G&A (Gauez eta Azpikeriaz)

Neuri gorrotagarria egiten jat ume baltz, txinar edo indigena bat euskaraz egiten entzuten dogunean hainbaten irribarretxoak ikustea, bitxikeria hiperexotikoak liluratutako horien jarrera paternalista eta inmobilista. Ados nago gaur egun harrigarria eta bitxia dala holakoak ikustea, baina egia da gero eta ohikoagoa dala be bai,  eta bueltatxo bat besterik ez dozue emon behar geure Botxo erdaldundu honetako Atxuri edo Zazpi Kaleetako eskoletatik (eta zer esanik ez eskualde euskaldunetako eskoletatik, Ondarroan, Azpeitian edo Oñatin). Pello juten dana Muxika eskola da, Andra Mari eta Erribera kaleen artean dagoana. Aurton lelengo aldiz D eredua sartu dabe, eta Pelloren ikasgelan umeen erdia bolibiar edo latinamerikarrak dira. Ondo eginez gero, zeozer atara daiteke hortatik, eta neuk zalantzarik ez deukot gehiago atara daitekeela gaur egungo etorkinengandik (batik bat Afrika baltzekoengandik) frankismo sasoiko extremadurar, andaluziar eta gaztelar horiengandik atara zana baino. Ez askoz gehiago, baina gehiago bai. Igoal egunen batean ezabatuko dogu irribarretxo paternalista horiek geure mosuetatik.

Hemen askok euskera estorbo bat bezela ikusten due. Aurrea juteko oztopo bat bezela. Gañea, batzun ustez, nahikua da Euskal Herriya maitatzia. Aniztasuna dakau beti ahotan baina egitan ez deu bate atsegin, bakoitzak bere ikuspegiya inposatu nahi izaten du. Ta okerrena ez da etorkinana, hemen jaio ta hazitakuana baizik. Donostin buelta bat ematia nahikua da horretaz jabetzeko. Euskeraz badaki jendiak, baña ez da kalian entzuten. Valladoliden euskera geyo aitzea ta. Askatasunak hori daka, bakoitzak nahi duna iten dula, ta asko gazteleraz iten komoduo sentitzen dia.

Gora Espainia!!

Beno ba hona hemen frankismo garaiko etorkin bat. Beno Etorkinen seme bat, etorkinen bigarren generazioa. Egoera oso ezberdina zen lehen eta garai honetan. Agian etorkin horiek ez, baina semeak ikasi dugu hizkuntza, edo ikasten gabiltza, batzuk ere erabiltzen dute normaltasunez gastelaniaz galde gabe.

Egia da Euskara ez da herri honen hizkuntz erabilena, baina momentu honetan inoiz baino jende gehiago da Euskaldun osoa, edo bidean dago. Agian ez da nahi duzuena baina itxaropena mantentzeko ez da gutxi ezta? Nire ustez ez.

Ados paternalismoarekin. Nik espero dut etorkizunean euskal herri interkultural batean bizitzea. Euskara erabili komunikatzeko, idazteko, galdetzeko, naturaltasunarekin.

Eta bukatzeko oso polita izango litzateke Beste euskaldunak liburua egitea, etorkinak eta haien semeen historiak benetan interesgarriak dira. Benetan

Musuak guztiontzat

Lehengo egunean egunkarian irakurri dot Jon Maia bertsolari xarnegoa euskaraz ikasi daben etorkinei buruzko dokumentala egiten dabilela. Interesgarria izango da, "Riomundo" bere liburua legez. Neu be etorkina izan naz zelabait, edo itzulkina. Euskal diasporatik gatozenok zer gara ba?

Najat el Hachmi euskal idazleak iritsiko dira egunen batean, iritsiko ahal dira, baina gure literaturaren exotikotasun maila Gasteizko emakumezko ipuin-idazleetara mugatzen da, oraingoz.

Parkatuko deustazu hari honetatik barriro be tiratzea, baina oso gai interesgarria iruditzen jat.

Imajinatu dezakegu marokoar, errumaniar edo ekuadortar jatorriko euskal idazlerik? Bai? Noizko? Galdetzen zenduan, eta badakigu hamen azkenean gertatuko dala Katalunian legez, han baino beranduago, baina etorriko dala.

Kontua da "Ekialdetik iritsi zen Enara" liburua irakurri barri dodala, Xabier Etxaniz Rojo eta Larraitz bikotekideak neskato txinatarra adoptau ebela eta liburuan prozesuaren gora-beherak kontatzen ditu Xabierrek, modu arin eta atseginean. Amaiera aldean, zera irakur daiteke: "Hemendik aurrerakoak, baina, ez ditut nik idatziko, ezpada Enara Fuhanek berak. Bere istorioa baita".

Horra beste bide bat, guraso euskaldunek adoptautako eta atzerrian jaiotako ume euskaldunena.

marp romuso dearut kenihi good!