Mende berriko hizkuntza politikak nolakoa behar duen adosten lagunduko digu gogoetarako topagune honek. Erronka berriek parte hartzeari eta adostasunari begirako dinamika berriak eskatzen baitituzte. Asmo horrekin, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak gogoeta ireki bat proposatzen die euskal gizarteko pertsona eta sektore guztiei.

Gogoeta ahalik eta zabalena izango da aztergaiei dagokienez, eta ahalik eta irekiena parte hartzaileei dagokienez. Izan ere, gure gizartea anitza da baita hizkuntzei dagokienez ere. Horregatik guztiagatik, euskararen munduak ez ezik erdal munduak ere lekua izango du ekimen honetan.

Ekimenaren abiapuntua Oinarrizko Txostena deiturikoa da. Txosten hori euskal kulturako eta gizarteko pertsona kualifikatuek egin dute, eta euskararen egoerari buruzko gogoeta sakona eskaintzen du, ekimenari oinarri sendo bat eskaintzearren.

 

"Soldadu txinarrei monje budista jantziak banatzen" da argazki honen izenburua. Guk, Iñaki Anasagastiren blogaren bidez ezagutu dugu. Horrela zoien Anasagastik atzo: "Argazkiak erakusten du Tibeta iristean soldadu txinarrei nola banatzen zaizkien monje budista tibetar jantziak, horiekin desgisatu eta istiluak sortu ditzaten.
Herritarrak baketsu agertzen badira kalean, nola zuritu errepresio gogorragoa munduaren aurrean? Erraza da: indarkeriazko ekintzak sortuz, grabatuz eta munduaren aurrean erakutsiz..." Honaino Anasagastiren mezua.

Harritu egin gintuen, egia esango badugu, argazkiaren jatorriak. Anasagastik argazkia "komunikazio-agentzia britaniarrak 2008ko martxoaren 20an hartu zuela" dio.Badirudi, espioitza-lanaren emaitza gisa agertu dela argazkia, "Sigint" izeneko iturriarena, alegia.

Hain argazki esanguratsua hilabetean argitaratu gabe egon izana ulergaitza gertatzen zitzaigun, bestalde, irudiaren izaera eta istorioaren interesa kontutan. Hala bada, Youtubera jo dugu.

Aurkitu duguna, zuetariko askok bezala, informazioaren borrokaren gudu berri bat izan da. Aski ezaguna eta onartua da gure artean, gaur eguneko gatazkak iritzi publikoaren baitan irabazi eta galtzen direla. Informazioa bada  arma eta hedabideak baldin badira borroka horretako gudarosteak, IKTak, eta bereziki blogak, gerrilak dira.

Txinako Gobernuaren amarrua erakusten zuen bideoa ikusi genuen lehendabizi. Gero, Txinarren erantzunak: hau, beste hau edota hirugarren hau, adibidez.

Zein den gure iritzia? Ez dugu argazkiaren egiaz ala gezurraz erabakitzeko adinako informaziorik, baina Txinako Gobernuaren baliabide teknologikoez eta desinformazio-ahalmenaz jabetu gara, baita Tibeteko herriaren ahuleziaz ere.

Borroka desorekatu horretan, gure asmoak eta gure elkartasuna tibetarrentzat dira. Eta baita Txinako herriarentzat eta askatasunzale guztientzat.

Londreseko hirian, Spitalfields izeneko auzoan, arkeologia-lanetan ari ziren 1999an. Erdi Aroko ospitale eta hilerri bat ari ziren aztertzen.

Ustekabean, baina, askoz ere aurkikuntza garrantzitsuagoa egin zuten: erromatar garaiko hilobia.

Kare-harrizko kutxa handiaren barruan berunezko zerraldoa eta, haren barruan, giza-hezurdura eta zenbait hondar agertu ziren.

 Jakina denez, Julius Caesar bera saiatu zen aurrenik Ingalaterra bereganatzen, Kristo aurretiko 50.  urtean, baina Augustus inperadoreak menderatu zuen, azkenik,  lehen mendean.

 Horretaz, erromatarrek 300 urtetan agindu zuten Gaur egun, gutxi gora behera, Ingalaterra den horretan.

 Londinum hiria zuten hiriburu, gaurko Londres, eta bertan kokatu ziren erromatar administrazoaren erakunde nagusiak. Ez da, beraz, harritzekoa hiri horretan aztarmak aurkitu izana.

 Spitalfields-eko aurkikuntzak, baina, txundituta utzi zituen arkeologoak. Emakume gazte batenak ziren hezurrak: luze etzanda, esker besoa bular gainean zuen eta buru azpian erramu-ostozko burukoaren hondakinak zituen. Hilobiaren tankera pertsona aberats edota familia onekoa erakusten zuen: berunezko zerraldoa fin-fin landua, Txinako setazko jantziaren hondarrak, Siriako urrezko hariaren arrastoak, arbeltxezko kutxaxoa zein kristal finez egindako bonbiltxoa. Itxura guztien arabera, Kristo ondorengo laugarren mendekoa zen hilobia, 375 urtekoa, gutxi gora behera.

 Gorpuzkinak aztertzerakoan izan ziren, halabaina, ezustekorik handienak. Hezurrek emakumezko gazte bat zela adierazi zuten, hogei bat urtekoa, eta, oxigeno-isotopoen analisiaren arabera, ez Ingalaterran jaio eta bizitakoa, Mediterranear klimako leku beroagoan baizik. Analisi genetikoek, berriz, gaur egungo euskaldunen tankerako ADNa antzeman zuten.

 Londreseko printzesa deitu zioten hedabideek eta baita Spitalfields-eko dama gaztea.

 Gehiago oraindik: Londreseko Museoko teknikariek printzesaren aurpegia itxuratzea lortu zuten, buru-hezurra oinarri harturik. Hemen duzu orain mila seiehun urte baino gehiago Londresen hilobiratutako euskal printzesaren aurpegia.

Nola iritsi ote zen Ingalaterrara Euskal Herriko hegoaldetik?

 Euskaldun presentziaren arrastorik bazen, lehendik ere, Britannia-n: Sydenham izeneko herri baten Traianus inperadorearen garaiko harri idatzi baten Cohors II Hispanorum Vasconum aipatzen da, hots, Hispaniako baskoiek osatutako talde militarra. Talde beraren arrastoak, bestalde, Budapest-en, Mauritania Tingitana-n (Marruekosetan), Alcalá del Río-n (Sevillan) y Nîmes-en (Galia Narbonense) ere agertu dira. Varduli (giputzak-edo) eta Aquitanorum (Akitaniarrak) ere agertzen dira han hemenka.

Bigarren mendean (K.o. 105. eta 122. urteetan) Cohors Secundae Vasconorum civium Romanorum, hots, erromatar hiritar euskaldunen bigarren kohortea ere Ingalaterran egona zela badakigu. Cohors Primae Fida Vardullorum civium Romanorum equitata milliaria izenekoa, berriz, giputz fidelez osatutako zaldun-taldea zen eta Ingalaterrako iparrldean, Hadrianoren Hesia babesten lehen mendetik 3. menderaino ibili zen. Cohors Primae Aquitanorum (Akitaniarrak) ere agertzen dira han hemenka.

Euskal gudagizonek, horretaz, Erromatar Inperioan barrena beren karrera militarra egiten zutela adierazten digute aipamen horiek.

 Spitalfields-eko dama, agian, euskal buruzagi erromatartu baten alaba ala emaztea izan zitekeen, Iberus hibaiaren lurralde beroetan jaio eta hazi ondoren Londinum-eko lanbro artean hogeitsu urterekin hila.

 Siat terra levis. Lurra arin gerta bezaio.

Informazio gehiago: http://www.britannia.com/history/londonhistory/spitbod.html

Recent excavation of a Roman cemetery lying to the south of the medieval priory graveyard has revealed a huge limestone sarcophagus, dubbed a "most sensational find" by its discoverers. From the receptacle's size and rarity, the occupant has been identified as a Roman Londoner of particular wealth and eminence: perhaps even a member of the Governing family.

The stone sarcophagus, with a sealed lead coffin inside, was buried in the early fourth century. It was uncovered a few weeks ago in a Roman cemetery at Spitalfields Market near the City of London.

  Tibet Askatu!

Chinese authorities massacres tibetan people. More than a hundred dies in a week of protests in Lhasa and others tibetan cities, even in neighboroug regions, historically part of the Tibet.

Dalai Lama claims for peace and menaces resign if protests goes not pacefully.

 Ezagunak dira joan den mendeetako euskaldunen itsas-abenturak, Atlantikoan zehar eta haratago. Noiz arrantzale edo merkatari, noiz itsaslapur, Hegoaldeko zein Iparraldeko euskaldunek sonatxoa lortu zuten XV-XVIII. mendeetan beren ausardia, trebezia eta bipiltasunari esker.

 Ipar-Atlantikoa izan zuten gure arbasoek, bereziki, beren azioen eta balentrien zelai zabal eta mugagabe. Spitzberg uharteetatik Ternua eta Labradorreraino, Islandiatik eta Kanariasetaraino. Arrantzaleku guztietan eta portu ugaritan entzun izan dira mendeetan zehar euskal azentu desberdinak eta guzti horietan sartu izan dira euskaldunak beste herrietako itsasgizonekin nahiz herritarrekin harremanetan.

 Harremanok zein hizkuntzatan izango ziren ez dugu jakiterik gehienetan. Bada, baina, Islandiako lurretan XVII. mendean bertako elizgizon batek bildutako euskara-islandiera hiztegi bat (hiru, hobe esan) eta, hiztegion hondarrean, euskal esaldi omen diren batzuk. Horiexek adierazten digute ondoen zein hizkera erabiltzen zuten arrantzale haiek lehorreko bizilagunekiko harremanetan.

 Hiztegiak, esan bezala, hiru dira, eskuz idatzita, eta DEEN irakasleak argitaratu zituen, Amsterdam-en, 1937an, “Glossaria Duo Vasco-Islándica” izenburuarekin eta, guztira, 648 hitz eta esaldi biltzen dituzte. Hitzok, antza denez, ahoz, galdetuz eta erantzunak transkribituz, jaso zituen apaiz jakinminak, eta inoiz gauzak keinu bidez seinalatuz.

 Euskal hitzek, gehienetan, Lapurdiko euskarazkoak dirudite, baina badira gipuzkerazkoak eta goi-nafarrerazkoak ere. Bizkaierazkorik, berriz, apenas.

 Bitxienak, esan bezala, esaldiak dira. Esaldietan aurki daiteke hizkera nahastu baten aztarna, ingelesezko, gaztelaniazko eta euskarazko elementuak dituena. Ikusi, adibidez, honako hauek (islandierazko ordainak ez ditut transkribituko, ezer gutxi argituko bailigukete guri):

 Ser trabala for ju                                 Zer egiten duzu?

Bocata for mi attora                             Garbitu nire alkandora

For ju mala gissuna                              Gizon gaiztoa zara zu

Sumbatt galsardia for                            Zenbat galtzerdigatik?

Hamar bÿ galsardia                        Hamabi galtzerdi (paregatik)

Trucka cammisola                                    Erosi jaka

Cavinit trucka for mi                                Ez dut ezer erosten

Ser ju presenta for mi                               Zer emango didazu?

For mi presenta for ju biskusa eta sagarduna    

                                        Emango dizut bizkotxoa eta sagardoa

Presenta for mi berrua usnia eta berria bura                

                                         Eman niri esne beroa eta gurin berria

Christ Maria presenta for mi balia, for mi, presenta for ju bustana

                                          Kristok eta Mariak balea ematen badidate, emango dizut buztana

Fenicha for ju                                                  Izorra hadi!

 Ikusten duzuenez, bitxia da joskera, bitxia morfologia eta bitxia lexikoa, hiztegietako gainerako hitzak ez bezala. Dena den, testigantza bakarra dugunez, gehiegi esatea litzateke Islandiako partean XVII. mendean pidgin modu bat erabiltzen zela.

 Ez dira honetan amaitzen euskadunek Islandian ibilitako urteetako berriak. Aurreko batean kontatu nizuen Martin Bilafranka donostiarrak eta haren lagunek 1615ean Islandian izan zuten heriotza latza. Gehiago ere  izangodira.

Basque fishermen and traders, sailing from booth spanish and french sides of the Pyrinean border, arrives to Iceland in the earlier XVIII century and interact with english and nordic ones in a pidgin lenguage.

Arrasateko zinegotzi-ohi sozialista bat erail du ETAk, Isaias Carrasco, etxetik ateratzerakoan, alabarekin, lanera zihoala.
Proportzioa eta errealitatea ahazteko arriskua dugu, hainbeste urteko sarraski gero eta zentzugabeago honen zurrunbiloan. Zer egin bide du Isaias Carrasco langileak heriotza merezi izateko? Zein zen haren errua? Sozialista izatea. Inoiz zinegotzi izana!

Zergatik Isaias? Zer egin du Isaiasek beste zinegotzi-ohi sozialistek egin ez dutena? Ezer ez, ziur aski. Isaias erail dute erraza zelako, bizkarzainik eduki ez eta haren joan-etorriak norbaitek zaindu eta txibateatu dituelako.

Niri, lazgarriena iruditzen zaidana itua, biktima, ausaz hautatze hori da: "norbait hil beharra zegok; noren datuak zeudek prest ekintzarako?; Arrasateko zinegotzi izandako batenak; tira ba, horixe."

Eta Isaiasi tokatu zaio. Hori latzagoa da niretzat, gordinagoa, larriagoa ez bada ere, beste guztiok etsaitzat hartzea baino, beste guztiok hiltzeko ahalbidea baino. Inoren heriotza hauteskunde-kanpaina egiteko erabiltzea eta nor hori ausaz aukeratzea. Horra hor gure izenean hiltzen dutenen bihotz gabea, ankerra. Horra hor terrorismo horren absurdoa.

ETA terrorists kills in Arrasate a worker, former local council member.

Ziber-aktibismoa boladan dago: gero eta kausa gehiago defendatzen dira sarean, besteak beste, blogen bidez. Horrek blogosfera zabaldu, ugaldu eta aniztu egiten du eta, beraz, askatasunari eta demokraziari egiten dio mesede.
Baina ("baina madarikatua...") badira aktibismoa modu ziztrin eta zekenean ulertzen dutenak, sarean bizitzan bezala, ideien eztabaida ez baina iraina, gezurra, zaborra hitz batean, barreiatzera dedikatzen direnak. Herrialde guztietan daudenez, gurean ere badira.
Imaginatu ezazue hauteskunde aldian sortutako blog bat (anonimoa, noski, baina hori beste eztabaida bat da) gaur arte bi mezu besterik ez duena eta biak abertzale bakezaleon kontrakoak. Gutxienekoa da, nire ustez, argudioak benetakoak diren ala ez. Kontua da badirela sarean, kalean bezala, zikintzera dedikatzen direnak.
Hori ez da elkarrizketa, eztabaida ireki eta librea, hori ez da zibe- aktibismoa. Hori zabor-bloga da.
Izena ere horren adierazgarria du: Estolderia.

ETAren atentatua arbuiatu egin du Derioko ANVk

EITB24, 2008/02/29

Alderdi abertzaleak elkartasuna adierazi die PSE-Eeko militante eta kaltedun guztiei eta “tankera honetako indarkeria ekintzek” ez dutela “inora eramaten” nabarmendu du.

Arabatik, Gasteizko blog politiko ezaguna hilzorian dago.
Urteak zeramatzan blogari talde txiki eta kementsuak lanean, euskal politikagintzaren berri ematen eta ikuspuntu jelkidetik  eztabaida eragiten. Irakurle eta, noizbehinka, iritzi-emaile fidelak ere bazituen.
Badirudi, ordea, azken hauteskundeen ondorioz Araban boterea lortu izanaren arrakastak Arabatik indartu beharrean, galzorira eraman duela: Diputazioko postuetan zeharo lanpetuta, ezin izan diote ohiko blogariek topagune horri bizirik eutsi.
E. Gorospe, Biturie blogari saiatuak egin du, aste batzutan zehar, bakarrik jarraitzeko ahalegina, baina, berak aitortu duenez, gehiegizko lanak eta agindutako zenbait lankidetzaren hutsegiteak uztera behartu dute. Aitorpena eta esker ona merezi ditu, ahatik.
Adios, Arabatik, baina ez sekulako!

Nazioak sortu egiten dira. Literatura ugari dago naziogintzaz ("Nation making") edo nazio-eraikuntzaz ("Nation building").

Euskal Herrian franko zabaldu da nazio-eraikuntza kontzeptua, nazioa ethnos bat izan beharrean demos bat dela uste dugunon aldetik. Nazioa ez datorrelako historiaren laino artetik, herritarron asmo eta atxikimendutik baizik, nazioa proiektu polikito bat da, egunerokoan sortu eta eraiki beharrekoa.

Espainia eta Katalunia bezalaxe, eta Borja de Riquer historialari katalanari zor diot ideia hau, Euskal Herria edo Euskadi (hau baita euskal nazio proiektuaren izena) nazio osatu gabea da, garatu gabea. Erdibidean geratutako nazioa.

Euskal Herrian gure burua abertzale jotzen dugunok nazio horri atxiki gatzaizkio, euskal nazioa dugu gurea, proiektuan besterik ez bada. Dena den, abertzaleok herritarren gutxiengo bat gara, akaso erdia, gutxiago segur aski. Orduan, Euskadik zein etorkizun du? Nazio oso eta bete izateko beharko lukeen atxikimendu zabal eta ia erabatekoa lortzen ez badu (eta oraingoz ez dirudi gauetik goizera mirakulu hori gertatuko denik) zein aldetara joko du? Nazio-eraikuntzak aurrera egingo du ala, porrot eginez, desagertu egingo da?

Gehiago irakurri behar dut honetaz, baina nire gaur eguneko tesia da nazioak ez direla desagertzen, ez direla atzera bueltatzen, berriz ere ethnos izatera edota beste nazio baten urtzera. Uste dut gurea bezalako indarra eta sostengua bildu duen nazioak, garaitzeko besteko indarrik ez badu ere, ez dela galduko.

Zer bilakatuko gara, ordea?