Ez geunden hilda, lotan baino ez. Hasi nuen blog hau orain dela urte eta piku, baina urtebetez apenas ezer idatzi dudan. Ea gogoratze honekin natorren berriz sarera, eta sarri idazten duen euskal blogari bat bihurtzen banaiz.
Niretzat baino ez bada ere, idaztea ondo etorriko zait. Hainbeste gauza pasa dira urtebetean.
Megakorp mundu osoa windows inbadituta dago. Osoa? Ez, badago erabiltzaile kopuru bat erasotzailearen aurka dabilela...
Nahiz eta txantxan hasi, badago era bat, izenburua dionez, windows sare batean linux erabiltzeko, nahiz eta zure makinan ez egon. Aukera asko daude, birtualizazioari esker, baina, zein aukera daukagu gure makinan posiblea ez bada horrelakorik?
Linuxen, sistema grafikoa bezero-zerbitzari bezala eginda dago. Eta posiblea da makina batek sistema osoa kudeatzea, eta beste batek eskaerak egitea. Berez, gure makina guztietan horrela da: bezeroa eta zerbitzaria makina berean daudela.
Zerbitzaria eta bezeroa XDMCP protokoloari esker hitz egiten dute, berdin diola zein sistema eragilean dagoen alde bakoitzak.
Ezaugarri honetaz baliatuta, eta Linux zerbitzaria dakarrenez, windowsentzat bezeroa instalatuz egon ahal gara gure windows zatarrean, baina makina linux baten aurka lan egin.
Windowsentzat eraibili dudan bezeroa Xming du izena.
Ikerketa mundu korporatiboan dena dira tresna pribatiboak. Lizentziak berrikuntzaren beste oztopo bat dira. Ezin hainbeste makina eduki, ezin nahi duzun beste kopia egin, lizentziak ezin aldatu ordenagailu batetik bestera, kutxa beltzak, soporterik ez, logik ez...
Tamalgarriena, ikerketaren dirua gauza hauetan gastatzea. Hain erraza da dena software askean...
Egia da enpresa handietarako software espezikoak ez edukitzea (edo behintzat ez hainbeste koloreekin), baina gustatuko litzaidake jakitea zenbat diru doan urtero lizentziak ordaintzera, eta zenbat urte beharko genukeen egoera horretara iristeko.
Amorru bizian erabaki hauek nire eskutik kanpo daudelako...
Bideojolasen munduan bi erabiltzaile multzo ezberdin daude.
Alde batetik betidanik jolasten dutenek, eta joku luzeak, konplikatuak eta gidoi luzeekin gustatzen zaienak. Hauei ingelesez hardcore gamers esaten zaie. Bataz beste hogeitapiko urtetako gizonezkoak dira eta zenbait urte daramate bideojolasekin.
Bestalde, multzo berri bat sortzen ari da casual gamers deritzona. Hauei gustatzen zaie aisialdi momentu baten, eta buruari atseden pixkat emateko, denboratxo bat ematea joku ez oso konplikatu batean, apenas gidoi barik eta guztiz intuitiboak. Mahai jolasetan bezala zortzi eta laurogei urteko pertsonak dira.
Bigarren multzo honetan daudenentzat ez-jolas berriak sortzen ari dira, eta batzuk oso entretenigarriak, eta gainera onak osasunerako: English training (ingelesa hobetzeko), Brain Training (kalkulu mentala eta arreta hobetzeko), Sight training (gure begiak entrenatzeko hobeto ikus dezaten)...
Baina ez pentsa dena training bezalako jokuak direla. Bestelakoak ere badaude: zirujau simuladoreak, sukaldari simuladoreak, txakur zaindariak...
Ezjolasak esaten diet azken finean ez daukatelako gidoirik, ezta helburu zehatzik ere (oraingo hontan ez dago talde terrorista bat atzetik 4. guda mundiala sortu nahian).
Argi daukat bigarren talde hontan egongo dela negoziorik handiena bideojolas industrian. Azken finean gero eta aisialdi gutxiago daukagu, eta gainera ondo pasatzeaz gain, burua ere zaintzen baduzu...
Gogoratzen naiz nire amak esaten zidanean hainbeste jolastegatik ergela geratuko nintzela. Eta orain berak egunero-egunero egiten ditu bere Brain Training ariketak etxekolanak balira bezala
(OHARRA: sustatura bidali dut artikulu hau, ea publikatzen didaten.)
Atzo Pablo Fernández Gallardoren hitzaldi baten egon nintzen. Saiatuko naiz ahalik eta ondoen esplikatzen han ikasi nuena... Hala pues!
Gaur egun internet erabiltzaile kopuru handia, gure artean behintzat, google erabiltzen du bere bilaketak egiteko. Zergatik da google jaun eta jabe? Bi arrazoi nagusiki: azkarra delako (trufaz dino zenbat milisegundo kostatu zaion) eta nahi duguna lehenengo emaitzetan ematen digulako. Portzentai handi batean, behintzat. Gutxitan pasatzen da bilatzen duguna lehenengo horrialdean ez dagoela. Horrez gain, "baietz lehenengoan!" botoia dauka. Batzutan Bilbokoa dirudi...
Arrakasta honen ardura galdera batean baino ez dago oinarritua:
Zein ordenetan erakutsi behar ditut bilaketaren emaitzak?
Eta galdera hau galdera matematikoa baino ez da...
Hau erantzuteko antolakuntzarako irizpidea behar dugu. Horri webak P1, P2... Pn badira, bakoitzari bere garrantzia eman behar diogu. Demagun 0 eta 1 arteko baloreak direla.
Demagun Interneteko errolda eginten dugula, ta horri bakoitzari bere garrantzia emanez. Behin kontsulta bat eginda, garrantziari buruz emango genituzke emaitzak. Erreza ezta? Garrantzi hori baino ez dugu kalkulatu behar. Goazen ba.
(OHARRA: beste kriterioak ere garrantzitsuak dira, hau da, bi hitz bilatzen baditugu ez da berdina elkarrekin egotea ala urruti, edo izenburuan egotea, edo horrialdearen azkenengo partean... Suposatuko dugu arazo hau konponduta daukagula)
Azken finean internet grafo bat bezala deskriba dezakegu. Horrialde web bakoitza erpin bat da, eta ertz bakoitza norabidedun esteka bat. Buruan irudia eginda daukazue, ezta?
Matematikoki egoera hau matrize bat bezala jarri dezakegu. Zutabe eta lerro bakoitza Pn bezala etiketatuko dugu, ta matrizearen kontenua honela: Pi-tik Pj-ra esteka badago 1 jarriko dugu, bestela 0 bat. Pj zutabea zenbatuko bagenu, Pj-tik irteten diren esteka guztien kopurua eukiko genuke. Ta lerro bakoitzeko baloreak bilatuz, zenbat esteka dauden gure webgunera apuntatzen.
Lehenengo hurbilketa baten esan dezakegu zenbat eta esteka gehiago gure gebgunera, orduan eta inportanteagoak garela. Ez dago gaizki, baina ez da berdina amazon.com-ek nire webgunera esteka eduki, edo www.blogak.com/zerobat.
Beraz, bigarren hurbilketa baten esango dugu gure garrantzia kalkulatzen dela webgune batean sartzen diren esteka guztien garrantzia gehituz. "The washington post"i baino ez diogu ziria sartu behar. ;-)
Hau idatzi daiteke ekuazio matematikoak bezala, eta azken finean, era matrizialean:
x garrantzien bektorea da, M garrantzien bektorea. Beraz garrantzien konponbidea ekuazio honen emaitza izango da: Mx = Lx L proportzionalitate konstante bat izanda. Beraz arazo hau autobektore eta autobalioen arazoa da.
Bestalde, demagun surflari aleatorioa bat daukagula grafo hortatik surfeatzen, eta ertz bat edo beste hartuko du aleatorioki. Internet osotik pasa dezan, gaitasun majiko bat ere emango diogu, batazbesteko nahi dugun ehunekoan teletrasportatu daiteke (isolatutako internet aldetan ere sar dezan).
Surflari honi esker, Mx=Lx-i esker eta Perron - Frobenius teoremari esker edukiko dugu gure emaitza. Azken finean, Ordenagailu bati eman behar dizkiogu metrize handi bat (milioika lerro eta zutabekin), nahi dugun bektore aleatorioa (beste hainbeste lerrokin), eta hamar aldiz!!!!! biderketa bat eginez edukiko dugu gure emaitza.
Gure Linux instalatuta daukan etxeko PlayStation 3arekin ezin izango dugu egin, baina zerbitzari pilo batekin eta ordu batzutan edukiko genuke gure garrantzia kalkulatuta.
Arazo konplexu, itzel, hartu ezina, azkenean ordu batzuetako arazo matematikoan bihurtu dugu.
Beste faktoreak ere badaude, ez pentsa, PageRank hori aldatzeko, baina arazoaren alderik handiena konponduta dago honela, gero afinatu baino ez da egin behar.
Erdi Lurra orkoz josita dago. Antza Boteredun Eraztun Bakarra Sauronen eskuetan jausi da. Nahiz eta Minas Tirith jausi, espero dugu eramaleak bere zeregina bete dezan eraztuna hautsiz.
Apenas berri gehiagorik eman ahal dizkizuedan. Espero dugu azkar konpontzea. Barka eragozpenak.
