Garaigoikoa

Quan en general se’m dirigeixen en castellà, puc continuar
la conversa en català? És de mala educació?

Naturalment que podem seguir la conversa
en català. No és de mala educació, ans al
contrari. Aquesta actitud de canviar de llengua
per educació forma part d’una sèrie de
prejudicis que ha adquirit la nostra societat
per justificar els nostres complexos i manca
d’autoestima amb la nostra pròpia llengua i
identitat cultural i, per tant, i al cap i a la fi,
amb una de les parts més essencials de la
nostra persona.
(...)

Katalunian egon nintzenean askotan gertatu zitzaidan; nik zerbait galdetu gaztelaniaz eta erantzuna katalanez jaso.

Nik pozik hartzen nuen. Bi aldiz pozik. Pozik hizkuntza gutxiagotuek egiten dituzten aurrerako urratsak pozgarri zaizkidalako eta pozik erantzuna, normalean, nahiko ondo ulertzen nuela iruditzen zitzaidalako.

Baina nago, gure herrian berdin jokatuko bagenu etorri berri gutxi poztuko litzatekeela.

Euskaldunok, guztiok elebidun, badugu elebakar izango bagina legez jokatzeko eskubidea? Giza legezkoa da elebakar jokatzea elebidun izanda? Gure hizkuntza kanpotarrei inposatzeko eskubidea badugu?

Ba, erantzuna ez dakit zein den, ze egia esateko gurean oso bakanetan gertatzen den kontua da ....

Baina, bueno, batek baino gehiagok proposatzen duen bidea da, adibidez, Lourdes Oñederraren berbak:

"Zer egin behar da euskaraz ez dakitenak erakartzeko? Ulermena lantzeko eskola batzuk hartzera gehiago animatuko lirateke erdaldunak, horrek ez baitu horrenbeste inposaketaren mamu hori. Horrelako egoerak normaldu egin beharko genituzke, batek euskaraz hitz egin eta besteak erdaraz erantzun. Umeek ere normala den hizkuntza bat behar dute inguruan, bizirik dagoena...BATEK EUSKARAZ HITZ EGIN ETA BESTEAK ERDARAZ ERANTZUN...

Badakit gauza zaila dela proposatzen dudana, berria delako erabat eta hizkuntz jarduera oso lotua dagoelako ohiturarekin. Kontua da lortu nahi duguna lortzeko (euskara zabaltzeko, normaltzeko, "maizagotzeko") balio dezakeen edo ez. Baiezkoan nago... Ez dut esan nahi arazoa goitik behera konponduko lukeenik, azken helmugara eramango gintuzkeenik, baina lagundu egingo lukeela uste dut. Bestalde, oso gauza zailak egin dira hemen euskararen alde, oraindik ere jarrera militanteek gogor eusten diote. Ikusten dira adin guztietako hiztunak egoskor euskaraz ezer-gutxi ulertzen duen tabernariekin esaterako, edo leihatiletan.

Iruditzen zait hori baino errazago behar lukeela ulertzen duenarekin euskaraz egiteak, ez bada behintzat aurkakotasuna jarrera militante horien zio nagusia. Bada hemen poliki eta berandu baino lehen aztertu behar genukeen arrisku bat: euskararen aldeko jarrera indartsuenak euskaraganako maitasunean ala gaztelaniaren kontrako gorrotoan oinarritzen diren…

Aurkakotasunik ez bada, beste hizkuntzaren kontrako gogorik ez bada, lehen pausu praktiko-pragmatikoak izango lirateke zailenak: lehen aldi horiek. “No te preocupes, pasamos al castellano” esan beharrean, ahalik eta garbien “Lasai, zuk esan ezazu gaztelaniaz (eta abisatu zerbait ulertzen ez duzunean)” adierazi ondoren, euskaraz segitzeko ahaleginari eustea, jokaera hori automatikotzen hasi arte gure artean. Agian kamisetak egin behar genituzke jokaera zabaltzeko. (Niri alemana hobeto ikasteko balio izan dit horrek… Asko eskertu izan dut nik ingelesa erabili arren lagun edo ikasle austriarrek alemanez segitzea.)"

Liburu hori berori euskaratu eta Euskal Herriaren egoerara egokitu dute Emunekoek. Deskargatzeko hemen.