Jatorri etimologikoaren inguruan
Betidanik C-rekin idatzi izan dot nere abizena, Mendicute. Horrela irakatsi zidaten ofizialki horrela dudalako. Eta horrela dut aitak horrela zuelako. Eta bere aitak. Eta aitonaren aitak. Horren aurrerakorik ez dut ezagutzen.
Agian aitonaren aitonak edo bere aurrekoek K-z idatziko zuten eta espainolismoak C letra ekarri zion nire birraitonaren abizenari. Ala agian Mendicute C-rekin zen eta euskalduntasun nahiak ekarri dio K azken mendean?
Neri goitik etorri zait Mendicute C letraz idatzita eta ez dakat aldatzeko intentziorik. Berdin zait zeren eragiñez dagon horrela. Frankismoaren inposizioaren emaitzetako bat baldin bada, gera dadila islapen historiko modura, gertatutakoak inoiz ez ahazteko. Memoria historiko gisa. Baina pasa dan astean nere abizenaren jatorria ezagutzen aritu nintzen eta ez zait iruditzen C hori frankismoaren eragiñez dakadanik.


Tolosa inguruan dagoen Mendikute mendiaren inguruan dago informazio gehiena interneten. Soraluzeko Mendikute Dorretxea ere agertzen da hor nonbat. Abizenaren armarria eta historia lortzeko izan nituen, baina ez zitzaidan erraza izan. Armarririk ez nuen lortu, baina nere zalantzak asetu zituen informazioa bai, eta hemen aurkezten dizuet.
Jatorriaren nondik norakoak Koldo Mitxelenaren teoriak argitu dizkit. Izena ikusi eta laster konturatzen gara "Mendicute= mendi+cute" dela, baina "cute" hori nondik datorren ez dugu hain argi ikusten Mendizabal, Mendiluze, Mendiarte edo Mendiguren bezalako abizenekin moduan. "Cute" zer ote den ez dugu jakiten.
Koldo Mitxelenaren esanetan, latinetik eratorria dugu abizenaren zati hori. Latinez "mons acutum"-ek "mendi zorrotza" esan nahi omen du.
Hortaz euskarazko abizena Mendizorrotza behar luke, eta gaztelerazkoak Monteagudo. Mendicute, berriz, euskarazko eta latinezko hitzak elkartuz lortutako abizena dugu. "Mendi" euskaraz eta "cute" latinez, alegia.
Beraz, Mendicute zuzena dela argi geratzen delakoan nago, eta Mendikute K-rekin, Mendicutetik datorrela ondorioztatzen dot. Badirudi lehenago izan zela C-rekin K-rekin baino, eta ez dela C gazteleraren influentzia, baizik eta K euskararena.
Askotan entzun behar izan dot Mendicute abizen euskalduna dela eta hortaz K-rekin idatzi behar dudala. Euskalduntasun itsu horren gainetik nere familiak utzi didana onartzea erabaki izan dot beti. Ez naiz euskaldunagoa sentitzen abizena K-z idaztearren, nere sentimentuak eta ideologiak ez daramatzat abizenean baizik eta buruan eta betez ere bihotzean.
Hala ere, Mendicute idazteagatik españolito deitu nautenak badirudi nere abizenaren lehen ikusira mugatu direla bere historia jakin barik.
Mendicute/Mendicute abizenari buruzko informazio osagarri, kontradiktorio edo dena delakorik baduzu, gustura eskertuko dizut.


Erantzunak
Nork: Nahikari.2006/06/01 00:32:33.384 GMT+2
http://www.goiena.net/blogak/begietatik
Parrastaran irakurri ditxut abizenan ingurukuak.
Josu,
Argi dao, bai, eztozula Mendikute idatziko.
Grafian kontuaz eskatutako argudixo senduak jaso arren iruditxu jata zure barrueneko asmua azaltzeko aukeria eztozula galdu. Ontzat emon ta segidan EZ. Zure hortan jarraitxuko dozula. Leirekin ados, ta nere aldetik, daneri (edo askori, danetik eon da ta) kontra eitxeko plazerra. Uste dot emon ditxuzun argumentuak zure famelixan zelan idatzi izan daben ta euskerian (grafian?) inposaketian kontra eitxia izan dirala.
Nere bigarrena Aierbe da ta famelixa osuak Ayerbe idatzi izan dau ta idazten jarraitzen dabela pentsatzen dot (amak ez). Etxeko atian halako plakatxo bat dakat ta ez dot aldatuko, omenaldi moroko bat bada. Baña edozer jarriko baleu be laga ingo neuke. Holan idatzi zeben bizitza puta osuan holan ikusi-idatzi-irakurri dabelako. Grafia zelan izan inposaketa bat da. Mendicuteko "c" zelan idatzi ta gañontzeko m-e-n-d-i-u-t-e bebai. Gaur euskerak bere grafia propixua badaka ta horren kontra eitxia ez dot ulertzen. Nere aurrekuak Ayerbe, neu Aierbe ta aurre-aurrekuak auskalo. Grafiaz gaiñ ahoskeria aladtzen dabenetan (Muxika) ondiokan arraruaua eitxeaku, beti modu batian entzun-esan dou-ta. Besterik ez.
Gauza batzuk oso bizkor doiaz. Laster erdal grafia erabiltzen jarraitzia arkaismo baten erortzia izatia espero dot.
Dani
Josu,
Etxata argi gerau ze erizpide jarraitzen dozun abizenak grafia arrotz baten idazten jarraitzeko.
Danik:
Laster erdal grafia erabiltzen jarraitzia arkaismo baten erortzia izatia espero dot.
Josu: Eta zer dira "Gineako Ortiz", "Gartzia", "Santxez", "Gontzalez","Abellanedatar Gomez" edo "Bega".
Hau eztot ulertu, benetan.
Danizure argudio horrekin euskara hyerogliphicoa idatzi nahi dutenekin bat zatoz beraz...
euskal ortografia estandarrari arrotza zaio grafia hori, orain, bakoitzak bere des-estandarra aukeratzeko eskubidea dauka, eta matraka eman, eta pedante samarra izateko ere bai.
cellam > gela
causa > gauza
res publica > errepublika
latina > euskara
Luistxo
Izenak zelan idazti atzerutz-atzerutz beiratziak sorpresak ekarri leikez. Mitxelenak bai, bigarrena latiñetik datorrela diño, baña ez da uste bakarra. Mendecute be agertzen da. Mendicute baño zarraua ei dala diñue. Tira, agian hitzan eboluziñua da ta listo, hizkuntzak aldatzen dabenan señale arrunta.
Uste dot Luistxo izan dala esan dabena erizpide horrekin pedante geratzeko arriskua dauala. Neretako bai. Hortaz gaiñ, mendi ez da be euskal hitza. Bereberra da ta mendhi idatzi izan dabe azken lau mendietan. Dana dala iual aztertu ein biako genduke ez ete zeben garairen batian beste hizkuntzaren batetik jaso.
Josu, Gartzia ia ze erizten jakun danori galdetu dozu. Jatorri euskaldunekua dala diñue batzuk, baña auskalo zeñek asmatu zeban. Ta ze? Munduan zabalduenen dauan abizenetakua da ta mende mordua badira herri askotan ondo errotuta dauala. Baitxa gurian be (hegoaldiaz narabill). García ta Gartzia batezbe (Gartzea...). Hizkuntza bakotxak beran fonetikara ta grafiara ta alderantziz egokitu dau.
Dani DaniK: <Bereberra da ta mendhi idatzi izan dabe azken lau mendietan. - Idatzi? Nun? Nik beti uste izan juat latinetik zetorrela. "Monti"ren familixa berekua. AmatiñoNork: Eibartarrak Zerrendatik hartua.2006/06/06 17:06:47.311 GMT+2
http://www.eibar.org/zerrenda
Ba ni Faces abizenarekin jaio nintzen, eta orain Falzes naiz. Orain dela 4 mende, gutxi gorabehera, norbait erratu egin zen nire abizena idazterakoan, lehenago uste dut z galdu zuela eta geroago l (ez nago ziur ordena horrela den). Hala eta guztiz ere, nire aitonak iraganean gure abizenaren nondik-norakoak ikertzen jardun zuen eta oinarrizko abizena izateko aldatu dugu abizena. Faces-ek ez baitu esanahirik (eta ez egin ingeleses "aurpegiak" esan nahi duenaren txistea) eta Falzes/Falces/Faltzes (berdin zait zein) Nafarroako herriaren eta bertan bizi zen familiaren izena, antza denez, familia horrek Italiara eta Valentziara ere emigratu zuen, gainontzekoak Nafarroan geratuz. Egun, Italiako ipar-iparraldean Austriaren mugan ia Falzes edo Pfalzes izeneko herria. Zernolako gauzak deskubritu daitezke internetari esker...!
PD: Banekien nonbaitetik zetorkidala Italiarekiko eta Bere hizkuntzarekiko dudan obsesio/maitasuna...
Nork: .2006/06/12 21:01:06.110 GMT+2
Ba nere lotura Italiarekin 35. abizenan dakat.
Nork: Josu.2006/06/12 21:05:05.579 GMT+2
Ondo egin dut ez sinatzen, orain irakurri dut idatzi dudana eta aditzak eta guzti falta zaizkit... emozionatzen naizenean horrelako gauzak ere ggertatzen zaizkit!
Zein da 35. abizen italiar hori ba?
PD: oraingoan bai sinatu dut
Nork: Ugutz.2006/06/15 01:20:45.435 GMT+2
http://ugutz.blogspot.com
Jeje :p
Nere 35. abizena... LEOKANNE!
Nork: Josu.2006/06/15 01:40:52.007 GMT+2
Ondo Ibili.
Nork: markel.2007/03/14 16:28:43.557 GMT+1
www.anasintxa.info
arizmendi
Nork: .2008/05/18 21:47:44.972 GMT+2