Taberna horren aurretik pasatzean buruan neukan pentsamendutik atera zara bat-batean errealitatera. Aspaldian hartu dudan kaferik onena
izan da. Katilu bizarduna goilarakadatxoka hustu dugu eta
kafesne-esnedunezko berbak nahastu ditugu tabernako musikarekin
batera eta ezti-begiradez bete txoko guztiak. Tailarinak
espagettiekin ligatzen, K.U. eta dezepzioa eta orain fisikako
ariketez betetzen egongo zaren orriak, memoria eta oroitzapenak, R
hiria, eta haurtzaroa, “gometxak”(?) eskuan. Badakit etxera
ailegatzean irribarre batez irakurriko duzula sarrera tentel hau,
baina zure berbek zirrara sortzen didatela aitortzeko beharra sentitu
dut, zure Alaitasuna igorri didazula pre-azterketa
stress-moment garaian.
Egun ezin da asfaltoan oinutsik ibili ez badugu nahi odol gehiago isuri asfaltoan oinutsik ibiltzea debekatuta dago egun kristal eta odolezko errepideak egin ditugulako guk-geuk.
Akorduan daukat txikitan, min hartzen nuenean, "amaaa!" egiten nuela negar eta anpuluek bere buruaz beste egiten zutela begietatik lurrera zuzenean, masailetatik pasatu gabe. Burua bitan partitu izan banu bezala egiten nuen garraxi eta inguruko guztiak ni lasaitzen saiatzen baziren ere, inork ez zuen lortzen neskatila malkoti hura baretzen, amak salbu. Amak asmatu zuen minaren aurkako formula magikoa: min hartutako lekua igurzten zidan sorginen konjuru hura abesten zidan bitartean "txirristi mirristi gerrena plat olio zopa kikili salda urrup edan edo klik, ikimilikiliklik! Ken dakiola Aritxuri mina hemen-dik!". Azken silaba esatean eskua urrunera eramaten zuen indartsu eta niri iruditzen zitzaidan mina hara urrutira zihoala bere eskuarekin batera.
Jakingo ote zuen amak formula magiko hura zeruan piztu den izar berriagatik ez balitz? Eskerrik asko, dena dela, nire mina baretzeko formula asmatzearren. Goian bego.
Batzuetan,
bulegoan ez da behar handirik egoten eta alkandora gorriak justu
momentu horretan izaten du ordenagailuan idazteko gogoa. Ez du
ezer garrantzitsurik idazten, baina teklek ateratzen duten soinua
gustatzen zaio. Beti gustatu izan zaio, pertxero horrek eusten
duenean, behintzat. Horrelakoa da alkandora gorria, lotsabakoa, gauza
bat gustatzen zaiolako egiten duen horietakoa. Gainera,
gordetzen dituen madaritxo helduak pixka bat agerian uztea gustatzen
zaio, fruitua pekatariaren eskura utziz, bistara baina aldi berean
hain eskuraezin. Bulegotik paseo laburrak egitea ere gogoko du
alkandora gorriak, mahaien albotik pasatzen denean korbatadun
alkandorak begira dituela somatzea. Ia-ia korbatadun alkandorak
kolorez aldatzen suma ditzake, denek egiten dute gorrirantz,
labadoran arropa txuriaren artean tanga gorria sartzen denean arropa
zuria larrosa kolorekoa irtetzen den moduan. Eta igartzen du korbatek
estutu egiten dutela alkandoraren sama partea, baina berak gustoko du
halako erreakzioak probokatzea beste alkandorengan.
Lantzean
behin, korbatadun alkandoraren bat ausartu egiten da alkandora
gorria afari batera gonbidatzen, baina oso tarteka izaten da hori,
korbatadun alkandorek ez dutelako adorerik izaten horretarako, alkandora gorriari konpainian afaltzea asko gustatu arren. Askotan
gertatu izan zaio korbatadun alkandora batek gonbidatzea afaria jaten
eta, gero, egun horretan beste alkandora bat agertzea zitara, baina
inoiz ez dio uko egin alkandorekin afaltzeari. Agian badakielako.
Badaki korbatadun alkandorek afaria zeri deitzen dioten. Baina ez du
bere burua engainatuko, berak ere ondo pasatzen du afari horietan,
batez ere bukaeran. Korbatadun alkandora (edo beste
alkandoraren bat, baina beti ere arra) hurbildu egiten da
beregana, hainbeste non iluntasuna baino ez duen ikusten, baina
alkardora sentitzen du bere kontra, leun, goxo. Goitik behera botoiak
askatzen dizkio, edo hobe esanda erauzi, eta kilimak sentitzen ditu,
su-ziriak sabelean, alkandora azpiko madari puntak gogortzen, bistara
geratuko direnak laster, heldu, goxo. Eta hortik aurrera betikoa,
alkandora biak bata bestearen gainean basati lurrean.
Hurrengo
goizean altxatuko da alkandora gorria lurretik, azkar bere pertxan
jarri, botoiak lotu eta justu momentu horretan konturatuko da botoi
bat falta duela, baina ezin izan du denborarik galdu botoia
bilatzen beharrerantz joan behar duelako azkar, bidean
bart gauekoak gogoratuz. Burua horretan duela helduko da eraikineko
atera, konturatu gabe igandea dela, ez duela beharrik eta kilometro
erdi egin duela atzerantz, bere etxerako kontrako norantzan.
Ordu
batzuk geroago korbatadun alkandorak behearen gainean jarraituko du
oraindik eta ez da konturatuko ezkatzean alkandora beltza dagoela
berarentzat armuzua prestatzen honek musu batez esnatu arte.
"Kaixo pitxin, ailegatu naiz etxera azkenean!". Apuratuta
jaiki da, baina alboan ez du alkandora gorririk ikusi eta lasaitu
egin da apur bat. Gosaldu eta paseatzera irten da, kontzientzia pixka bat lasaitzeko, haize freskoa hartzeko, bart gauekoak
gogoratuz, baina ahazteko. "Ezin dugu honela jarraitu".
Hamabi
t'erdietan bueltatu da etxera eta atetik sartzerakoan barruan ez
dagoela alkandorarik sumatu du. Badaezpadan gela guztietan begiratu
du. Alkandorarik ez. Ezkatzean post-it idatzi bat baino ez. "Ez
dut azalpenik behar. Alkandora lurrina dago etxe osoan eta ez da ez
nirea, ezta zurea ere. Eta botoi gorri bat aurkitu dut gure gelan.
Botoi gorria. Ni ez naiz gorria. Beltza.". Eta alkandora beltza
etxetik alde egiten imajinatu du, inoiz baino beltzago, inoiz baino
ilunago.
(Eskerrikasko amaierararte irakurri dozuenori, zuek ixengo zarie "irakurtzen ez daben" gizarte horren salbuespena)
...Y al atardecer todos los especímenes raros de la ciudad se apoderan de las
calles y roban bancos y, ya,los ciudadanos no se pueden sentar en ellos,
no pueden esparcir migas de pan para las palomas porque no quedan (creo haber
mencionado antes) bancos en los jardines, ni en los parques, ni en las plazas. Y
también roban las rayas blancas de los pasos de cebra y, ya, los ciudadanos no
pueden cruzar la calle porque toda la ciudad se ha convertido en archipiélago;
todo son islas, islas, islas y mar, sobre todo mar. Y nadie se atreve a tocar
ese mar negro que se interpone entre los trozos de tierra y cemento, sobre todo
cemento.
...eta laster G hiria ere artxipielago bilakatuko zaigu...
Azken urteetan txarrerantz egin zuen geneukan harremanak, edo agian geu izan ginen aldatu ginenak, baina biok genekien hondamendian gora gindoazela, lasterbiderik hartu ez genuen arren. Hondamendian gora, poliki-poliki.
Lehenengo zauri bat etorri zen. Ez zen luzea izan lehenengo zauria eta bigarrenaren arteko tartea. Hirugarrena etorri orduko, aldiz, pasata zegoen denboratxo bat, ia aurreko beste zauri biak ahazteko beste, baina hirugarrenarekin batera aurreko bi zauriak bizitu zitzaizkidan. Orduan gatza bota nuen zaurietan, sekula ez osatzeko, inoiz ez ahazteko jasandako min guztia. Hamabost. Hamabost izan dira denetara egin dizkidazun zauriak. Hamabost zauri gatzeztatu.
Beraz, bidaiatzea erabaki nuen, alde egitea, ebaditzeko, edo Haragiaz ahazteko; sufrimendua baino ekartzen ez zidan haragi zati honetatik urruntzeko. Begiak itxi eta gorputzeko arterietatik egin nuen bidaia. Lehenengo geltokia: bihotza. Mina. Mina besterik ez nuen bisitatu bertan. Mina. Mina. Eta aurrera jarraitzea erabaki nuen, bidaiatzen. Bigarren geltokia: burua. Pentsamendu nahasiak. Beherapenetan bezala, dena hankaz gora. Dena ordenatzen saiatu nintzen eta, hor nonbait, aurkitu nuen neoizko argiz iragartzen: The End. Bukatu da. Bukatu da. Dendara sartu eta Souvenir bat erosi nuen. Elur-malutez beteriko kristalezko bola tipikoa. Zer zegoen barruan? Agian hutsik zegoen, gure harremana bezain hutsik. Edo agian aulki bat zegoen bolaren erdian, Aulki bat elurretan; erreflexionatzera jesartzeko aulkia.
Souvenirra maletan sartu, eta bidaia amaitutzat eman nuen: nire Eskuetako mapak irakurtzen ikasi nuen bidaian, edo hobe esan, neoizko argiak interpretatzen: The End. Bukatu da.
Ni ez naiz Zu bezain ahula. Biok Falta genuen sua, bai, baina zuk etsi egin zenuen, ez zenuen zigarroa piztea lortu, harri koxkorrekin ezin izan zenuelako txinpartarik atera, poxpolo hezeekin ezin izan zenuelako surik egin. Etsi egin zenuen. Nik, ostera, metxero bat aurkitu nuen bide bazterrean, zigarroa piztu nuen eta kalada bat eman nion, bi, hiru....zazpi. Ke artean ebaditu nintzen eta zigarroa asfaltoan itzali, beherantz izugarrizko indarra eginez hondakina tximur-tximur eginda uzteko, gu bion arteko harremana bezalaxe.
Emakume idazle euskaldunek minaz idatzi ohi dute; minaz, minez.
Demagun…G hirian bizi naizela. 20 urte inguru ditudala eta ikaslea naizela. Ez dezadan gehiegi zehaztu...Pisu bateko 2. solairuan biziko naiz edo, agian, 4. solairuan, ez dakit... eta bere sinadura uzteko azulejo bat nahita alderantziz jartzen duen igeltseroaren komun horietako bat izango dut (erreparatu zuen etxeetako komunetan ea azulejo denak zuzen jarrita dauden, hala bada, nire komuna eta zuena ez du igeltsero berak jarri). Ezkatza ere igeltsero berak jarri zuela suposatuko dut, bertan ere bere sinadura izan daitekeen azulejo bat dagoelako alderantziz jarrita. Edo ez, agian zuzen jarrita dagoen bakarra da eta besteak daude alderantziz, igual.
Usoen bizitokia izango da G, hainbeste enpagu ematen didaten uso nazkagarriena. Eta ikasleen bizilekua ere bai, etorkinena bezainbeste. Nik, bizikleta hartuko dut egunero Unibertsitatera joateko eta ia beti norbaiten aurka joango naiz, edo bera etorriko da nire kontra. Dena dela, emaitza beti izango da bera. Oinez noanean ere, parez pare jarriko naiz norbaitekin eta berak eskumarantz egiten duenean, nik ezkerrerantz egingo dut, eta nik eskumarantz egiten dudanean, berak ezkerrerantz. Eta hor egongo gara, tangoa dantzatzen bezala, baina gerritik oratu gabe. Hori dena bata geldi geratu arte eta bestea mugitzen den heinean biok aurrera jarraitzen dugun arte. Egunero berdin. Eta egunean gutxienez bi aldiz.
Begiradaren metodoa praktikan jarriko dut egun batean, benetan funtzionatzen duela frogatzeko: ez diet ezezagunei begietara begiratuko, nire bideari baino. Konturatuko naiz eurak ere ohartzen direla nik norantz joan gura dudan eta ez direla nire parean jarriko. Gero, metodoa patentatzera joango naiz, badaezpadan.
ARIANE
"Hariak. Gurasoen hariak, halabeharraren hariak,
norbere gorputzaren hariak,
lagun minen hariak, behaztopatzeko modu
luzeak hariak.
Lotzen zaituzten hariak, maitasun luzeak bezalako
hariak. Titerearen modukoak,
batzuetan atezuan, besteetan lasaieran, edo
korapilatzen.
Eta horrela bizi, hariekin, hariak egokitzen,
hariei kasu egiten,
harien kontra tiraka, haien gatibu. Eman dezagun
berrogei urtez horrela
eta batbatean ohartu ezetz, eguzkiaren edo
hilargiaren
errainuak bezalakoak direla, eta ez zaituztela lotzen,
azkenean, ez duzula haririk."
(Joseba Sarrionandia)