ditugun artisten obrei ateak zabaldu dizkiogu, izan musikan, argazkigintzan edo dantzan. Herriari toki autogestionatu eta libre bat eskaini diogu, inongo lider edo bururik edukiko ez duen leku justu bat. Oasi mundu injustu honetan. Hori dena hilabete batean lortu dugu. Honela jarraituz gero gure mundua zertxobait hobetzen jarrai dezakegu. Antolakuntza honetan eta lanean gogor jarraituz. Bigarren hilabetearen bila goaz.

Burua erlaxatu nahiko nuke. Apunteetatik eta kalkuluetatik atera. Orri zuri bat bezala utzi. Baina zaila egiten zait.
Azken finean bizitza egunero egiten duzunaren apunte eta gaizki eginiko kalkuluen ibilbidea baita. Zurian utzi ezin dudan orri bat. Egunero pasarte berri bat betetzen duena.